1.1 ข้อจำกัดของการดำเนินงานในการจัดทำรายงานฉบับที่ 2
อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อจำกัดในเรื่องของการบังคับใช้กฎหมายของภาครัฐที่เกี่ยวข้องกับความเป็นธรรมในการเข้าถึงทรัพยากรของภาคประชาชน แม้รัฐจะมีความหวังดีแต่ประชาชนยังรู้สึกว่ายังเข้าไม่ถึงทรัพยากรได้อย่างแท้จริง อีกทั้งชุมชนท้องถิ่นยังไม่มีส่วนร่วมอย่างเต็มที่ในการกำหนด ทิศทาง นโยบาย กฎหมายและแนวทางการปฏิบัติในการใช้ทรัพยากรธรรมชาติของท้องถิ่น เช่น
1.3.1 กรณีท่อก๊าซจะนะ
รัฐบาลได้ออกพระราชกฤษฎีกาถอนสภาพที่ดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกันฯ พ.ศ. 2549 โดยที่มิได้จัดเวทีรับฟังความคิดเห็นของประชาชน ทำให้เกิดความขัดแย้งระหว่างประชาชนกับรัฐมากขึ้นในเรื่องการจัดการทรัพยากรท้องถิ่น
1.3.2 กรณีเหมืองแร่โปแตชที่จังหวัดอุดรธานี
จากรายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน กรณีนโยบายและการดำเนินโครงการพัฒนาเหมืองแร่โปแตซในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ [1] ระบุว่ากรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ได้มีนโยบายพัฒนาโครงการเหมืองแร่โปแตซใต้ดินอย่างกว้างขวาง โดยที่ประชาชนในพื้นที่ไม่ทราบข้อมูลแต่อย่างใด ต่อมาเมื่อมีการแก้ไขพระราชบัญญัติแร่ พ.ศ. 2510 เมื่อปี พ.ศ.2545 โดยกำหนดรับรองให้การทำเหมืองแร่ใต้ดินลึกเกิน 100 เมตรลงไป ไม่ต้องขออนุญาตจากเจ้าของที่ดิน
การขุดเกลือ น้ำเกลือ ฝุ่นเกลือ จะส่งผลต่อสภาพแวดล้อม ที่ดินทำกิน รวมถึงน้ำเกลืออาจไหลลงแหล่งน้ำสำคัญทำให้กลายเป็นน้ำกร่อยหรือน้ำเค็มหากเกิดปัญหาการแพร่กระจายของดินเค็ม น้ำเค็ม และสภาพแวดล้อมเสียหาย ฯลฯ
ดังนั้น การทำเหมืองแร่ขนาดใหญ่ที่ส่งผลกระทบต่อประชาชน ชุมชน และสิ่งแวดล้อมในวงกว้างและยาวนานนั้น จำเป็นจะต้องพิจารณาความคุ้มค่าให้รอบด้าน โดยคำนึงถึงผลประโยชน์ของประเทศชาติและประชาชนโดยรวม มิใช่พิจารณาแต่เพียงความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจเป็นหลักโครงการนี้ต้องดำเนินการให้เป็นโครงการตัวอย่างในเรื่องการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจโดยราษฎรในทุกขั้นตอนอย่างกว้างขวางที่สุด ตั้งแต่กระบวนการตัดสินใจริเริ่มโครงการ การพิจารณาอนุมัติโครงการ การประกอบกิจการ การฟื้นฟูหลังเสร็จโครงการ และหน่วยงานราชการที่รับผิดชอบจะต้องกำกับดูแลอย่างเคร่งครัดและใกล้ชิด
[1] สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ. รายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน รายงานที่ 239/2550 เรื่อง สิทธิชุมชน กรณีนโยบายและการดำเนินโครงการพัฒนาเหมืองแร่โปแตซในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ. วันที่ 27 กันยายน 2551.
