บทคัดย่องานวิจัยนำร่องในผู้ป่วยอัมพาตไทยโดยใช้แนวคิด Self-Managment for Stroke ด้วยทุนงบประมาณแผ่นดิน 2552 ม.มหิดล

ประสิทธิผลของโปรแกรมกิจกรรมบำบัดต่อคุณภาพชีวิตหลังโรคอัมพาต

ศุภลักษณ์ เข็มทอง1, พรสวรรค์ โพธิ์สว่าง2, พรทิพย์พา ธิมายอม3

1 มหาวิทยาลัยมหิดล, 2ศูนย์สิรินธรเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพแห่งชาติ, 3สถาบันประสาทวิทยา

 

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ — เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมกิจกรรมบำบัดต่อคุณภาพชีวิตในคนไทยที่กำลังดำเนินชีวิตหลังโรคอัมพาต

วิธีการ —  การศึกษานี้พัฒนาโปรแกรมกิจกรรมบำบัดตามแนวคิดหน้าที่ของร่างกายและการมีส่วนร่วมทำกิจกรรม (WHO, 2001) แนวคิดการจัดการสุขภาพด้วยตนเอง (Lorig, 2001) แนวคิดกิจกรรมการรักษาเพื่อสุขภาพ (Packer, 2008) และผลการวิจัยนำร่องระบบกิจกรรมบำบัดมหิดลในผู้รับบริการโรคอัมพาต (Kaunnil & Khemthong, 2008) เพื่อศึกษาประสิทธิผลในผู้รับบริการโรคอัมพาตที่หน่วยงานกิจกรรมบำบัด ซึ่งสุ่มออกเป็นกลุ่มควบคุม (n = 30) ที่ได้รับกิจกรรมบำบัดแบบกลุ่มและมีรูปแบบชัดเจน (เช่น ทักษะการทำงาน ทักษะการใช้เวลาว่างกับศิลปะ-นันทนาการ) กับกลุ่มทดลอง (n = 30) ที่ได้รับกิจกรรมบำบัดแบบกลุ่มเช่นเดียวกับกลุ่มควบคุม แต่เพิ่มกระบวนการคิดทบทวน วิเคราะห์กิจกรรม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ และจัดการสุขภาพด้วยตนเอง ทั้งสองกลุ่มเข้าร่วมโปรแกรมกลุ่มละไม่เกิน 10 คน ใช้เวลา 6 สัปดาห์ๆ ละ 1 ชั่วโมง และตอบแบบสอบถามคุณภาพชีวิตหลังโรคอัมพาตในสัปดาห์ที่ 1, 3 และ 6 จากนั้นวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Independent T-Test และ One-way repeated measures ANOVA ที่ค่าความเชื่อมั่น 95% 

ผล — กลุ่มทดลองมีคะแนนคุณภาพชีวิตเพิ่มขึ้นเมื่อเปรียบเทียบในสัปดาห์ที่ 1 และ 6 ขณะที่กลุ่มควบคุมมีคะแนนคุณภาพชีวิตน้อยกว่ากลุ่มทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05)

ดังนั้นโปรแกรมกิจกรรมบำบัดช่วยส่งเสริมคุณภาพชีวิตหลังโรคอัมพาตโดยเน้นกระบวนการคิดทบทวน วิเคราะห์กิจกรรม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ และจัดการสุขภาพด้วยตนเอง ภายใน 6 สัปดาห์ 

 

ABSTRACT

Effectiveness of Occupational Therapy Program on Quality of Life after Stroke

Supalak Khemthong1, Pornsawan Posawang2, Porntippa Thimayom3

1Mahidol University, 2Sirinthron National Rehabilitation Center, 3Neurological Institute

 

ABSTRACT

Objective — To study effectiveness of occupational therapy (OT) program on quality of life (QoL) in Thai people living with stroke

Method—  This study developed the OT program based on a concept of body functions and activity participation (WHO, 2001), a concept of self-management  (Lorig, 2001), a concept of therapeutic activity for health (Packer, 2008), and a pilot result of Mahidol Occupational Therapy System in clients with stroke (Kaunnil & Khemthong, 2008). The effectiveness of the OT program was studied in clients with stroke at OT units. The participants were randomly divided into control group (n = 30) who had received OT structured group (e.g. work skills, leisure skills with art - recreation) and experimental group (n = 30) who had received similar program to the control group, but added rethinking process, activity synthesis, knowledge sharing, and self-management for health. Both groups participated each group program no later than 10 people, in total of 6 weeks (1 hour per week). All participants completed questionnaire of QoL after stroke in the 1st, 3rd, and 6th week. Data analysis was conducted using Independent T-Test and One-way repeated measures ANOVA at 95% of confidence interval.

Result — The experimental group has increased QoL scores when compared the 1st and 6th week whereas the control group has significantly received lower QoL scores than the experimental group (p < 0.05). Therefore, the OT program could have enhanced QoL after stroke by emphasizing rethinking process, activity synthesis, knowledge sharing, and self-management for health in total of 6 weeks.