อักษรต่ำก็มีสิทธิ์พิชิตวรรณยุกต์
พยัญชนะไทยแบ่งเป็นวรรคตามฐานที่เกิดได้ ดังนี้
วรรค กะ ก ขฃ คฅ ฆ ง
วรรค จะ จ ฉ ชซ ฌ ญ
วรรค ฏะ ฎฏ ฐ ฑ ฒ ณ
วรรค ตะ ดต ถ ท ธ น
วรรค ปะ บป ผฝ พฟ ภ ม
เศษวรรค ย ร ล ว ศ ษ ส ห ฬ อ ฮ
หากนักเรียนสามารถจดจำการแบ่งพยัญชนะออกเป็นวรรคตามฐานที่เกิดได้จะเป็นประโยชน์มาก
อักษรกลาง มี ๙ ตัว พยัญชนะสีน้ำเงิน
อักษรสูง มี ๑๑ ตัว พยัญชนะสีแดง
อักษรต่ำ มี ๒๔ ตัว พยัญชนะสีชมพู
อักษรต่ำแบ่งออกเป็น ๒ พวก คือ
๑. อักษรต่ำที่มีเสียงคู่กับอักษรสูง เรียกว่าอักษรต่ำคู่ได้แก่
คฅฆ คู่กับ ขฃ
ชฌ คู่กับ ฉ
ซ คู่กับ ศษส
ฑฒทธ คู่กับ ฐถ
พภ คู่กับ ผ
ฟ คู่กับ ฝ
ฮ คู่กับ ห
อักษรต่ำคู่เหล่านี้ผันอักษรร่วมกันจะผันได้ครบ ๕ เสียง เช่น
คา ข่า ค่า,ข้า ค้า ขา
ฟา ฝ่า ฟ่า,ฝ้า ฟ้า ฝา
ที ถี่ ที่,ถี้ ที้ ถี
๒. อักษรต่ำเดี่ยว คืออักษรต่ำที่ไม่มีเสียงคู่กับอักษรสูง ได้แก่พยํญชนะที่ขีดเส้นใต้ หรือพยัญชนะตัวสุดท้ายของแต่ละวรรครวมกับเศษวรรค ย ร ล ว ฬ ซึ่งนิยมท่องจำว่า
งูใหญ่นอนอยู่ ณ ริมวัดโมฬีโลก
อักษรต่ำเดี่ยวนี้หากต้องการผันวรรณยุกต์ให้ครบ ๕ เสียง ต้องใช้ ห นำ เช่น
นา หน่า น่า,หน้า น้า หนา
มี หมี่ มี่, หมี้ มี้ หมี
ยา หย่า ย่า,หย้า ย้า หยา
ลองทำแบบทดสอบดูสิคะว่าเข้าใจหรือไม่
พิจารณาว่าบทเพลงต่อไปนี้มีกี่คำที่พยัญชนะต้นเป็นอักษรต่ำเดี่ยว
แม้ว่าจะต้องเสียความรักไป แม้ว่าจะไม่เหลือใครสักคน
มันจะเจ็บจะช้ำกี่หน แต่คนคนนี้ไม่ท้อใจ
แม้ว่าในวันนี้มีน้ำตา จะข่มมันให้ไหลอยู่ข้างใน
ความฝันนั้นจบไป แต่ยังเหลือตัวฉัน
เฉลย มีทั้งหมด ๒๔ คำ (นับคำที่ซ้ำด้วย)
ข้อควรสังเกต
คำว่า เหลือและไหล พยัญชนะต้นคือ ล ส่วน ห นั้น เป็นอักษรนำ เช่นเดียวกับคำว่า อยู่ ย เป็นพยัญชนะต้น ส่วน อ เป็นอักษรนำ

ดีมาก เข้าใจ แต่ไม่มีพยัญชนะต้น
ดีพอใช้ เข้าใจนิดๆหน่อยๆ