ก้อนเหล็กซึ่งเขาเผาไฟจนแดงโชน คนหนึ่งรู้ว่าเป็นเหล็กแดง อีกคนหนึ่งไม่รู้ ก็ถ้าจะให้คน สองคนนี้หยิบก้อนเหล็กแดงนั้น คนไหนจะหยิบได้เต็มมือและถูกความร้อนเผามากกว่ากัน
วันนี้ตอนเย็นเดินเล่นในร้านหนังสือซีเอ็ด....ได้หนังสือมาเล่มหนึ่ง ชื่อเรื่อง "รู้ก่อนตาย ไม่เสียดายชาติเกิด" ของท่าน ว.วชิรเมธี อ่านบทสนทนาของพระยามิลินท์และพระนาคเสน ว่าดังนี้....
คนหนึ่งรู้จักบาป อีกคนหนึ่งไม่รู้จัก เมื่อทำบาป ใครจะบาปมากกว่ากัน
 
พระยามิลินท์ตรัสถามว่า ดูก่อนพระนาคเสน คนหนึ่งรู้ว่าทำอย่างไรเป็นบาป และเมื่อบาปนั้นมีโทษอย่างไร อีกคนหนึ่งไม่รู้เสียเลย คนสองคนนี้ทำบาปด้วยกัน ใครจะบาปมากกว่ากัน
 
พระนาคเสนทูลตอบว่า ขอถวายพระพร คนไม่รู้บาปมากกว่า
 
พระยามิลินท์: ไฉนจึงเป็นเช่นนั้นเล่าเธอ ก็ทางบ้านเมือง ผู้ที่ไม่รู้กฎหมายกระทำผิดบางอย่าง ย่อมได้รับความลดหย่อนผ่อนโทษเบากว่าผู้รู้กฎหมาย
 
พระนาคเสน: ขอถวายพระพร ก้อนเหล็กซึ่งเขาเผาไฟจนแดงโชน คนหนึ่งรู้ว่าเป็นเหล็กแดง อีกคนหนึ่งไม่รู้ ก็ถ้าจะให้คน สองคนนี้หยิบก้อนเหล็กแดงนั้น คนไหนจะหยิบได้เต็มมือและถูกความร้อนเผามากกว่ากัน
 
พระยามิลินท์: คนรู้จะหยิบได้สนิทหรือเธอ ต่อคนไม่รู้จึงหยิบได้เต็มมือ เมื่อเช่นนั้นก็ต้องถูกความร้อนเผามากกว่าคนรู้
 
พระนาคเสน: นั่นแลฉันใด นี่ก็ฉันนั้น คือผู้ที่รู้เหตุ รู้ผลแห่งบาปกรรมโดยจริงใจมีอยู่อย่างไร ขณะเมื่อตนกระทำบาปอยู่ ย่อมเกิดความละอายใจและความหวาดกลัวว่า ตนมิสมควรจะกระทำเช่นนั้น ด้วยเกรงว่าภายหลังจะต้องได้รับความเดือดร้อน เพราะบาปกรรมนั้นตามให้ผล เป็นอันว่ามิกล้าที่จะกระทำบาปต่อไปอีก ส่วนผู้ที่ไม่รู้ว่าทำอย่างไรเป็นบาปและการกระทำนั้นมีโทษเพียงไร ย่อมไม่มีความตะขิดตะขวงใจ อาจทำได้ตามอำเภอใจ แม้บาปหนักๆ ก็ทำได้ โดยที่ตนไม่รู้ว่า การกระทำนั้นๆ ตนจะต้องเป็นผู้รับผลอย่างสาหัส ขอถวายพระพร ด้วยเหตุนี้แล จึงว่าคนไม่รู้บาปมากกว่า
 
พระยามิลินท์: เธอว่านี้ชอบแล้ว
 
เมื่ออ่านแล้วพิจารณาแล้วส่วนหนึ่งก็เห็นด้วย แต่อีกส่วนในใจก็แย้งว่าก็คนไม่รู้เค้าไม่ได้กระทำโดยเจตนา แม้ว่าจะเป็นการกระทำบาปหนัก แต่จิตเขาไม่ได้รับว่าว่าบาป ในขณะที่คนที่รู้แล้วกระทำ เค้ากระทำโดยเจตนา แล้วก็ไม่แน่เสมอไปที่เค้าจะเกิดความละอายขณะกระทำ แล้วทำไมคนไม่รู้บาปมากกว่า ถ้าจะเปรียบเทียบก็เหมือนกับการเดินเหยียบมด คนที่ไม่รู้ว่าเหยียบมดแล้วบาป เหยียบโดยไม่ตั้งใจ ทำไมถึงจะบาปมากกว่าผู้ที่จงใจที่จะเหยียบเพื่อฆ่ามดตัวนั้น?

 

ข้าพเจ้าอ่านแล้ว ด้วยสมองอันน้อยนิดเท่าเมล็ดถั่วแต่ความโง่มีอยู่มาก ทำให้เกิดความสงสัยไม่เข้าใจ....คงต้องอาศัยท่านผู้รู้ นำแสงสว่างแห่งปัญญามาช่วยสร้างความกระจ่างแจ้งแก่ปัญญาอันน้อยนิดของข้าพเจ้า