ระบบ และ กลไก คือ อะไร

  รายงานจากห้องประชุมพุทธรักษา มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ เพื่อให้เกิดความเข้าใจ นิยาม ระบบ และ กลไก ในการพัฒนาคุณภาพ

 ระบบ (System) ประกอบด้วย วัตถุประสงค์ (Objective) ปัจจัยนำเข้า (Input) กระบวนการ (Process) และผลผลิต (Output)
 ตัวอย่างที่ 1 ระบบการผลิตบัณฑิตในแต่ละหลักสูตร
  วัตถุประสงค์ การผลิตบัณฑิตตามหลักสูตร
  ปัจจัยนำเข้า รับนักศึกษาใหม่ตามหลักสูตร
  กระบวนการ การจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตร ..
  ผลผลิต บัณฑิตสำเร็จการศึกษาตามหลักสูตร
 ตัวอย่างที่ 2 ระบบการจัดทำรายงานผลการเรียนทุกสิ้นภาคการศึกษา
 วัตถุประสงค์ การจัดทำรายงานผลการเรียนสิ้นภาคการศึกษา
  ปัจจัยนำเข้า อาจารย์ส่งผลการเรียนให้สำนักทะเบียน
  กระบวนการ ประมวลผลผลการเรียนตามสูตร และนโยบายของผู้บริหาร …
  ผลผลิต พิมพ์รายงานผลการเรียนเฉลี่ยของนักศึกษาแต่ละคน

แต่ในการประเมินตามคู่มือของ สกอ. คำว่า

 ระบบ (System) จะเน้นที่กระบวนการ หมายถึง ขั้นตอนการปฏิบัติงานที่มีการกำหนดอย่างชัดเจนว่าต้องทำอะไรบ้าง เพื่อให้ได้ผลออกมาตามที่ต้องการ ขั้นตอนการปฏิบัติงานจะต้องปรากฎให้ทราบโดยทั่วกัน ไม่ว่าจะในรูปของเอกสารหรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์ หรือโดยวิธีการอื่น ๆ
 ตัวอย่าง ระบบการจัดทำรายงานผลการเรียนทุกสิ้นภาคการศึกษา
 1. รับข้อมูลผลการเรียนจากอาจารย์ผู้สอน หรือคณะวิชาหลังสอบปลายภาค 2 สัปดาห์
 2. นำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ และตรวจสอบความถูกต้อง
 3. ประมวลผลตามเงื่อนไขตามหลักสูตร และนโยบาย
 4. ตรวจสอบผลการประมวลผลในรายละเอียด และในภาพรวม
 5. จัดทำรายงานแยกคณะ แยกประเภท แยกกลุ่มนักศึกษา
 6. ส่งรายงาน และประกาศให้ผู้เกี่ยวข้องตามลำดับ และเวลา

 กลไก (Mechanism) หมายถึง สิ่งที่ทำให้ระบบมีการขับเคลื่อนหรือดำเนินอยู่ได้ โดยมีการจัดสรรทรัพยากร มีการจัดองค์กร หน่วยงาน หรือกลุ่มบุคคลให้เป็นผู้ดำเนินงาน เช่น การแต่งตั้งผู้รับผิดชอบมาดำเนินการ ควบคุมกิจกรรมให้เป็นไปตามแผนงาน โดยมีรายงานการประชุมคณะทำงาน รายงานผลการดำเนินการ การประเมินระบบ และ สรุปผลการดำเนินงานตามระบบที่กำหนดไว้

 ดังนั้น ระบบ และ กลไก ต้องไปด้วยกัน หากเรานึกอะไรไม่ออก ก็นึกถึงร่างกายเรา ครับ

 ร่างกายมีระบบทางเดินหายใจ ระบบประสาท ระบบหัวใจและหลอดเลือด

 หากหัวใจไปทางหนึ่ง ปอดไปทางหนึ่ง สมองไปอีกทาง จะเกิดอะไรขึ้น ต้องมีกลไก ควบคุม เชื่อมโยงให้ การทำงานไปด้วยกัน ก็แค่นี้แหละครับ

 ตัวกำกับที่ทำให้ ระบบและ กลไก อยู่ด้วยกันได้ คือ "สติ" เพราะ "สติมา ปัญญาเกิด" การพัฒนาก็ ก้าวไกล ครับ

JJ2009ฅนธรรมดา