ไปรื้อตู้เก็บหนัง เช็ดฝุ่น เจอแผ่นหนังชื่อเรื่องไม่คุ้นหู Since Otar Left คงมีใครสักคนซื้อมาฝากนานแล้ว เปิดนอนดูคนเดียว
แวบแรกที่ดูก็รู้ว่าไม่ใช่หนังฮอลลีวูดแน่นอน แรกๆ เดาว่าเป็นหนังฝรั่งเศส เพราะภาษา เพราะสไตล์หนังที่เรียบเรื่อย
Since Otar Left เป็นเรื่องราวของยายเอก้าหญิงชรา ที่เฝ้ารอจดหมายของลูกชาย Otar ผู้จากบ้านไปไกล ความสุขเดียวของยายคือ การได้รับจดหมายจากลูกชาย หลานสาวเอด้าเป็นคนอ่านจดหมายให้ยายฟัง และตอบจดหมายลุงโอต้าร์แทนยาย ห้องเช่าเล็กๆ นี้มีสมาชิก ๓ คน ๓ รุ่น คือ ยายเอก้า แม่มาริน่า และ หลานเอด้า
หนังแนะนำให้เรารู้เพียงว่าโอต้าร์เคยเป็นหมออยู่ในประเทศรัสเซีย ที่เหลือเรารู้จักเขาจากจดหมายว่าเขาเป็นผู้หลบหนีเข้าเมืองอยู่ในปารีส ฝรั่งเศส กำลังหางานทำ ได้งานเป็นกรรมกรก่อสร้าง กำลังหาห้องเช่า ต้องอาศัยโทรศัพท์สาธารณะโทร.หาแม่นานๆ ครั้ง พูดได้เดี๋ยวเดียว แต่เขียนจดหมายถึงแม่สม่ำเสมอ และนี่เป็นเส้นทางเดียวที่ถ่ายทอดความสุข ความรักระหว่างแม่ผู้ชรากับลูกชายที่พลัดบ้านเมืองไปไกล
วันหนึ่งนิโก้เพื่อนโอต้าร์โทร.มาบอกข่าวร้ายว่าโอต้าร์ตกจากตึกที่กำลังก่อสร้าง เสียชีวิตขณะนำส่งโรงพยาบาล มาริน่ารับสาย เธอกับลูกสาวตกลงกันว่าจะไม่บอกแม่ หนังไม่อธิบายเหตุผล แต่เราเดาเอาเองว่า มาริน่าไม่ต้องการทำลายความสุขของแม่
เอด้าเขียนจดหมายแทนลุงโอต้าร์ อ่านให้ยายฟัง ตอบจดหมายลุง ยายเอก้าเพียงแต่ปรารภว่า “โอต้าร์ ขยันเขียนจดหมายยาวขึ้น แต่ ไม่เห็นโทร.มาเลย” ยายบอกตัวเองว่า “โอต้าร์คงกำลังยุ่งเรื่องหางานทำ หาห้องเช่า และ กำลังสร้างตัว”
วันหนึ่งนิโก้ เพื่อนโอตาร์ปรากฎตัวที่หน้าห้องพร้อมกระเป๋าใส่สมบัติเล็กน้อยของโอต้าร์ เอด้ารีบกันตัวนิโก้ออกไปก่อนจะพบยาย
นิโก้ไม่ได้บอกเรื่องโอต้าร์ตายแก่ยาย แค่รู้ว่านิโก้เป็นเพื่อนลูกชาย ยายเอก้ากอดนิโก้แน่น ซบหน้ากับอกนิโก้นาน ราวกับนิโก้คือโอต้าร์ เพราะเขาเป็นเพื่อนเป็นตัวแทนของโอตาร์ที่แสนรักแสนคิดถึง
ก่อนลากลับ ยายเอก้าฝากของ “ไร้ค่า” แค่ “ล้ำค่า” จากหัวใจของแม่ เป็น ของกินเล็กน้อยจากตู้เย็นที่เป็นฝีมือแม่ พร้อมจดหมายพรรณนาสั้นๆ ว่า “แม่รักและคิดถึงเจ้าเหลือเกิน แม่ฝากของมาให้เจ้าด้วยนะลูกรัก”
นิโก้จากไปแล้ว ช่วงเวลาสั้นๆ ที่มาริน่า เอด้า กับชายคนรักใหม่ของมาริน่าออกไปพักผ่อนบ้านชนบท เอด้าทะเลาะกันแม่ เอด้าขอให้บอกความจริงกับยาย เพราะเธอทนการหลอกลวงยายต่อไปไม่ได้แล้ว เอด้าต่อว่าแม่ว่า แม่เห็นแก่ตัว ปกปิดความจริงเพราะอยากทำดีกับยายเพื่อให้ยายรัก อยากแย่งความรักของยายมาจากโอต้าร์
