การยกระดับคุณภาพนักเรียน

 

 

แนวทางการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ของตนเอง

เพื่อยกระดับคุณภาพนักเรียน ภาคเรียนที่ 2/2552

 

เมื่อเลือกเป็นครูแล้ว  ต้องเป็นด้วยใจ  ใจที่ปรารถนาดี ใจที่ต้องการมอบแต่สิ่งดีๆ ให้กับนักเรียน  การผลิต ให้จบออกมามีคุณภาพ เป็นคนดี คนเก่ง เรียนอย่างมีความสุข และภาคภูมิใจในความเป็นไทย ตามนโยบายที่ได้กำหนดไว้  จะต้องวางแผนในการขับเคลื่อนแนวทางในการพัฒนา  การจะทำให้ เด็กเก่งต้องยอมรับความจริงว่ามี  ต้องมีการเตรียมความพร้อมให้ครบทุกด้าน  เพื่อให้สอดคล้องกับแนวทางการส่งเสริมคุณภาพห้องเรียน (Quality Classroom) โดยแนวทาง “ก้าวสู่ห้องเรียนคุณภาพ” ในสถานศึกษาทุกแห่ง เพื่อเป็นหลักประกับความเสี่ยงและเพื่อการยกระดับมาตรฐานการศึกษาโดยรวม และส่งให้ “ผู้เรียนมีคุณภาพ” ต่อไป

ห้องเรียนคุณภาพ คืออะไร
ห้องเรียนคุณภาพ เป็นแนวทางสำหรับครูโดยตรง ที่จะเป็นผู้จัดการเรียนรู้ที่เน้นคุณภาพให้เกิดขึ้นในชั้นเรียนอย่างแท้จริง ภายใต้แนวทาง มี 5 ประการ คือ
1) นำการเปลี่ยนแปลงสู่ห้องเรียนคุณภาพ
2) ออกแบบการจัดการเรียนรู้อิงมาตรฐาน
3) การวิจัยในชั้นเรียน (Classroom Action Research- CAR)
4) การใช้ ICT เพื่อการสอนและสนับสนุนการสอน
5) การสร้างวินัยเชิงบวก (Positive Discipline)

 

การดำเนินงานสู่ห้องเรียนคุณภาพ 
            การจัดการศึกษา  และพัฒนาสู่ห้องเรียนคุณภาพ  โรงเรียนมีองค์ประกอบสำคัญ คือ บุคลากร ครู นักเรียน หลักสูตร และสถานที่เรียน ในด้านบุคลากร ประกอบด้วย ผู้บริหารและครู ได้ดำเนินการทำให้เกิดห้องเรียนคุณภาพ ดังนี้
            1. ผู้อำนวยการโรงเรียน
                    1.1  สร้างหลักสูตรสถานศึกษา 
                                    ผู้อำนวยการโรงเรียนมีบทบาทสำคัญที่สุดในการสร้างหลักสูตรและนำหลักสูตรมาใช้จริง  โดยมีการศึกษา  วิเคราะห์สภาพข้อมูล  การมีส่วนร่วม 
      การกำหนดวิสัยทัศน์  เป้าหมาย  คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน  กำหนดโครงสร้างหลักสูตรสถานศึกษา และการออกแบบหลักสูตรการเรียนรู้ทุกกลุ่มสาระ
      การวัดประเมินผลหลักสูตร  ตลอดจนการอนุมัติใช้หลักสูตร  และการประชาสัมพันธ์หลักสูตรแก่สาธารณชน  
                    1.2  การใช้หลักสูตรสถานศึกษา
                                    มีการนำหลักสูตรสถานศึกษาไปใช้ในการจัดการเรียนรู้   โดยผู้อำนวยการโรงเรียนเป็นผู้พิจารณาและตัดสินใจมอบหมายให้ครูรับผิดชอบในรายวิชา
      หรือชั้นเรียนตามหลักสูตรอย่างครบถ้วน  เพื่อครูจะได้มีสถานภาพสมบูรณ์ในฐานะผู้รับผิดชอบสาระรายวิชา  หรือชั้นเรียนที่จะต้องทำการบริหารจัดการ
                    1.3  การใช้หลักสูตรสถานศึกษา
                                   มีการประเมินหลักสูตร เพื่อสรุปรายงานผลการใช้หลักสูตรสถานศึกษาเมื่อสิ้นปีการศึกษา  มีการวิเคราะห์ผลสำเร็จและความล้มเหลวของการใช้
      หลักสูตรสถานศึกษาในรอบปี  มีการนำข้อเด่นข้อด้อยมาปรับปรุง  โดยขอความเห็นชอบจากคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน  และประกาศใช้ในปีการศึกษาต่อไป 
      ซึ่งจะเป็นการต่อยอดองค์ความรู้จากหลักสูตรเดิมสู่รอบปีการศึกษาใหม่ต่อไป

