อวัยวะเพศชาย

อวัยวะเพศชาย คือ อวัยวะเพศของสิ่งมีชีวิตเพศชาย ทำหน้าที่ในการสืบพันธุ์ เพื่อการดำรงเผ่าพันธุ์ให้คงอยู่ต่อไปประกอบด้วยโครงสร้างทั้งภายนอกและภายในร่างกาย แต่โดยทั่วไปเมื่อกล่าวถึงอวัยวะเพศชาย มักนึกถึงส่วนประกอบภายนอกเป็นส่วนใหญ่

ส่วนประกอบอวัยวะเพศชาย

ภาพตัดตามขวางของอวัยวะเพศชาย

องคชาต (Penis) ลักษณะเป็นท่อนยาว อยู่ภายนอกร่างกายของเพศชาย ตรงบริเวณหัวหน่าวทำหน้าที่เป็นทางผ่านของปัสสาวะและน้ำกาม ประกอบไปด้วยกล้ามเนื้อฟองน้ำ (corpus cavernosum) 1 คู่ และท่อปัสสาวะบางส่วน กล้ามเนื้อลักษณะฟองน้ำ ทำหน้าที่ในการกักเก็บเลือด เมื่อมีอารมณ์ทางเพศทำให้เกิดการแข็งตัวขององคชาต เพื่อให้สามารถสอดใส่องคชาตเข้าไปภายในช่องคลอดของเพศหญิง ที่ปลายองคชาติเป็นจุดรวมของเส้นประสาท ซึ่งไวต่อการกระตุ้นความรู้สึกทางเพศ ซึ่งส่วนนี้เปรียบเทียบได้กับคลิตอริสของเพศหญิง
อัณฑะ (testicles) ลักษณะเป็นถุงห้อยย้อยภายนอกร่างกาย 2 ถุง ภายในถุงประกอบไปด้วย
- หลอดสร้างตัวอสุจิ ขดอยู่ภายในถุงอัณฑะ ทำหน้าที่ สร้างตัวอสุจิ หรือ สเปิร์ม ที่อยู่ในน้ำอสุจิโดยเซลล์ของผิวภายในหลอดจะแบ่งเซลล์แบบ ไมโอซิส (Meiosis) เพื่อให้ได้เซลล์สืบพันธุ์ซึ่งมีโครโมโซมลดลงจาก 2n เหลือ n
- หลอดเก็บตัวอสุจิ ทำหน้าที่พักตัวอสุจิสะสมไว้ในอัณฑะ
- หลอดนำอสุจิ ทำหน้าที่นำอสุจิจากอัณฑะไปพบต่อมสร้างน้ำเลี้ยงอสุจิ และเข้าสู่กระเพาะปัสสาวะ

อัณฑะต้องการอุณหภูมิที่เย็นกว่าอุณหภูมิร่างกายเล็กน้อย ดังนั้นอัณฑะจึงเจริญออกมาอยู่ภายนอกร่างกาย โดยอยู่ภายใน ถุงอัณฑะ ซึ่งมีกล้ามเนื้อที่ยืดขยายได้ เพื่อการปรับอุณหภูมิให้พอเหมาะกับอัณฑะ และอัณฑะยังทำหน้าที่ ผลิตฮอร์โมน เทสโทสเทอโรน (Testosterone) หรือ ฮอร์โมนเพศชาย ซึ่งใช้กระตุ้นให้เกิดอารมณ์ทางเพศ และการเจริญเติบโตเป็นผู้ใหญ่ ถุงอัณฑะมีสีคล้ำกว่าบริเวณอื่นภายในของร่างกาย ซึ่งถือว่าปกติ ผู้ชายที่เติบโตเต็มที่ มีลูกอัณฑะสองข้างไม่เท่ากัน ซึ่งก็ถือว่าปกติ

ต่อมสร้างน้ำเลี้ยงอสุจิ (Seminal vesicle) ทำหน้าที่ สร้างอาหารแก่ตัวอสุจิ
ต่อมลูกหมาก (Prostate gland) ทำหน้าที่ สร้างสารที่เป็นเบสอย่างอ่อน เพื่อปรับความเป็นกรดเบสเมื่อผ่านเข้าภายในช่องคลอด และสารสีขาวเพื่อช่วยให้ตัวอสุจิแข็งแรงและว่องไว เข้าไปในท่อปัสสาวะปนกับน้ำเลี้ยงอสุจิ
ต่อมคาวเปอร์ (Cowper's gland) เป็นกระเปาะเล็กๆ อยู่ใต้ต่อมลูกหมาก ทำหน้าที่หลั่งสารไปหล่อลื่นท่อปัสสาวะ สารนั้นมีลักษณะเป็นเมือก