คำว่า “มองไกล ใจกว้าง ใฝ่สูง” เป็นคำของพระพรหมคุณาภรณ์ (ประยุทธ ปยุตฺโต) ที่ผมจดจำเอามาฝึกตนนานนับ ๒๐ ปี เป็นคำที่ตรงกันข้ามกับ “มองใกล้ ใจแคบ ใฝ่ต่ำ” ที่ผู้คนมักตกหลุม และดูเสมือนว่า สังคมไทยกำลังอยู่ในภพภูมิ “มองใกล้ ใจแคบ ใฝ่ต่ำ” นี้
หนังสือ The Next 100 Years : A Forecast for the 21st Century แต่งโดยนักเขียน best seller George Friedmanเป็นหนังสือที่ผมเอามาฝึกวิทยายุทธ “มองไกล ใจกว้าง ใฝ่สูง” ในระยะเวลานี้ เพราะเป็นหนังสือที่ชวนให้เรามองทั้งโลก และมองไกลไปเป็นร้อยปี โดยที่ผู้แต่งค่อนข้างเน้นแนวคิดแบบ geo-political และยึดผลประโยชน์ของสหรัฐอเมริกา เป็นหลัก หรืออาจเรียกว่าเขียนแบบ American – centric โดยที่ในหนังสือเล่มนี้มีข้อมูลหรือวิธีวิเคราะห์ หรือความรู้ที่ผมไม่คุ้นเคย มากมาย
ผมบอกตัวเองว่า หนังสือเล่มนี้เอียงหรือเต็มไปด้วยอคติ แต่วิธีมองโลก และข้อมูลภาพใหญ่ ภาพระยะยาว ที่มองกลับไปในอดีต และมองไปในอนาคตยาวๆ แบบนี้หาอ่านยาก
Friedman กล้าหาญมาก ที่ทำนายว่าจีนจะแตกออกเป็นเสี่ยงๆ ใน ค.ศ. ๒๐๒๐ คือในอีก ๑๑ ปีข้างหน้าเท่านั้น และในปี ๒๐๕๐ จะเกิดสงครามโลกที่นำโดย ๔ มหาอำนาจ คือสหรัฐ เตอรกี โปแลนด์ และญี่ปุ่น
การอ่านหนังสือแนวนี้ (และแนวอื่นๆ) คำทำนายหรือข้อสรุป (what) ไม่สำคัญเท่า เหตุผล (why) และวิธีการ (how) เข้าสู่ข้อสรุป
แต่ที่สำคัญยิ่งกว่านั้นก็คือ เราจะเอาความรู้ที่สะกัดได้จากหนังสือเล่นนี้ เอามาทำประโยชน์ให้แก่ประเทศไทย สังคมไทย อย่างไรบ้าง สถาบันอุดมศึกษา ระบบอุดมศึกษาควรเอาสาระที่สะกัดออกมาเป็นความรู้เรื่องโลกในระยะยาว เอามาเตรียมสร้างคนสร้างระบบอุดมศึกษาอย่างไรบ้าง
ปัจจุบันระบบอุดมศึกษาอยู่ในภพภูมิ “มองใกล้ ใจแคบ ใฝ่ต่ำ” หรือ “มองไกล ใจกว้าง ใฝ่สูง” ไม่สำคัญ เราต้องฝึกฝนและช่วยกันขับเคลื่อนไปสู่ภพภูมิ “มองไกล ใจกว้าง ใฝ่สูง” ให้จงได้
วิจารณ์ พานิช
๙ ส.ค. ๕๒
เห็นด้วยกับความคิดของท่านอย่างมาก
เป็นบทความที่ให้ความรู้กับคนที่เข้ามาอ่านได้เป็นอย่างมาก
ดิฉันเห็นด้วยกับบทความนี้เพราะไม่ว่าเราจะ..“มองใกล้ ใจแคบ ใฝ่ต่ำ” หรือ “มองไกล ใจกว้าง ใฝ่สูง” ไม่สำคัญ เราต้องฝึกฝนและช่วยกันขับเคลื่อนไปสู่ภพภูมิ “มองไกล ใจกว้าง ใฝ่สูง” ให้จงได้
ดังที่ท่านได้กล่าวไว้ในบทความนี้