          2. ครู
                     2.1 กำหนดหน่วยการเรียนรู้สาระรายวิชา
                           ครูมีการวางแผนให้สอดคล้อง เหมาะสมกับบริบทที่มีอยู่ คือ หลักสูตรสถานศึกษา (คำอธิบายรายวิชา) ผู้เรียน  วิถีชีวิตท้องถิ่น  ตลอดจนทรัพยากร
      การบริหารอื่น ๆ ซึ่งได้วางแผนไว้ชัดเจนก่อนปีการศึกษาใหม่จะเริ่มขึ้น  เพื่อใช้เป็นแผนที่เดินทางประจำตัวของครู
                            2.2 วางแผนจัดการเรียนรู้
                           มีการถอดหน่วยการเรียนรู้มาทำการวางแผนการจัดการเรียนรู้รายบทเรียนด้วยตนเอง  ด้วยการจัดทำบทเรียนด้วยตนเอง  ด้วยกันจัดทำบทเรียน
      กำหนดวัตถุประสงค์  กิจกรรมการเรียนการสอน  เอกสาร  คู่มือ  สื่อ  แบบวัดประเมินผลการเรียนรู้
                             2.3 การจัดกิจกรรมการเรียนรู้
                           มีการจัดการเรียนรู้ตามแผนที่ได้กำหนดไว้  ครูได้แสดงบทบาทเป็นนักบริหารจัดการอย่างเต็มที่ คือ  ใช้ทักษะผู้นำ  และความรู้ความสามารถทุกอย่าง 
      ได้แก่ การบริหารชั้นเรียน  การบริหารเวลา  ทักษะการใช้สื่อ  การตัดสินใจ  การวัดและประเมินผลของครู  เพื่อที่จะทำให้การจัดการเรียนรู้ดำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพ

           ผลการจัดการเรียนรู้จากห้องเรียนคุณภาพ
                              1. นักเรียนทุกคนได้มีส่วนร่วม   นักเรียนบางคนถูกลืม เพราะไม่มีโอกาสได้พูดในชั้น ไม่เคยถูกเรียกหา  และทำการบ้านไม่เสร็จ  จึงแก้ไขได้ง่าย ๆ
      ด้วยการเปิดโอกาสการมีส่วนร่วมของแต่ละคน  และทุกคนในชั้น  ถ้านักเรียนรู้สึกร่วมในสิ่งที่เรียน  เขาจะรู้สึกสนุกและทำงานงานสำเร็จ
                              2. เรียนรู้อย่างสนุกต้องให้นักเรียนได้ใช้ทั้งร่างกาย  ให้นักเรียนได้เคลื่อนที่ไปรอบ ๆ ห้อง ได้เล่นเกมที่สนุก  หรือการเคลื่อนไหวไปรอบ ๆ
                              3. ใช้การเสริมแรงเชิงบวก   เป็นวิธีที่ง่ายที่สุดอย่างหนึ่งที่เพิ่มความสนุกให้แก่ชั้นเรียน  คือการเสริมแรงทางบวก  ชมแม้จะเป็นความดีเล็กน้อย
      ไม่สนใจพฤติกรรมที่ไม่ดี  สร้างความสำเร็จให้นักเรียน มองในแง่บวกเสมอ  นักเรียนจะพบความสำเร็จได้มากกว่า ถ้ามีความรู้สึกสบาย  ไม่เครียด
                              4. ใช้วิธีการทำงานเป็นกลุ่ม  การให้นักเรียนทำงานเป็นกลุ่มตามโครงงาน  เป็นที่สร้างความสนุกสนานให้แก่นักเรียน  ซึ่งไม่เพียงแต่จะสนุกแล้วยังได้
      เรียนรู้จากกันและกัน  การเรียนรู้เป็นกลุ่มจึงเป็นการยิงนกสองตัวด้วยกระสุนนัดเดียว
                              5. ใช้วิธีการหลากหลายแปลกใหม่  ไม่มีการเรียนใดจะสนุกหากมีการเรียนแบบเดิม ๆ  จึงควรให้เปลี่ยนตารางและเพิ่มความแปลกใหม่ในชั้น นักเรียน
      ต่างก็รักที่จะใช้ความพยายามกับสิ่งใหม่ ๆ จัดให้นักเรียนสามารถทำใบงานให้เสร็จในวันเดียว  การใช้สื่อต่าง ๆ มีสีสัน เคลื่อนไหวได้ เป็นสิ่งที่ดีในการสร้างความ
      หลากหลายช่วยให้นักเรียนได้ละเว้นจากการเรียนแบบเก่า ๆ

            ภาพความสำเร็จ
                              1. ครูสามารถพัฒนาตนเองด้านการออกแบบ  และการจัดการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
                              2. ครูสามารถนำการเปลี่ยนแปลงสู่ห้องเรียนคุณภาพได้
                              3. ครูสามารถออกแบบการจัดการเรียนรู้อิงมาตรฐานได้
                              4. ครูสามารถจัดทำวิจัยในชั้นเรียน (CAR)ได้
                              5. ครูสามารถใช้ ICT เพื่อการสอนและสนับสนุนการสอนได้
                              6. ครูสามารถสร้างวินัยเชิงบวกได้