ภาพ a, b  แสดงวิธีทดลอง โดยนำเซลล์คน (HuH-7 cells) มาทำให้ยีน (ที่คาดว่าเป็นปัจจัยที่สำคัญต่อการเจริญของไวรัสเดงกี่)ไม่ทำงานด้วย siRNA (Qiagen) จากนั้นใส่ไวรัสเดงกี่ (DEN2-NGC) เมื่อครบเวลาทำการย้อมด้วย anti-E antibody และสีย้อมอื่นๆ ส่วนของนิวเคลียสจะติดสีฟ้า และส่วนของโปรตีน E จะติดสีเขียว

 

ไวรัสเดงกี่ (DENV-1-4) เป็นสาเหตุไข้เลือดออกในคน แพร่ติดต่อจากการถูกยุงกัด(ยุงในตระกูล Aedes, โดยเฉพาะ A. aegypti และ A. albopictus)

                    ยุงลาย A. aegypti            ยุง A. albopictus

 

อัตราการติดเชื้อไวรัสไข้เลือดออกเดงกี่ทั่วโลกสูงมาก ปัจจุบันกำลังมีการศึกษาวิจัยวัคซีนเพื่อใช้ในการควบคุม

บทความนี้มาจากรายงานการวิจัยหาปัจจัยในแมลงและของคนที่ไวรัสเดงกี่ต้องการสำหรับเจริญเพิ่มจำนวน ซึ่งจะใช้เป็นเป้าหมายในการควบคุมไวรัสและโรคไข้เลือดออกต่อไป


เนื่องจากความยังไม่พร้อมของวัสดุและวิธีการในการนำยีโนมของเวคเตอร์ (เวคเตอร์ในที่นี้หมายถึงยุงที่เป็นพาหะดังกล่าว) มาใช้ในการศึกษาการทำงานของยีนต่างๆอย่างเป็นระบบ (systemic functional genomics) ในการศึกษานี้จะใช้ยีโนมของแมลงหวี่แทน

การวิจัยใช้เทคนิคการตรวจคัดกรองด้วย RNA interference (RNAi) ในเซลล์แมลงหวี่ (Drosophila melanogaster) โดยใช้อาร์เอ็นเอสายคู่จำนวน 22,632 จากไลบรารี่ (DRSC 2.0 library, www.flyrnai.org) เพื่อหาอาร์เอ็นเอสายคู่ชนิดที่สามารถลดการติดเชื้อของไวรัสเดงกี่ในเซลล์ได้ โดยวัดการสร้างโปรตีนที่เปลือกของไวรัส (E, envelope protein)

วิธีนี้ทำให้ค้นพบปัจจัยจากแมลงที่น่าจะส่งเสริมการเจริญของไวรัสเดงกี่จำนวน 116 ชนิด เรียกปัจจัยเหล่านี้ว่า dengue virus host factors (DVHFs) ซึ่งในจำนวนนี้มี 82 ชนิดมีปัจจัยที่คล้ายๆกันที่พบในคน (human homologues) และเมื่อศึกษาปัจจัยในคนที่ตรงกับในแมลงทั้ง 82 ชนิดนี้พบว่า 42 ชนิดที่ถ้าทำให้ไม่มีการสร้างปัจจัยเหล่านี้ในยีน จะทำให้เกิดการยับยั้งการเจริญของไวรัสเดงกี่ได้ ดังนั้นปัจจัยทั้ง 42 ชนิดนี้จึงจัดเป็นปัจจัยในเซลล์ของคนที่สำคัญในการเจริญของไวรัสเดงกี่ (human DVHFs)

การทดลองศึกษาปัจจัยเหล่านี้ในไวรัสตระกูลฟลาวิไวรัสอื่น เช่น yellow fever virus (17D vaccine strain) และไวรัสในตระกูลพิคอร์นาวิริดี Coxsackie B3 (strain 20) พบว่าไวรัสอาร์เอ็นเอเหล่านี้อาจใช้ปัจจัยจากคนบางอย่างร่วมกัน

ปัจจัยเหล่านี้อาจเป็นเป้าหมายในการควบคุมเวคเตอร์ที่เป็นพาหะของไวรัสในอนาคตได้






อ้างอิงและข้อมูลมากขึ้นที่
Sessions, OM. et al. Discovery of insect and human dengue virus host factors. Nature 458, 1047-1050 (23 April 2009) | doi:10.1038/nature07967; Received 11 November 2008; Accepted 26 February 2009