สถิติที่ใช้ในกระบวนการวิจัย  คือ วิธีการที่ใช้เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลหรือตัวแปรต่าง ๆ ในงานวิจัยเพื่อตอบวัตถุประสงค์และสมมติฐานการวิจัย

                   ดังนั้น  ตัวแปร  จึงต้อง  แปรค่า หรือ วัดค่าออกมาได้

          ตัวแปร  หมายถึง ข้อมูล หรือสิ่งที่เราสนใจวัดค่า  ในการวิจัย  โดยใช้เครื่องมือไปเก็บรวบรวม

          ตัวแปร  ต้องแปรค่าได้ เช่น  เพศ  แปรค่าได้เป็น ชาย  หญิง  นำหนัก  แปรค่า  ได้เป็น ๔๐ ๓๔  ๕๐  ๕๔  กิโลกรัม

     หลักเกณฑ์พื้นฐานของการวัด

        การวัดเป็นกระบวนการกำหนดค่าเป็นตัวเลขให้กับตัวแปรหรือสิ่งที่สนใจศึกษา  โดยกำหนดตัวแปรในรูปคำนิยามเชิงปฏิบัติการ  สร้างเครื่องมือวัดเพื่อให้ได้ข้อมูลที่มีระดับการวัดตรงกับวัตถุประสงค์ที่ต้องการศึกษา  และเลือกใช้สถิติให้เหมาะสม

     ระดับการวัดตัวแปรมี ๔ ระดับ

        ๑. มาตรานามบัญญัติ (Nominal scale)

            - จำแนกหรือจัดกลุ่มตัวแปรตามคุณลักษณะที่สนใจ

            - นับได้เพียงจำนวน หรือความถี่เท่านั้น

            - บวก ลบ คูณ หาร  ไม่ได้  เช่น  เพศ  อาชีพ ลักษณะครอบครัว สถานภาพ

        ๒.  มาตราเรียงลำดับ (Ordinal scale)

             - จำแนกหรือจัดกลุ่มตัวแปรตามคุณลักษณะที่สนใจ แต่สามารถบอกอันดับ หรือ ความมากน้อย ระหว่างกลุ่มได้

             - นับได้เพียงจำนวนหรือความถี่เท่านั้น

             - บวก ลบ คูณ หาร ไม่ได้ เช่น ความคิดเห็น ( เห็นด้วย มาก ปานกลาง น้อย  น้อยที่สุด )   ความเชี่ยวชาญ ( มาก  น้อย  ปานกลาง )

        ๓.  มาตราอันตรภาค (Interval scale)

             - เป็นศูนย์สมมติ(ศูนย์ไม่แท้)

             - บวก ลบได้ แต่คูณ หารไม่ได้

             - ข้อมูลที่ได้ มีค่าต่อเนื่องเป็นปริมาณ  เช่น  คะแนน  อุณหภูมิ

        ๔.  มาตรอัตราส่วน (Ratio scale)

              - มีศูนย์แท้ (ศูนย์ที่แปลว่าไม่มีค่าจริง ๆ )

              - บวก ลบ คูณ หารได้

              - ข้อมูลที่ได้มีค่าต่อเนื่องเป็นปริมาณ  เช่น นำหนัก  ส่วนสูง  รายได้  อายุ

 

                    ที่มา...เอกสารประกอบการบรรยาย

                    ผศ.ว่าที่ร้อยโทธนพงศ์   จันทชุม

                    สาขาวิจัยและประเมินผลการศึกษา

                    มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม