การเสริมสร้างมนุษยสัมพันธ์

           มนุษยสัมพันธ์ หมายถึง กระบวนการจูงใจคนอย่างมีประสิทธิภาพที่ว่าด้วยศาสตร์และศิลป์ในการสร้างความพอใจ รักใคร่ ศรัทธา เคารพ นับถือ ครองใจ โดยแสดงพฤติกรรมอย่างเหมาะสมทั้งกาย วาจา และใจ เพื่อโน้มให้เกิดความรู้สึกที่ดีใกล้ชิด เป็นกันเอง ร่วมมือ ร่วมใจในอันที่จะบรรลุในสิ่งที่พึงประสงค์อยางราบรื่นและอยู่ในสังคมอย่างสันติสุข

ขอบข่ายของมนุษยสัมพันธ์
-ศึกษาเกี่ยวกับพฤติกรรมมนุษย์
-ศึกษาเกี่ยวกับการจูงใจตนเองและผู้อื่น
-ศึกษาเกี่ยวกับการติดตอสือสาร ความเข้าใจระฟว่างบุคคลระหว่างกลุ่ม
-ศึกษาเกี่ยวกับปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับมนุษยสัมพันธ์ในการทำงาน

ความสำคัญของมนุษยสัมพันธ์
1.มนุษยสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับตัวบุคคลมากกว่าเครื่องจักรกล
2.มนุษยสัมพันธ์มีส่วนช่วยจูงใจบุคคลเพิ่มผลผลิตได้มากขึ้น
3.มนุษยสัมพันธ์เป็นพื้นฐานของการทำงานร่วมกันเป็นทีม

ปรัชญาของมนุษยสัมพันธ์
มนุษย์ทุกคนมีคุณค่าความเป็นคนเท่าเทียมกัน
มนุษย์มีความต้องการไม่มีที่สิ้นสุด มีความต้องการทั้งด้านวัตถุและจิตใจ
การไม่เบียดเบียนกันและกันของมนุษย์ ทำให้สังคมสงบสุขและอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข

จุดมุ่งหมายของการมนุษย์สัมพันธ์
1.เพื่อให้เกิดความเข้าใจอันดีระหว่างมนุษย์
2.เพื่อให้เกิดความเลื่อมใสศรัทธา เชื่อถือ ไว้วางใจ เข้าใจดีต่อกัน
3.เพื่อส่งเสริมและดำรงไว้ซึ่งความสัมพันธ์อันดีต่อกัน
4.เพื่อให้งานได้สำเร็จลุล่วงและบรรลุวัตถุประสงค์ของสถาบัน หรือหน่วยงานร่วมกันอย่างราบรื่นและมีประสิทธิภาพ
5.เพื่อให้เกิดความรักใคร่ สามัคคีกลมเกลียว
6.เพื่อก่อให้เกิดความสมัครสมานสามัคคีในการทำงาน ให้บังเกิดความสำเร็จในกิจการที่มีวัตถุประสงค์ร่วมกัน
7.เพื่อนำความหวัง ความตั้งใจของชีวิตไปสู่ความสำเร็จและรุ่งโรจน์
8.เพื่อให้คนมีการติดต่อหรือทำงานด้วย รัก นิยม นับถือ และเคารพอย่างจริงใจและบริสุทธิ์ใจ
9.เพื่อให้คนที่เราติดต่อด้วย อยู่ด้วย หรือทำงานด้วย ให้ความร่วมมือในสิ่งที่เราประสงค์ ด้วยความเต็มใจ
10.เพื่อให้ตัวเราเกิดความรัก นิยม นับถือ เคารพ

ประโยชน์ของมนุษยสัมพันธ์
ทำให้เข้าใจธรรมชาติของมนุษย์มากขึ้น
ทำให้เราตระหนัก รับรู้ และเข้าใจตนเองมากขึ้น
ทำให้เราเข้าใจบุคคลอื่นมากยิ่งขึ้น เกิดการยอมรับในความแตกต่างระหว่างบุคคล
ทำให้เราสามารถปฎิบัติตัวให้เหมาะสมกับบุคคลอื่น รู้จักใช้เทคนิค ทำให้เกิดความราบรื่นในการอยู่ร่วมกัน
ทำให้การทำงาน ทั้งส่วนตนและกลุ่มประสบความสำเร็จและมีประสิทธิภาพ

องค์ประกอบของมนุษยสัมพันธ์
1.การเข้าใจตน
2.การเข้าใจผู้อื่น
3.การเข้าใจสิ่งแวดล้อม

รูปแบบของของความสัมพันธ์ของบุคคลในกลุ่ม
การสมานลักษณ์
การกลืนกลาย
การร่วมมือ
การเห็นพ้องต้องกัน
การแข่งขัน
ความขัดแย้ง

                                                   ทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับมนุษยสัมพันธ์

ทฤษฎีการจูงใจ  การปฏิบัติภาระกิจในชิวิตประจำวันให้ประสบความสำเร็จอย่างมีประสิทธิภาพไม่ว่าจะเป็นเรื่องส่วนตัวหรือเรื่องที่เกี่ยวกับหน้าที่การงาน มักจะต้องมีสิ่งกระตุ้นให้บุคคลเกิดความรู้สึกในการทำงานนั้นให้บรรลุเป้าหมาย สิ่งนั้นคือ ความรู้สึกที่ทำให้ผู้ปฎิบัติอยากทำงานนั้นให้สำเร็จซึ่งเรียกว่า การจูงใจ

