สร้างนิสัยคิดดี
เช้าวันนี้มีสาระดีๆนำมาฝากกันค่ะ
จากหนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ เล่มกายใจ ฉบับที่ 11 วันที่ 26 ก.ค. – 8 ส.ค. 52
คอลัมภ์ Brain Supplement โดย คุณธัญญา ผลอนันต์
ได้เขียนถึงคุณ อาร์เธอร์ คอสตา ซึ่งท่านเป็นนักการศึกษาและนักเขียนอเมริกัน ได้เขียนหนังสือ “Activating and Engaging Habits of Mind” คุณธัญญา ขอให้ความหมายภาษาไทยว่า “นิสัยคิดดี”
“นิสัยคิดดี” คืออะไร
นิสัยคิดดี คือรู้ว่าจะแสดงพฤติกรรมอย่างชาญฉลาดเมื่อไม่รู้คำตอบ
นิสัยคิดดี มีผลต่อผลงานหรือผลสัมฤทธิ์ที่ออกมาจากสภาวะที่ท้าทาย สภาวะที่ต้องการกลยุทธ์ เหตุผล ดุลยพินิจ วิริยะอุตสาหะ ความคิดสร้างสรรค์และฝีมือทางช่างศิลป์ คุณสมบัติที่โดดเด่นของมนุษย์เรา ไม่ได้อยู่ที่มีข้อมูลข่าวสารแต่อยู่ที่ว่ารู้ว่าจะทำอย่างไรกับข้อมูลข่าวสารนั้นๆ
การสร้างนิสัยคิดดี ต้องอาศัยรูปแบบพฤติกรรมสี่ประสารที่จะให้ผลสัมฤทธิ์ที่ทรงพลัง ซึ่งประกอบด้วยทักษะ เจตคติ และใจคอโน้มเอียงไปทางใด ได้แก่
· คุณค่า (Value) ในการเลือกสร้างนิสัย/เลือกใช้พฤติกรรมอย่างฉลาดที่ก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ดีกว่า
· ความโน้มเอียง (Inclination) ความรู้สึกที่มีแนวโน้มไปในทางเลือกสร้างนิสัย/เลือกใช้พฤติกรรมอย่างฉลาดรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง
· ความสามารถที่จะตอบสนองทางอารมณ์ (Sensitivity) มองเห็นโอกาสเลือกสร้างนิสัย/เลือกใช้พฤติกรรมอย่างฉลาดรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งอย่างเหมาะสม
· ความสามารถ/ศักยภาพ (Capability) มีทักษะและศักยภาพที่นำพฤติกรรมอย่างฉลาดมาใช้จนบรรลุเป้าหมาย
· การอุทิศตน (Commitment)เมื่อนำพฤติกรรมอย่างฉลาดมาใช้แล้วก็หมั่นสำรวจตรวจสอบและยกระดับให้ดีขึ้นอยู่เสมอๆ
นิสัยคิดดี มีอยู่ 16 รายการ อาทิเช่น
- เกาะติด –Perseverance
- สุขุม คิดก่อนทำ –Managing Impulsivity
- ฟังฉันมิตร – Listening with Understanding and Empathy
- คิดแบบยืดหยุ่น –Thinking Flexibly
- คิดเรื่องที่คุณคิด – Thinking about Thinking
- ใฝ่หาความถูกต้องแม่นยำ – Striving for Accuracy and Precision
- สร้างสรรค์ จินตนาการ และนวัตกรรม – Creating, Imagining and Innovating
- ตอบสนองอย่างตื่นตาตื่นใจ –Responding with Wonderment and Awe
- เสี่ยงอย่างรับผิดชอบ – Taking Responsible Risks
- อารมณ์ขัน –Finding Humor
- หมั่นเปิดใจใฝ่เรียนรู้ – Remaining Open to Continuous Learning ฯลฯ
โอกาสหน้า จะนำเรื่องดีๆ มีสาระมาฝากกันอีกนะคะ :)
หลังให้อาหารกายแวะมาให้อาหารสมองขอรับ
หว่านความคิดลงไป
จะได้เก็บเกี่ยวการกระทำ
หว่านการกระทำลงไป
จะได้เก็บเกี่ยวนิสัย
หว่านนิสัยลงไป
จะได้เก็บเกี่ยวบุคลิกลักษณะ
หว่านบุคลิกลักษณะ
จะได้เก็บเกี่ยวชะตาชีวิต
..อย่าลืมก่อนหว่านสร้างสิ่งดีลงไปก่อน..
..คิดก่อนคิดนะขอรับ..
มาให้คำแนะนำที่โยมวนิดาถามว่า..การเป็นคนไม่ค่อยคิด หรือไม่คิดอะไรมาก ต่างจากการไม่ยึดติดหรือเปล่า...
ต่างกันขอรับ การไม่ค่อยคิดหรือไม่คิดอะไรมาก กับการไม่ยึดติดคนละอย่างกัน การไม่คิดอาจจะเป็นคนง่ายๆหรือบางครั้งอาจจะมักง่ายก็ได้อย่างเช่นเมื่อหิวมีไรก็กินไม่ต้องคิดมากได้ทั้งนั้น แต่บางครั้งทำไรแบบไม่คิดตริตรองผลออกมาก็ไม่สวยหรูเท่าไหร
แต่การไม่ยึดติดต้องคิดด้วยปัญญาด้วยการมีสติควบคุม รู้เข้าใจกับสิ่งที่มากระทบทางทวารทั้งหก แต่ไม่ได้ดีใจเสียใจ(อาจทำยากต้องฝึก)
ง่ายๆเราหิวข้าวกินแล้วลองถามตัวเองว่าเรากินเพื่ออะไร?
หรือมีคนด่าเราเราโกรธเพราะอะไรคนด่ากลับบ้านนอนสบายแต่เรายึดกลับไปทุกข์ที่บ้านต่อ นั่นแหละยึดติด
ดังนั้นการไม่ยึดติดต้องใช้ปัญญารู้เท่าทันกับสิ่งที่เกิดขึ้นอย่างนิ่มนวล
มีโอกาสจะอธิบายให้ละเอียดกว่านี้ขอรับ..
แวะมาเรียนรู้ครับ
เยี่ยมมากครับ"นิสัยคิดดี"
น่าจะทำไปไม่ยากทั้ง 11 อย่าง
ทั้งนี้ทั้งมี"ฐานคิดที่ดี" ผมเชื่อว่าจะนำไปสู่การ"ปฏิบัติดี" ด้วยเช่นกันครับ