เมื่อวันที่ ๒๐ ก.ย. ๕๒ ไปพบน้องๆ ๓ คนที่ประกอบอาชีพเกษตรกรที่ชุมพร คุยกันเรื่องแรงงานต่างชาติ โยงกับแรงงานภาคเกษตร
คำถามวิจัย
• ภาคเกษตรไทยจะอยู่ได้อย่างไร หากไม่มีแรงงานข้ามชาติ
• ในสภาพที่ขาดแคลนแรงงานภาคเกษตรรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ภาคเกษตรไทยควรปรับตัวอย่างไร
น้องชายบอกว่า พืชเศรษฐกิจที่ดีในภาคใต้มี ๒ ตัวเท่านั้น และเกี่ยวข้องกับการเป็นพืชพลังงานกับเป็นวัสดุที่จะเป็น คือปาล์มน้ำมัน กับยางพารา
แต่ยางพารามีข้อจำกัดที่ต้องการแรงงานมาก และเป็นแรงงานมีฝีมือเสียด้วย มิฉนั้นกรีดยางแล้วหน้ายางเสียหายหมด
ในขณะที่ปาล์มใช้แรงงานคนน้อยมาก น้องชายคนที่ปลูกปาล์มเป็นหลักจึงไม่เดือดร้อนเรื่องคนงาน
ผมยุให้น้อง (ซึ่งก็อายุมากขึ้น และไม่มีบำนาญกิน) ให้ปลูกไม้ยืนต้นไว้เป็นบำนาญยามแก่ และคุยกันว่า ต้องปลูกต้นไม้หลายชนิด ชนิดหนึ่งที่ขึ้นดีในภาคใต้คือต้นยางนา น้องชายเขามีวิธีปลูกยางนาให้ได้ผลดี คือปลูกหลายรุ่นแซมกัน
เมื่อไปพูดคุยคลุกคลีกับผู้คนในชีวิตจริงของเขา เราจะได้โจทย์วิจัยดีๆ มากมาย
วิจารณ์ พานิช
๒๑ ก.ย. ๕๒
