ความภูมิใจในตนเอง -คุณค่าของตัวคุณเอง

ความภูมิใจในตนเอง (Self-esteem) เกี่ยวข้องและคล้ายกับแนวคิดของตน (Self-concept)  ซึ่งคำว่า "แนวคิดของตน" คือ สิ่งที่บ่งบอกว่าตัวคุณเป็นใคร  แต่ "ความภูมิใจในตัวคุณ" คือ การประเมินว่าคุณเป็นใคร  และคำว่า "Self-worth" นั้น มักถูกนำมาใช้บ่อย ๆ โดยสลับกับคำว่า Selt-esteem

        คนมักจะใช้ความรู้สึกในคุณค่าของตนในการเปรียบเทียบกับผู้อื่น  ซึ่งเรียกว่า "การเปรียบเทียบทางสังคม (Social comparison) ซึ่งช่วยให้คนเราใช้วัดระดับความคิดของตนในสิ่งที่ตนทำนั้นดีเพียงใดเมื่อเปรียบเทียบกับคนอื่น เช่นฉันทำอาหารไม่เป็น (เพราะคนอื่นทำอาหารได้ดีกว่าฉัน) หรือ ฉันทำอะไรไม่ค่อยเป็น (เพราะคนอื่นทำได้   ดีกว่าฉัน) ประโยคเหล่านี้เป็นคำตัดสินว่าคุณทำอะไรบางอย่างได้ดีหรือไม่ โดยการพาดพิงถึงผู้อื่นที่สามารถทำงานชนิดเดียวกับคุณได้ดีกว่าคุณ ความเชื่อที่ว่า "คุณทำอาหารไม่เป็น" ได้ลดคุณค่าในตัวคุณ แต่หากมีหลาย ๆ สิ่งที่คุณทำไม่ได้ดี หรืองานสำคัญจำนวนมากที่คุณไม่อาจทำได้ สิ่งเหล่านี้จะเป็นการเริ่มต้นระบายสีความรู้สึกโดยรวมในคุณค่าของตัวคุณ

วิธีปรับปรุงความเชื่อมั่นในตนเอง

          การขาดความเชื่อมั่นในตนเอง มีผลกระทบต่อการสื่อสาร และความสัมพันธ์กับผู้อื่น ดังนั้นคนทุกคนต้องเกี่ยวข้องกับสังคม จึงเป็นเรื่องสำคัญที่ต้องรักษาและพัฒนาสุขภาพจิตที่ดี และมีความรู้สึกภูมิใจตัวเอง ถึงแม้ว่าจะไม่มีกลยุทธ์ ที่จะเปลี่ยนแปลงผู้ไม่มีความเชื่อมั่นในตนเองให้กลับมารู้สึกว่ามีคุณค่าและน่ายกย่อง แต่คุณก็สามารถปรับปรุงวิธีการคิดและสัมพันธภาพกับผู้อื่นด้วยตัวคุณเอง ซึ่งมีเทคนิค 7 ประการ ดังนี้ 

1. Engage in Self-Talk ฝึกหัดพูดกับตนเอง

      การสื่อสารภายในบุคคล หรือ Intrapersonal communication คือการสื่อสารภายในตัวคุณเอง โดยการพูดกับตนเองด้วยถ้อยคำที่ดี และเป็นไปในด้านบวกจะช่วยสสนับสนุนในการเพิ่มระดับคุณค่าของตัวเอง และในความสัมพันธ์กับผู้อื่นอีกด้วย ในทางกลับกันหากคุณคิดในด้านลบ และพูดซ้ำ ๆ ว่าไม่สามารถทำสิ่งต่าง ๆ ได้ ก็จะเป็นการซ้ำเติมและทำให้ขาดความมั่นใจที่จะทำให้สำเร็จและขาดทักษะและไม่พยายามฝึกหัดในสิ่งต่าง ๆ ไปเรื่อย ๆ แต่หากคุณเฝ้าแต่พูดและคิดในทางบวก แต่ไม่พยายามปฏิบัติให้ประสบความสำเร็จ แนวความคิดนี้ก็จะทำให้คุณรักษาเส้นทางที่คุณต้องการประสบความสำเร็จไว้

2.Visualize a Positive Image of Yourself- มองภาพในด้านบวกของคุณ

การมองภาพในด้านบวก จะช่วยให้มีแนวคิดในการพูดกับตนเองต่อไปอีกก้าวหนึ่ง นอกจากการบอกตนเองว่าคุณสามารถบรรลุเป้าหมายของคุณ คุณก็ยังสามารถ "มองเห็นตัวคุณเอง" ในการสนทนากับผู้อื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ  ปฏิบัติงานได้ดี หรือแสดงความประพฤติที่น่าพึงพอใจต่อคนอื่น หรือการจินตนาการสิ่งต่าง ๆ ในด้านบวกจะช่วยเสริมสร้างความเชื่อมั่นและทักษะการพูดของคุณ

