สุนทรียปรัศนี ( Appreciative Inquiry)

            ที่ผ่านมา  ผมทดลองนำเอาสุนทรียปรัศนี  ( Appreciative Inquiry)ไปใช้ในการนิเทศติดตามผลการทำงาน  ผลออกมาเป็นที่น่าพอใจครับ   จึงขอเล่าถึงหลักการและวิธีการของสุนทรียปรัศนี  ด้วยขั้นตอนของ อริยสัจ  4   ดังนี้ ครับ

 

        ทุกข์

        ศักยภาพของมนุษย์ต้องถูกทำลายลงด้วยวัฒนธรรมแห่งอำนาจ  และ  การทำลาย

 

        สมุทัย

        เพราะ “มานะ และ ทิฐิ” ของแต่ละคน  ที่ต้องการ “ดี เด่น ดัง”  เหนือคนอื่น  จึงต้องใช้อำนาจและการทำลายให้คนอื่น "ต่ำ" กว่าตนเอง

        นิโรธ

        การดึงศักยภาพของมนุษย์แต่ละคนออกมา  เพื่อการพัฒนาและสร้างสรรค์  ภายใต้ฐานคิดว่าด้วยการให้ความสำคัญกับคุณค่าและศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์

 

      มรรค

      1. ความหมาย   สุนทรียปรัศนี   หมายถึง การตั้งคำถามเพื่อสร้างพลัง

 

      2. ศิลปะของการตั้งคำถาม   จะถามสิ่งที่ดีที่สุด สิ่งที่ประสบผลสำเร็จ  โดยถามถึงผลลัพธ์ และ วิธีการ)

 

      3. ท่าทีของการตั้งคำถาม  ต้องถามด้วย สีหน้า แววตา ท่าทาง  แสดงความชื่นชม ด้วยการ คิดบวก  ถามบวก พูดบวก

 

    4. ท่าทีการฟัง ต้องฟังอย่างตั้งใจ ให้เข้าใจลึกซึ้งถึงข้อมูลและความรู้สึก ต้องฟังอย่างเอาใจเขามาใส่ใจเรา  และ ต้องใช้ปัญญาเชิงสังคม ในการเข้าใจความคิด ความรู้สึก  ความต้องการ และ วัฒนธรรม ของคู่สนทนา

 

       5. วิธีการฟัง  ต้องฟังอย่างเอาใจใส่ มีสติ สมาธิจดจ่ออยู่กับปัจจุบัน  ใช้ประสาทสัมผัสทุกชนิด   และใช้การสื่อสารทุกรูปแบบ ที่ให้เขาเห็นว่าเราให้ความสำคัญต่อเขา

 

         หลักสำคัญที่เป็น “หัวใจ” ของสุนทรียปรัศนี  จึงอยู่ที่

 

                “ต้องไม่มีตัวเรา   ศักยภาพของเขาจึงปรากฏ”