การค้นข้อกฎหมายเรื่องนี้ สืบเนื่องจากข้อกังวลของหลายคนที่รอคอย แต่กลับยังไม่เห็นวี่แววของ กฎกระทรวงที่จะต้องออกตามมาตรา 7 ทวิ วรรค 3 พรบ.สัญชาติ ฉ.4 พ.ศ.2551
คำถามนั้นก็คือว่า การไม่ออกกฎกระทรวง เป็นการละเลยต่อหน้าที่หรือไม่
ค้นๆๆ ได้ความว่า-
การละเลยต่อหน้าที่ หมายความว่า กฎหมายกำหนดหน้าที่ให้หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐต้องปฏิบัติ แต่หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐเพิกเฉย ไม่สนใจที่จะปฏิบัติหน้าที่ดังกล่าว
ยังไม่ได้ค้นต่อว่า เคยมีคดีทำนองนี้หรือเปล่า
อย่างไรก็ดี แถมอีกประเด็นที่สำคัญก็คือว่าแต่ว่ากรณีแบบนี้ ใครกันจะเป็นผู้ฟ้องคดี เพราะผู้มีสิทธิฟ้องคดีนั้น
กม.กำหนดว่า จะต้องเป็น
ผู้ได้รับความเดือดร้อนหรือเสียหาย
ผู้อาจได้รับความเดือดร้อนหรือเสียหาย
ซึ่งอาจมอบอำนาจให้ ผู้รับมอบอำนาจให้ฟ้องคดีแทน
หรือ ผู้ตรวจการแผ่นดิน
หรือ NHRC (ตามรธน.2550)
เอ...สงสัยจะใส่ความเห็นผิดที่ค่ะ
ขอโทษที
ประเด็นที่คุยในที่ประชุม ก็คือ ประเด็นนี้
ในวันนั้น เรากำลังพูดถึงกรณีที่กฎกระทรวงตาม พ.ร.บ.สัญชาติ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ.๒๕๕๑ หลายฉบับที่ยังไม่ออกภายหลังเวลา ๑ ปีกว่า และมีแนวโน้มจะมีการยอมรับบทบัญญัติที่ไม่เป็นไปตามเจตนารมณ์ในการปฏิรูปกฎหมาย
แล้วคงต้องว่า ในรายละเอียดของกฎกระทรวงแต่ละฉบับมังคะ Academic Meeting แบบนี้ น่าจะเป็นประโยชน์ต่อสถานการณ์นะคะ
ทีนี้โอ๊ตขอแจมสักนิดนะครับ (แต่ก็อย่าว่ากันนะครับถ้ามันผิด) แบบว่ายังเขียนไม่เสร็จ ค้นก็ไม่ทัน แต่เอาเป็นว่าขอเขียนแบบนี้ไปก่อนนะครับ แล้วจะทำให้สมบูรณ์ครับ
ความผูกพันของสิทธิเสรีภาพต่อฝ่ายบริหาร
สิทธิเสรีภาพก่อให้เกิดความผูกพันอันเป็นหน้าที่
1. การออกกฎกระทรวงเป็นการกระทำของฝ่ายปกครองหรือไม่
เป็นการกระทำทางปกครอง เนื่องจากว่า เป็นผลิตผลของการใช้อำนาจตามกฎหมายของฝ่ายปกครอง พิจารณาองค์ประกอบใน 2 เรื่องคือ
1. ในเชิงองค์กร ในที่นี้ คือ รัฐมนตรี เป็นฝ่ายปกครอง
2. ในเชิงการกระทำ มีการกระทำขององค์กร เป็นการใช้อำนาจตามพระราชบัญญัติสัญชาติกระทำการซึ่งอยู่ในรูปกฎกระทรวง
เพราะฉะนั้นการออกกฎกระทรวงของรัฐมนตรีจึงเป็นการกระทำทางปกครองซึ่งอาจถูกตรวจสอบความชอบด้วยกฎหมายได้โดยศาลปกครอง
2. เรื่องกฎหมายกำหนดว่าเป็นอำนาจดุลยพินิจหรืออำนาจผูกพัน
ว. 2 ในกรณีที่เห็นสมควร… ดุลยพินิจ
ว. 3 ให้รัฐมนตรี... ผูกพัน มีหน้าที่ต้องทำ
ก่อให้เกิดหน้าที่ ไม่ใช่ดุลยพินิจ เมื่อไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ย่อมเท่ากับเป็นการละเลยต่อหน้าที่ เป็นคดีปกครองตามมาตรา 9 (2) ของพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครอง
3. ในกรณีที่ฝ่ายปกครองทำมิชอบด้วยกฎหมายย่อมถูกตรวจสอบได้โดยฝ่ายปกครอง
หากฝ่ายปกครองกระทำการโดยมิชอบด้วยกฎหมายย่อมถูกตรวจสอบได้โดยศาลปกครอง
ฟ้องศาลปกครองได้หรือไม่
1. ต้องมีความเสียหายเกิดขึ้นก่อน ................
4. ผู้ที่มีอำนาจฟ้อง
ผู้ที่ได้รับความเสียหายจากการที่รัฐมนตรีไม่ออกกฎกระทรวง มาตรา 42 พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครอง (จะเขียนต่อนะครับ)
สำหรับประเด็นนี้นั้นเคยมีการนำคดีขึ้นสู้ศาลปกครองที่เยอรมัน แต่ที่ไทยยังไม่มีครับ แต่เทียบเคียงมาจากการกระทำของฝ่ายนิติบัญญัติ
ส่วนกรณีเรื่องศาลนั้น ผมเห็นว่าอำนาจของรัฐมนตรีนั้นออกกฎหมายลำดับรอง ไม่ใช่พรบ. ดังนั้น จึงเป็นศาลปกครองไม่ใช่ศาลรัฐธรรมนูญ