เมื่อใดที่เกิดเหตุการณ์ “ขัดคอ” กันขึ้นมา เมื่อนั้นเด็กที่ถูก “ขัดคอ” จะเงียบ ไม่พูดคุย ไม่แสดงความคิดเห็น ซึ่งเป็นอาการที่เรียกว่า “หมดความมั่นใจ” หรือ “หมดอารมณ์” ที่จะร่วมแสดงความคิดนั่นเอง

จากผลการประเมินภายนอกพบว่าปัญหาที่ทุกโรงเรียนพบมากที่สุด  จนเป็นปัญหาระดับประเทศ  คือมาตรฐานที่  4  เกี่ยวกับการคิดวิเคราะห์  ถึงแม้ว่าผลการประเมินภายนอกของโรงเรียนวัดเจ้าฟ้าฯ  มาตรฐานการศึกษาปฐมวัย  มาตรฐานที่ 4 จะได้ผลการประเมินในระดับดีแต่ก็ควรได้รับการพัฒนาเพิ่มอย่างต่อเนื่อง  เพื่อให้ผลการประเมินขึ้นไปสู่ระดับดีมาก  อันสะท้อนให้เห็นถึงพัฒนาการของนักเรียนโดยงตรง

            คุณครูเป็นผู้รับผิดชอบสอนระดับชั้นอนุบาล 1  ให้ความสำคัญกับการคิดวิเคราะห์  คิดจินตนาการของเด็กระดับปฐมวัย  เนื่องจากเป็นที่ทราบดีว่าช่วงปฐมวัยเป็นวัยทองของชีวิต  จึงพยายามค้นหาวิธีการต่างๆ ที่จะนำมาใช้ในการพัฒนาการคิดวิเคราะห์และคิดสร้างสรรค์ให้ตรงจุดรวมทั้งการศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับพัฒนาการทางสมองกับการเรียนรู้ (brain  base  learning)  ทดลองปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ เช่น  ศิลปะ  ดนตรี  เกมการศึกษา  และนิทาน  จากการปฏิบัติหลายๆ รูปแบบ  จึงทำให้ค้นพบวิธีที่สามารถส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ คิดสร้างสรรค์ได้ด้วยวิธีการง่าย ๆ คือ  การให้เด็กคิดจากภาพ  โดยมีวิธีการง่าย ๆ คือ ครูเตรียมรูปภาพซึ่งต้องมีความหลากหลาย เช่น  ภาพถ่าย  ภาพวาด  หรือภาพการ์ตูน  ก็ได้ให้ภาพนั้นมีความคมชัด  ขนาดใหญ่พอที่จะทำให้เด็กมองเห็นได้อย่างชัดเจน  ในระยะแรกให้เริ่มใช้ภาพที่มีองค์ประกอบเพียง 1 อย่าง ให้เด็ก ๆ ได้พูดคุยเกี่ยวกับภาพที่เห็นโดยอิสระ  ที่สำคัญต้องบอกข้อตกลงเบื้องต้นกับเด็ก ๆ ก่อนว่าไม่มีคำพูด หรือคำตอบใดที่ผิด  ทุกคนมีสิทธิ์ที่จะพูดอะไรเกี่ยวกับภาพนั้นก็ได้  หรือแม้แต่ถ้าเราเห็นว่าสิ่งที่เพื่อนพูดนั้นไม่เกี่ยวกับภาพเลย ก็ห้ามเด็ก ๆ  ต่อว่าเพื่อน หรือบอกว่าเพื่อนตอบผิดโดยเด็ดขาด ด้วยวิธีการนี้ทำให้เด็ก ๆ มีส่วนร่วมในการเล่าเรื่อง  หรือพูดคุยเกี่ยวกับภาพมากยิ่งขึ้น  จากที่เคยมีเด็ก ๆ กล้าเล่าเรื่อง กล้าแสดงความคิดเห็นเพียงไม่กี่คน  แต่เมื่อสร้างข้อตกลงนี้ขึ้นเด็ก ๆ คนอื่นเริ่มค่อย ๆ ร่วมแสดงความคิดเห็น และเมื่อเห็นว่าสิ่งที่ตนเล่า หรือตอบ ไม่ถูกเพื่อน ๆ ขัดคอ   จึงทำให้มีความมั่นใจที่จะพูดคุย  แสดงความคิดของตนเองเพิ่มขึ้น  เมื่อคุณครูพบว่าเด็ก ๆ เริ่มกล้าที่พูดคุย  กล้าตอบ  กล้าเล่ามากขึ้น ก็เริ่มใช้ภาพที่มีองค์ประกอบเพิ่มขึ้นเป็น 2 องค์ประกอบ  และจากนั้นให้เพิ่มเป็น 3 องค์ประกอบ  คุณครูเพิ่มจากการให้เด็กเล่าอย่างเป็นอิสระเป็น เล่าเรื่องโดยครูใช้คำถามนำเป็นบางครั้ง  เมื่อภาพมีองค์ประกอบมากขึ้นคุณครูก็เพิ่มคำถามนำในรูปแบบคำถามปลายเปิดให้เด็กคิดได้กว้างขึ้น  แต่ทั้งนี้ต้องย้ำในเรื่องของข้อตกลงเบื้องต้นให้เด็กปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด  เพราะเมื่อใดที่เกิดเหตุการณ์ “ขัดคอ” กันขึ้นมา  เมื่อนั้นเด็กที่ถูก “ขัดคอ”  จะเงียบ ไม่พูดคุย  ไม่แสดงความคิดเห็น ซึ่งเป็นอาการที่เรียกว่า “หมดความมั่นใจ” หรือ “หมดอารมณ์” ที่จะร่วมแสดงความคิดนั่นเอง  ดั้งนั้นไม่ว่าจะอย่างไรก็ตาม เด็กก็คือเด็ก จำไวและบางครั้งอาจลืมไวด้วยเหมือนกัน เพราะฉะนั้น ก่อนทำกิจกรรมทุกครั้ง ต้องบอกข้อตกลงก่อนทุกครั้ง  อย่าลืมโดยเด็ดขาด  มิฉะนั้นจะได้เริ่มต้นใหม่ตั้งแต่ภาพที่มีองค์ประกอบเดียว  ทำให้เสียเวลาของเด็กที่จะได้รับการพัฒนาโดยเปล่าประโยชน์(ขอเตือน)

            จากการทำกิจกรรมในรูปแบบดังกล่าว ทำให้เด็ก ๆ สามารถใช้ความคิดของตนเอง สะท้อนความคิดจากภาพที่เห็น และสามารถถ่ายทอดออกมาเป็นคนพูด เป็นกิจกรรมง่าย ๆ ที่ช่วยให้การพัฒนามาตรฐานด้านการคิดวิเคราะห์  คิดสร้างสรรค์ได้พัฒนาขึ้นแบบครูไม่เครียด และเด็กก็ไม่เครียด  เพราะปัจจุบันสถานการณ์บ้านเมืองเครียดพออยู่แล้ว  เรื่องอื่น ๆ ก็อย่าไปทำให้มันเครียดไปด้วยเลย

...............เห็นด้วยไหมล่ะ ? ...............

 

ครูพิมพ์พิชชา  แก้วสีหมอก

โรงเรียนวัดเจ้าฟ้า