เด็กที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน
จากการเข้าร่วมการประชุมสัมมนาแนวทางในการจัดการศึกษากรณีเด็กไร้สัญชาติ เด็กต่างด้าว เด็กไม่มีสถานะทางทะเบียน หรือพูดตรงไปตรงมาคือเด็กที่ไม่ใช้คนไทย ปัจจุบันมีจำนวนมากขึ้นๆ โดยเฉพาะจังหวัดที่ชายแดนติดต่อกับประเทศเพื่อนบ้าน การประชุมยังหาข้อยุติไม่ได้กรณีสิทธิของมนุษยชน กับความมั่นคงภายในประเทศ จะขอแสดงความคิดเห็นว่าปัญหาปัจจุบันยิ่งความซับซ้อนมากขึ้น นอกเหนือจากรัฐจัดให้การศึกษากับเด็กทุกคน ทุกสัญชาติแล้ว มีหน่วยงาน
เอกชนบ้างแห่งบางรายนำพาเด็กมารวมกันแล้วจัดการศึกษาให้กับเด็กโดยทางรัฐไม่ทราบ หรืออนุญาต นี้ก็เป็นกรณีหนึ่งพอจัดการระยะหนึ่งจะมีปัญหาตามมาในเรื่องค่าอาหาร ที่พักหรือขาดครู หรือเรียนแล้วเทียบความรู้ไม่ได้ ไม่มีหลักฐานทางการศึกษา หรือไม่ในกรณีที่ไม่มีสถานะทางทะเบียนราษฏร์เลย ให้เรียนจนจบชั้นสูงสุด ปัญหาตามมาคือต้องการขอมีสัญชาติไทย ไม่สามารถสมัครงานได้ ซึ่งผู้เขียนพบปัญหากรณีเป็นมานานแล้ว ซึ่งรัฐก็ยังไม่สามารถแก้ไขได้ ปัญหาเหล่านี้รัฐควรเข้ามาแก้ไขอย่างจริงจัง ซึ่งปัจจุบันเป็นการแก้ไขปลายเหตุ อีกทั้งมีการแก้ไขกฏหมายหลายฉบับในเรื่องของการมีสัญชาติไทย แล้วผูกโยงไปถึงการจัดการศึกษากับเด็กกลุ่มเหล่านี้ เป็นปัญหาต่อเนื่องต้องเข้ามาแก้ไขอย่างจริงจังและเป็นรูปธรรม ไม่อย่างงั้นปัญหาจะยิ่งทวีคุณมากยิ่งขึ้น
