กระบี่เคยเป็นชุมชนโบราณก่อนประวัติศาสตร์ มีผู้ค้นพบเครื่องมือยุคหินเป็นจำนวนมากกระจัดกระจายทั่วไป

ความเป็นมาจังหวัดกระบี่

 

         กระบี่เคยเป็นชุมชนโบราณก่อนประวัติศาสตร์ มีผู้ค้นพบเครื่องมือยุคหินเป็นจำนวนมากกระจัดกระจายทั่วไป และยังพบภาพเขียนสีโบราณบนผนังถ้ำหลายแห่ง ในเขตจังหวัดกระบี่โดยเฉพาะบริเวณ อำเภอคลองท่อม และในประวัติศาสตร์เมืองนครศรีธรรมราช ( อาณาจักรตามพรลิงค์ ) กระบี่เป็นเมืองหนึ่งใน 12 นักษัตร มีตราประจำเมืองเป็นรูปลิง ( ปีวอก )         ในสมัยกรุงศรีอยุธยาและกรุงธนบุรี เมืองกระบี่ ( บันไทยสมอ ) มีสภาพเป็นชุมชนเล็ก ๆ ขึ้นอยู่กับเมืองนครศรีธรรมราชตลอดมา จนในสมัยรัชกาลที่ 2  แห่งกรุงรัตนโกสินทร์  เจ้าพระยานคร ( น้อย ) ได้มอบให้ปลัดเมืองไปตั้งเพนียดจับช้างที่กระบี่อยู่เป็นเวลานาน ผู้คนก็อพยพตามเข้าไปตั้งหลักแหล่งมากขึ้น    จนกลาย เป็นชุมชนใหญ่ ต่อมาจึงยกฐานะเป็น " แขวงเมืองกาไส หรือปกาไส

                  

        ในปี พ.ศ. 2415 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพิจารณาเห็นว่าแขวงเมืองปกาไสมีความเจริญพอที่จะยกฐานะเป็นเมืองได้ จึงโปรดให้ยกขึ้นเป็นเมือง และพระราชทานนามว่า " กระบี่ " มีฐานะเป็นเมืองออก ขึ้นอยู่กับเมืองนครศรีธรรมราชจนถึงปี พ.ศ. 2418 โปรดฯ ให้เมืองกระบี่เป็นเมืองจัตวา ขึ้นตรงต่อกรุงเทพฯในฐานะ  " หัวเมืองฝ่ายทะเลตะวันตก " โดยอยู่ใต้การดูแลของสมุหพระกลาโหมครั้นเมื่อจัดให้มีการปกครองแบบมณฑลเทศาภิบาลขึ้นจึงได้โอนไปขึ้นกับมณฑลภูเก็ตเมื่อปี พ.ศ. 2438 ในปี พ.ศ. 2443 ได้ย้ายเมืองกระบี่จากบ้านตลาดเก่า ตำบลกระบี่ใหญ่ มาตั้งที่ตำบลปากน้ำ คือ ตัวจังหวัดในปัจจุบัน พ.ศ. 2476 กระบี่จึงมีฐานะเป็นจังหวัด ตามระเบียบราชการบริหารส่วนภูมิภาคตั้งแต่นั้นมา

 

        ความหมายของคำว่า "กระบี่" มีตำนานเล่าสืบต่อกันมาว่า ชาวบ้านได้ขุดพบมีดดาบโบราณใหญ่เล่มหนึ่ง นำมามอบให้กับเจ้าเมืองกระบี่ และต่อมาไม่นานก็ขุดพบมีดดาบโบราณเล็กอีกเล่มหนึ่ง รูปร่างคล้ายกับมีดดาบโบราณเล่มใหญ่ จึงนำมามอบให้กับเจ้าเมืองกระบี่เช่นกัน เจ้าเมืองกระบี่เห็นว่าเป็นดาบโบราณสมควรเก็บไว้เป็นดาบคู่บ้านคู่เมือง เพื่อเป็นศิริมงคล แต่ขณะนั้นยังสร้างเมืองไม่เสร็จจึงได้นำดาบไปเก็บไว้ในถ้ำเขาขนาบน้ำหน้าเมืองโดยวางไขว้กัน ซี่งลักษณะการวางทำให้เป็นสัญลักษณ์ของตราประจำเมือง คือ ดาบไขว้ทาบอยู่บนภูเขาขนาบน้ำ และบ้านที่ขุดพบดาบใหญ่ได้ตั้งชื่อว่า  "บ้านกระบี่ใหญ่"  บ้านที่ขุดพบดาบเล็กได้ตั้งชื่อ  "บ้านกระบี่น้อย"  แต่มีอีกตำนานหนึ่งสันนิษฐานว่าคำว่า  "กระบี่"  อาจเรียกชื่อตามพันธุ์ไม้ชนิด หนึ่งที่มีมากในท้องถิ่น คือต้น "หลุมพี" เรียกชื่อว่า "บ้านหลุมพี" มีชาวมลายูและชาวจีนที่เข้ามาค้าขายได้เรียกเพี้ยนเป็น "กะ-ลู-บี" หรือ "คอโลบี" ต่อมาได้ปรับเป็นสำเนียงไทยว่า  "กระบี่"