การพูดเรื่องสุขภาพอย่างไรในชุมชนให้เข้าใจ ปฎิบัติ ตามและไม่เบื่อ

พูดเรื่องสุขภาพอย่างไรให้ชาวบ้านเข้าใจ นำไปปฎิบัติและไม่เบื่อ

ประสบการณ์ของการเป็นวิทยากร

1.รู้เป้าหมายในการฟังว่าเป็นใคร ( จำนวน รู้ไว้ก็ดีเหมือนกันเพราะจะได้รู้ว่าเจ้าภาพเชิญเท่าไหร่มาฟังเท่าไหร่ วิธีการเชิญ เชิญอย่างไร) เคยฟังเราพูดมาแล้วหรือยังอาจจะเป็นเรื่องอื่น

2.จะให้พูดเรื่องอะไร จะได้เตรียมข้อมูลพูดได้ถุกต้อง(การไม่ได้เตรียมข้อมูลการพูดสำหรับผู้พูดใหม่จะทำให้พูดไม่ต่อเนื่อง หรือความรู้ไม่แน่น ต้องรู้จริง )

3.สถานที่สำคัญ จอแจคนฟังไม่สนใจฟัง แคบก็อึดอัด ร้อน ถ้าหากเป็นที่เฉพาะของชาวบ้าน ห้องประชุมหมู่บ้าน ก็ดี แต่ต้องเตรียมเก้าอี้ อุปกรณ์ให้ครบ พัดลม ความสะอาด สำคัญเรื่องฝุ่น กลิ่นไม่ดี จากห้องน้ำ

4.เครื่องเสียง ลำโพง ไมค์โดยเฉพาะไมค์ลอย สำคัญ ส่วนประกอบที่สำคัญในปัจจุบัน คือ เครื่องฉายภาพ คอมพิวเตอร์อาจเป็นโน๊ตบุ๊ค(ของเรา) สายต่อลำโพง เพื่อใช้เพลงประกอบหรือมีวิดิทัศน์เป็นภาพเคลื่อนไหว การพูดในปัจจุบัน พูดปากเปล่า ต้องดูว่าเรื่องที่จำเป็นต้องให้เป้าหมายเห็นภาพหรือไม่ แต่ถ้ามีก็ดีทำให้ไม่เบื่อ ภาพ 1 ภาพ มีความหมายเห็นเป็นรูปธรรม เช่น พูดเรื่อง อาหารก็ต้องมีให้อาหารให้เห็น พูดเรื่องเบาหวานก็ต้องให้เห็นว่าใครเป็นเบาหวานต้องเจอแบบนี้ แผลที่เท้า สังเกตหลังคอดำ รักแร้ดำ โอกาสเป็นเบาหวาน เป็นต้น

5.เวลาที่พูด เท่าไหร่ เราต้องไปก่อนเวลา ถ้าพูดช่วงเช้าควรไปพร้อมกับเป้าหมายจะได้ไปฟังประธานพูดอะไรไปบ้างหรือ วิทยากรก่อนหน้าพูดเรื่องอะไร บางทีสิ่งที่เตรียมไป อาจจะพูดไปแล้ว เราก็ต้องตัดออก (สมาธิคนฟังเหมือนตัวเราฟังซ้ำก็เบื่อ)

อย่าใช้เวลาเกินหรือกินเวลาคนอื่นห้ามพูดเลยเวลาอาหาร การบริหารเวลาสำคัญมากสุดๆ

6.สังเกตคนฟังว่ามีปฎิกิริยาในการฟังอย่างไร เบื่อ ง่วง หรืออย่างไร ถ้าพบต้องปรับทันทีแต่ต้องต่อเนื่องกับเรื่องเดิมหรือให้พักเบรคก่อนหรือเล่นเกม ง่ายๆ ให้เขามีส่วนร่วม ส่วนได้พูดบ้าง ให้เขาถาม ออกมาเต้นรำ หรือลุกขึ้นทั้งหมด ทำท่าทางด้วยการยืดเหยียด ปรบมือ ฯลฯ

