วิทยานิพนธ์ทางการอุดมศึกษาที่ผ่านมามีทั้งระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณ  วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ  บางเล่มก็บอกว่าใช้ทั้งวิธีวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ    แต่ตนเองยังหาไม่เจอว่ามีวิทยานิพนธ์ทางการอุดมศึกษาของนิสิตนักศึกษาโดยเฉพาะระดับปริญญาเอกเล่มใด    ที่บอกว่าใช้ระเบียบวิธีวิจัยหรือรูปแบบการวิจัยแบบผสม (Mixed Method)   อาจเป็นเพราะรู้ว่าวิธีดำเนินการวิจัยยังไม่เข้าข่ายรูปแบบการวิจัยแบบผสม หรือเป็นเพราะยังไม่รู้จักว่าการวิจัยแบบผสมเป็นอย่างไร ?          ตนเองเป็นแบบหลังคือ ยังไม่รู้จักดีว่า Mixed Method  ที่ถูกต้องเป็นอย่างไร   คิดแต่ว่า ถ้าใช้ทั้งการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพรวมกันในงานวิจัยเล่มเดียวกันแล้ว ก็เรียกว่าเป็น Mixed Method ได้      จนกระทั่งได้มีโอกาสฟังการบรรยายพิเศษในรายวิชาของนิสิตปริญญาเอก วิชา วิธีวิทยาการวิจัยการศึกษา 2  ซึ่งอาจารย์ผู้สอนเชิญ รศ.ดร. โยธิน  แสวงดี  จาก ม. มหิดล ต้นตำรับและผู้เชี่ยวชาญในการทำ Mixed Method  มาบรรยายให้ฟัง ~ 2 ชม. จึงเกิดความกระจ่างขึ้นบ้าง ว่า
         
Mixed Method  นั้นเป็นเทคนิควิธีวิจัยทางสังคมศาสตร์แบบผสม  ผสมทั้งวิธีการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ  ซึ่งรูปแบบที่นิยมทำทั้งไทยและต่างประเทศ คือ ใช้วิธีการวิจัยเชิงปริมาณเป็นตัวตั้งก่อนแล้วตามด้วยการวิจัยเชิงคุณภาพ    ยกเว้นกรณีที่เป็นอุบัติการณ์ หรือเหตุการณ์ใหม่ๆ ที่ยังไม่เคยเกิดขึ้น จึงจะใช้การวิจัยเชิงคุณภาพเป็นตัวตั้งแล้วค่อยมาตรวจสอบสมมติฐานหรือทฤษฎีด้วยวิธีการวิจัยเชิงปริมาณ   ความแตกต่างจากงานวิจัยทั่วไป  คือ   ในการวิจัยเชิงปริมาณต้องใช้สถิติขั้นสูงที่เรียกว่า    Multi-level Analysis   เพราะจะให้ภาพความสัมพันธ์ ความเชื่อมโยง ความเป็นเหตุเป็นผลของตัวแปรปัจจัยหลายๆ ตัวที่เกี่ยวข้องในแต่ละระดับของข้อมูลกลุ่มตัวอย่าง ซึ่งเกี่ยวข้องกับบริบททางสังคม และเมื่อวิเคราะห์ด้วยกระบวนการเชิงปริมาณเสร็จแล้วก็จะนำปัจจัยที่มีผลชัดเจนนั้นๆ  (เลือกปัจจัยที่น่าศึกษาด้วยวิธีเชิงคุณภาพจริงๆ) เข้ามาศึกษาให้ลึกซึ้งด้วยวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพต่อไป        ดังนั้น   ถ้าเรื่องที่วิจัยใช้การวิเคราะห์ข้อมูลแบบ Bivariate Analysis  พวก Basic Statistics  หรือ  Univariate Analysis  เช่น  Descriptive Statistics แล้วมาทำการวิเคราะห์ด้วยวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพภายหลัง  แบบนี้ไม่เรียกว่าเป็น Mixed Method

             จุดเน้นที่สำคัญยิ่ง คือ  เป็นเทคนิควิธีที่เน้นการวิจัยระดับจุลภาคคือ ให้ความสำคัญกับ Unit of Analysis แบบ Individual   เชื่อว่า    Behavior   =    Individual Factors   +  Social Context  
                           
จึง           Focus    :    Social Context  ไปสู่   Behavior  

     นับว่าเป็นเทคนิควิธีการวิจัยที่น่าสนใจยิ่ง   ถ้ามีนิสิตปริญญาเอกท่านใดได้นำเทคนิควิธีนี้ไปใช้ได้   ประเด็นทางการอุดมศึกษาคงจะได้มุมมองที่ครอบคลุมและลึกซึ้งมากขึ้น  ใครสนใจเทคนิคนี้  สมาคมส่งเสริมการวิจัย เขาจัดฝึกอบรมในหลักสูตร เทคนิควิธีวิจัยทางสังคมศาสตร์แบบผสม (Mixed Method)” วันที่ 22 – 23 กันยายน 2552  ที่ รร. กานต์มณี สะพานควาย กรุงเทพฯ ค่าลงทะเบียนคนละ 3,900 บาท  วิทยากร คือ   รศ.ดร. โยธิน  แสวงดี ม.มหิดล  ค่ะ  ... แต่เสียดายที่ผู้เขียนติดเรียนหนังสือ เลยไปไม่ได้ ใครไปได้หรือมีข้อมูลเพิ่มเติมมาเล่าสู่กันฟังบ้างนะคะ