3. Avoid Comparing Yourself with Others-หลีกเลี่ยงการเปรียบเทียบตัวคุณกับผู้อื่น

ขอให้ทุกคนสนใจในเอกลักษณ์ที่ทำให้คุณเป็นคุณ อย่างไปมองถึงคนอื่นที่ดูเหมือนจะดีกว่าคุณ จงหลีกเลี่ยงการตัดสินคุณค่าของคุณเองด้วยการเปรียบเทียบกับคนอื่น การมีแนวคิดหรือมุมมองของตนเองในด้านบวกของเรานั้นจะมีพลัง ที่ไม่ได้มาจากคำตัดสินของผู้อื่น แต่ด้วยความรู้สึกในคุณค่านั้นอย่างแท้จริงที่เรารับรู้ด้วยตัวของเราเอง

4. Reframe Appropriciately- การจัดกรอบภาพใหม่ให้เหมาะสม

การจัดกรอบภาพใหม่ คือกระบวนการปรับภาพเหตุการณ์และประสบการณ์โดยมุมมองที่แตกต่างกัน ยกตัวอย่างเช่น การใส่กรอบรูปของภาพจากเดิมที่เคยมี หากเราเปลี่ยนกรอบแบบใหม่ เราก็เหมือนได้รูปภาพใหม่  โดยการลบภาพเหตุการณ์ที่ทำให้รู้สึกด้อยคุณค่า จนสามารถเปลี่ยนมุมมองใหม่ได้  ประสบการณ์ในด้านลบทั้งหมดนั้น เราไม่ควรนำไปทิ้งโดยไม่ตรึกตรอง เพราะหากเราเรียนรู้และศึกษาความผิดพลาดนั้น ก็จะได้จดจำว่าคุณค่าของของเรามิได้อยู่ที่การกระทำนั้นเพียงอย่างเดียว เราเปลี่ยนมุมมองไปมองในภาพใหญ่ มันจะเป็นเพียงเหตุการณ์เล็ก ๆ ที่ผ่านพ้นไป และปล่อยวางประสบการณ์ในด้านลบนั้นเสีย

5. Develop Honest Relationships -สร้างสัมพันธภาพที่ซื่อสัตย์

อย่างน้อยที่สุด การที่มีคนคนหนึ่งคอยช่วยคุณอย่างซื่อสัตย์ และช่วยให้เห็นความดีและความชั่วของคุณเป็นสิ่งที่สำคัญ การที่มีเพื่อน, เพื่อนร่วมงาน เป็นที่ปรึกษาที่ไว้วางใจได้ สามารถรับฟังคุณโดยไม่ตัดสินคุณ และให้คำแนะนำอย่างตรงไปตรงมาเกี่ยวกับคุณนั้น ย่อมเป็นสิ่งที่ดีและคำแนะนำของคนเหล่านั้นจะส่งผลต่อแนวความคิดที่เป็นบวก และทำให้เราเกิดความภูมิใจในตัวของคุณเอง

6. Let Go of the Past-ปล่อยวางอดีต

แนวความคิดของตัวคุณ ไม่ได้เป็นโครงสร้างที่ถาวร และมิได้ปลูกฝังมาแต่กำเนิด และฝังลงไปอย่างถาวร ทุกสิ่งมีการเปลี่ยนแปลง ทุกคนมีการเปลี่ยนแปลง การที่คนที่มีความเชื่อมั่นในตนเองน้อย อาจพันธนาการตนเองไว้กับเหตุการณ์ในอดีตหรือประสบการณ์ในชีวิตที่เกิดขึ้นมานานหลายปี และยังคงยึดติดไว้อย่างเหนียวแน่นไม่ยอมปล่อยวาง ซึ่งสิ่งเหล่านี้ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้และมีแต่จะเพิ่มเติมความรู้สึกว่าช่วยอะไรไม่ได้ และมีแต่ประสบการณ์ด้านลบ และยากที่จะเปลี่ยนแปลงความรู้สึกด้านลบนั้น..จงเปลี่ยนใจและยอมรับการเปลี่ยนแปลง คุณค่าในตัวคุณนั้น มีความสำคัญต่อการพัฒนาปรับปรุงแนวคิดและปรับปรุงตนเองให้เข้มแข็ง..

7. Seek Support-ขอรับการสนับสนุน

ปัญหาเรื่องภาพลักษณ์ของคุณ บางครั้งอาจหยั่งรากลึก เนื่องจากเรามีความเชื่อมั่นและเป็นเช่นนี้มาตลอดชีวิต มันคงไม่ง่ายที่จะเปลี่ยนแปลงชีวิตในทันทีแต่หากคุณมีปัญหาในเรื่องต่าง ๆ  อาจปรึกษาผู้ที่เชี่ยวชาญและผู้ที่ได้รับการฝึกฝนในด้านนี้มาก่อน เพื่อให้เขาเหล่านี้สามารถบำบัด และรับรู้ปัญหาของตัวคุณและช่วยแก้ไขปัญหาและปรับปรุงเปลี่ยนแปลงไปทีละเล็กละน้อย และบางครั้งเราอาจพบพรสวรรค์ในตัวของเราเอง..

......................................เรียบเรียงจาก Interpersonal Communication Relating to Others By Steven A Beebe-Susan J.Beebe.