7.ถึงคิวที่ต้องพูด ตอนนี้แหละสำคัญ ประสบการณ์จากการพูดเป็นวิทยากรสอนให้เราเป็นอย่างดีเพราะ คำพูด...ไม่ใช่แค่เพียงลมปาก มีทั้งคุณและโทษจากการพูด

อย่าพูดเรื่องส่วนตัวเรื่องตัวเองมากนัก แนะนำตัวพอสังเขป อย่าอวดตัวเอง

เราพูดเพื่อแบ่งปันความรู้ความสามารถที่เรามีอยู่ให้แก่ผู้ฟัง
เราพูดเพื่อให้เกิดความเข้าใจ
เราพูดเพื่อสร้างมิตรและลดศัตรู
เราพูดเพื่อสร้างขัวญกำลังใจให้แก่ผู้ฟัง ข้อนี้สำคัญ
เมื่อเราตั้งใจพูดดี ทำให้ผู้ฟังเกิดความกระตือรือร้นที่จะทำตาม เราเองก็ได้รับความเคารพนับถือ แต่....

ในบางครั้ง คำพูดของเราก็ทำให้เกิดปัญหา สร้างศัตรู ได้ ดังนั้นการพูดที่ดีจะต้องเริ่มจากตัวเราก่อนเราต้องไปนั่งเป็นผู้ฟัง เราฟังคนพูดแบบไหนที่เราไม่ชอบ คำพูดคำไหนที่เราฟังแล้วคิดว่าไม่เหมาะสม ในการเข้าร่วมประชุม อบรม ในหลายๆแห่งนำมาเป็นบทเรียนสอนให้เราพูดได้อย่างดี