ทฤษฎีx ทฤษฎีy
      เป็นความเชื่อเกี่ยวกับธรรมชาติของมนุษย์ ของ Douglas Megregor ว่า ลักษณะของมนุษย์แบ่งเป็น 2 ประเภทตามทฤษฎี คือ
ทฤษฎี x สรุปว่า
1.คนส่วนมากไม่ชอบทำงาน เกียจคร้าน
2.คนส่วนมากไม่มีความทะเยอทะยาน ไม่ชอบการรับผิดชอบ ต้องการที่จะได้รับการควบคุมบังคับมาก
3.คนส่วนมากมีขีดความสามารถในด้านการสร้างสรรน้อยเกี่ยวกับการแก้ปัญหาต่างๆในองคืการ
4.คนจะทำงานเพื่อสนองความต้องการทางด้านร่างกายและความปลอดภัยเท่านั้น
5.คนส่วนมากต้องการได้รับการควบคุมดูแลอย่างใกล้ชิดและชอบที่จะให้ใช้อำนาจบังคับบ่อย
ทฤษฎี y
1.การกระทำของมนุษย์ มิใช่ผลของการบังคับ แต่เป็นการกระทำที่เกิดจากความเต็มใจ
2.ทุกคนมีความรับผิดชอบ รู้จักควบคุมตัวเอง
3.ทุกคนมีความรู้สึกอยากสรางสรรค์เกี่ยวกับปัญหาต่างในองค์การ
4.ทุกคนจะทำงานเมื่อได้รับการยกย่องนับถือ มีความเชื่อในความสามารถของตน
5.ทุกคนสามารถที่จะบังคับควบตุมตนเองได้ ถ้าหากได้รับการจูงใจที่เหมาะสม

กฎทองคำ การที่จะสร้างสัมพันธ์ที่ดีกับบุคคลอื่นนั้น ในศาสนาคริสต์ได้บัญญัติกฎทองคำไว้ว่า
"จงปฎิบัติต่อผู้อื่นเหมือนกับี่ท่านต้องการให้คนอื่นปฎิบัติต่อท่าน"

กฎทองคำขาว ตรงข้ามกับกฎทองคำ ได้กล่าวว่า"จงปฎิบัติต่อเขาตามที่เขาต้องการให้เราปฎิบัติต่อเขา

ทฤษฎีลิง 3ตัวของขงจื้อ  ซึ่งมีลักษณะเอามือปิดหุ ปิดตา ปิดปาก
           ตัวที่ 1 ปิดหู    หมายถึง  การควบคุมการฟังการได้ยิน
           ตัวที่ 2 ปิดตา   หมายถึง การควบคุมการดู  การเห็น
           ตัวที่ 3 ปิดปาก หมายถึง การควบคุมการพูดและการแสดงออก
   กล่าวคือถ้าเราจะผูกมิตรเราต้องรู้จักปิดหู ไม่เป็นคนหูเบา อะไรควรเชื่อไม่ควรเชื่อ สิ่งใดที่ควรรู้ไม่ควรรู้ตัวเราควรกะให้เหมาะสมกับโอกาสและเวลา

หลักธรรมของพระพุทธเจ้า ได้แก่
พรหมวิหาร 4 ประกอบด้วย
เมตตา      -คือความมีน้ำใจกับเพื่อนร่วมงาน
กรุณา       -คือความเอ็นดู สงสาร
มุทิตา       -คือความยินดีเมื่อผู้ใต้บังคับบัญชาได้ดี
อุเบกขา    -คือการไว้วางใจ เป็นกลาง
สังคหวัตถุ 4 เป็นคุณธรรมที่จะยึดเหนี่ยวจิตใจคน ได้แก่
ทาน         -การให้ การแบ่งปัน
ปิยวาจา     -การเจรจาไพเราะอ่อนหวาน
อัตถจริยา   -การประพฤติสิ่งที่เป็นประโยชน์ เกื้อกูลกัน
สมานุตตา  -การวางตนเป็นผู้สม่ำเสมอ และทำตัวของเราให้เข้ากับผู้อื่นได้

สรุปการเสริมสร้างมนุษยสัมพันธ์
    การที่เราจะรู้จักหรือสร้างมนุษย์สัมพันธ์ที่ดีกับผู้อื่นได้นั้นเราต้องรู้จักตัวตนของเราก่อนว่าเราสามารถที่จะยอมรับข้อบกพร่องของผู้นั้นได้หรือไม่  ซึ่งทุกคนมีข้อบกพร่องที่แตกต่างกัน การที่จะสร้างความสัมพันธ์ที่ดีต้องรู้จักเอาใจใส่ จริงใจ กับเพื่อน มั่นทักทายซึ่งกันและกันมีการพูดจาที่ไพเราะ เมื่อเรามีพฤติกรรมที่ดี ไม่มีอคติ เราก็สามารถสร้างมนุษยสัมพันธ์ที่ดีได้เช่นกัน