เมื่อสองแม่ลูกกลับบ้าน พบยายเอก้ากำลังทำขนมอย่างมีความสุข ยายบอกว่า เธอจะไปปารีส “ไปเยี่ยมโอต้าร์” ยายขายหนังสือเก่ามูลค่าสูงในบ้านไปจนหมดเพื่อซื้อตั๋วเครื่องบินสำหรับทุกคน
เอด้า เป็นคนที่ควบคุมสถานการณ์ได้ดีที่สุด เธอบอกแม่ว่า “ดีที่สุดคือพายายไปปารีส”
ยายเอก้าไปปารีสด้วยความหวัง ความสุข มาริน่ากับลูกสาวออกจากห้องพักไปทุกวัน เพื่อ “ท่องปารีส” แล้วกลับมาบอกยายว่า “ไม่เจอโอต้าร์”
วันหนึ่งยายแต่งตัวออกจากโรงแรม ไปตามที่อยู่ที่โอต้าร์เขียนในจดหมาย ตระเวนหลายที่ สุดท้ายได้รู้ความจริงว่าโอต้าร์จากไปแล้ว น้ำตาแม่ไหลเงียบๆ ขณะนั่งลงครุ่นคิด
กลับถึงห้องพัก เจอลูกสาวและหลาน ยายบอกเรียบๆ ง่ายๆ ว่า “รู้เรื่องโอต้าร์แล้ว โอต้าร์บินไปอเมริกา ประเทศแห่งเสรีภาพและโอกาส เพื่อทำตามความฝันในวัยเด็กของเขา”
ก่อนกลับ ทั้งสามคนท่องเที่ยวปารีสอย่างมีความสุข
วันเดินทางกลับ ที่สนามบิน เอด้า ขอตัวไปทำธุระ ขอให้แม่กับยายเข้าไปก่อน หนังจบที่นี่ เจ็บปวด ลึกซึ้ง กินใจ
จากนี้ไป มาริน่าจะได้รับรู้อย่างลึกซึ้งถึงความรักอันยิ่งใหญ่ของแม่ ความคิดถึง ความหวัง และการรอคอย จากการที่ลูกจากอกไปไกล
หนังเล่าเรื่องเรียบง่าย เรื่อยๆ ไม่ขับเน้นอารมณ์จนน่าอึดอัดใจ ควรค่าสำหรับผู้หญิงที่เป็นแม่ และ เป็นลูกจะได้ดู และอิ่มใจกับความรักที่ไร้ขอบเขต ไร้ระยะทาง ไร้กาลเวลา ของแม่
ความที่เป็นหนังได้รางวัลหลายรางวัลจากทั่วโลก จึงมีคนพูดถึงหนังเรื่องนี้ในแง่มุมต่างๆ มากมาย ทั้งแง่มุมของการโกหก ความสัมพันธ์ระหว่างหญิง ๓ คนต่างวัย การเมืองรัสเซียที่เป็นฉากหลังเลาๆ
สำหรับฉันประทับใจแง่มุมที่เป็นความรักของแม่
ใครสนใจอยากอ่าน อยากดู เป็นเรื่องไม่ยากที่จะเข้าไปหาอ่าน ไปหาหนังดีเรื่องนี้มาดู
สุดท้าย...การได้ดูหนังดีๆ สักเรื่องที่ควรค่าแก่การเสียเวลา เป็นสิ่งประเทืองปัญญา อารมณ์ และจิตใจ ใครที่ยังไม่สัมผัสรับรู้ถึงคุณค่าของหนังดีๆ ยังไม่ใช่คนรักหนังอาจงุนงงสงสัยว่า ทำไมคนบางคนดูหนังคนเดียวยังไม่พอ มานั่งเขียนบันทึกถึงหนังอยู่ได้
บอกไม่ได้จริงๆ ค่ะ เว้นเสียแต่คุณจะได้ชิมรสด้วยตัวเอง
เสาร์ที่ ๘ สิงหาคม ๒๕๕๒
สวัสดีค่ะ
หมอนนที่รัก อย่าทำให้งง สงสัยนะ เล่ามาดีๆ
หมอนนเพื่อนรัก คงไม่ช้าที่จะแสดงความเสียใจ เช้านี้เพิ่งทำบุญเนื่องในวันแม่ กรวดน้ำ อุทิศบุญให้น้องกบด้วยค่ะ
อ่านแล้วอยากดูครับ
เรียนอาจารย์ธนิตย์ หาไม่ได้เมล์บอกไปนะคะ (อย่าเกรงใจ) จะหาให้
ผมชอบหนังเรื่องนี้มากคับ เห็นหน้าคุณยายแล้วคิดถึง ตอนคุณยาย หัวเราะ และร้องไห้