คำพูดที่หลุดจากปากเราสามารถส่งเสริมหรืออาจทำลายบรรยากาศในการสื่อสารในขณะนั้นได้
พูดสุภาพเหมาะสมกับเป้าหมาย ถึงแม้จะมีคนสนิทที่เคยพูดที่บ้านอีกแบบ มาพูดในที่ประชุม เราก็ต้องพูดอีกแบบเพื่อให้เกียรติกัน
ภาษาพูดสำคัญ ใช้ภาษาที่เรียบง่ายฟังเข้าใจไม่สลับซับซ้อน กะทัดรัด ตรงประเด็น ไม่พูดคำซ้ำซาก ไม่พูดวกวนไปมา อันเก่าพูดยังไม่เสร็จ ข้ามไปพูดอีกเรื่อง หรือเรื่องที่พูดไม่เกี่ยวข้องอะไรกับหัวข้อ
หลีกเลี่ยงคำพูดบางคำที่อาจจะไปกระทบกับคนฟังบางคนหรือเป็นกลุ่ม คำพูดที่เหยียดหยาม ทำลายน้ำใจกัน
พูดให้ถูกจังหวะเวลา
ใช้ภาษาที่เหมาะสม สุภาพ
เตรียมเนื้อหาที่น่าติดตาม อ่านหนังสือ เยอะๆ เข้าไปศึกษาเรื่องที่เกี่ยวโยงกันมาก ยกตัวอย่างที่เห็นภาพชัดเจนจัดลำดับ นำเรื่องที่พูดใกล้ตัว เรื่องที่อยู่ในความสนใจของผู้ฟัง อย่าพูดเรื่องตัวเลขสถิติมากเกินไป เพราะมันเป็นสิ่งที่น่าเบื่อ ภาษาวิชาการที่ฟังยาก ภาษาอังกฤษ ภาษาทางการแพทย์
น้ำเสียงน่าฟัง ฟังชัด แต่ไม่ตะโกน มีลีลาการพูด ที่น่าสนใจและติดตาม จะเป็นเสน่ห์ของตัวเราเอง
กิริยาท่าทางดี การแต่งกายเหมาะสม ลมปาก สำคัญ เมื่อพูดคนข้างหน้าต้องได้กลิ่น เนื้อตัวไม่เหม็นกลิ่นไม่พึงประสงค์ การใช้น้ำหอมบางครั้งอาจทำให้ผู้ฟังที่ไม่ชอบเป็นลมหรือเวียนศีรษะได้ เพราะคนเราชอบไม่เหมือนกัน สบตาผู้ฟังแต่ไม่ใช้จ้องนะคะ ยิ้มให้ผู้ฟัง อย่านั่งพูดเป็นหุ่น เดินไปมาบ้าง แต่ไม่ใช่เดิน มากจนคนฟังเวียนหัว ไม่เคาะโต๊ะพูด ชี้หน้า ฯลฯ
มีอารมณ์ขัน อย่าหัวเราะก่อนคนอื่นหัวเราะ ถ้าไม่แน่ใจอย่าเล่าเรื่องที่ไม่ตลก เราอาจเล่าไม่ตลก อารมณ์ขันต้องไม่ลามก ต้องสุภาพ
ให้ผู้ฟังมีส่วนร่วม นั่นไง ไมค์ลอยสำคัญ ถือเดินไปทางไหนก็ได้ ฟังผู้ฟังบ้างว่าเขาพูด คิดอย่างไร เป็นการทบทวนให้เขามองตนเอง เล่นเกม ด้วยกิจกรรมง่ายๆ
เปิดโอกาสให้ซักถาม กระตุ้นให้ผู้ฟังสนทนาร่วมกัน
เป็นธรรมชาติและเป็นตัวของตัวเอง
ความเป็นมิตรและจริงใจ
อย่าเอาเรื่องส่วนตัวของผู้ฟังมาพูด อย่าพูดตลกในสถานการณ์ที่เป็นทางการ
ปรับปรุงการพูด บางครั้งหลงพูดไม่ชัด ทบทวนสิ่งที่พูดไปวันนี้ว่าคำพูด ประโยคไหนที่พูดแล้ว ไม่น่าพูด พูดไม่เข้าท่า นำมาปรับปรุงได้ค่ะ
เปิดรายการทีวีดูการพูด
เมื่อมีใครมาบอกว่าเราพูดซ้ำ อย่าโกรธ ขอบคุณนำมาปรับปรุง
หัดควบคุมอารมณ์ในการพูด

เพียงภาคแรก ก็ทำให้เราเป็นผู้พูดที่ดี เป็นวิทยากรได้ดี

เชื่อเถอะค่ะ ผู้ที่ไม่กล้าที่ก้าวมาเป็นวิทยากร หรือการพูดในผู้คนเยอะ ถ้าเรามีความั่นใจ ในสิ่งที่พูด พูดมีประโยชน์ เราต้องทำได้ค่ะ

น้องๆในสถานีอนามัยหลายๆคนเริ่มที่จะเก่ง เพราะเราเป็นผู้สอนให้น้องเป็นวิทยากร พูด เราอย่าเก่งคนเดียว บางทีเราก็ไม่ได้พูดดีหรือเก่งมากมาย เรานำสิ่งที่ดีที่ชาวบ้านประทับใจในการพูดมาบอกเราแค่นี้เราก็มีกำลังใจ

ที่อำเภอเวียงสา ในส่วนของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขอำเภอ สถานีอนามัยจัดอบรม ให้กับชาวบ้านไม่ว่าเรื่องอาหาร การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ผู้สูงอายุ แม่บ้าน แกนนำครอบครัว เยาวชน ไม่มีประวัติผู้ฟังเบื่อ บางทีต้องปิดประตูทางเข้า เพื่อจะบอกว่าห้องล้นแล้วเจ้า โดยเฉพาะการอบรม ผู้ประกอบการค้าอาหาร รู้เมื่อไหร่ เต็มหรือล้นเมื่อนั้น มีที่นี่ ที่เดียวในประเทศไทย ค่ะ เชิญพิสูจน์ ได้ เจ้า.....