ตัวอักษรและตัวพิมพ์

ตัวอักษรเป็นส่วนประกอบสำคัญอย่างหนึ่งของสิ่งพิมพ์ เพราะการสื่อสารในปัจจุบันยังคงต้องใช้ตัวอักษรเพื่อถ่ายทอดความคิดจากคนหนึ่งไปสู่อีกคนหนึ่ง รูปแบบตัวอักษรมีวิวัฒนาการต่อเนื่องมายาวนาน จากการเขียนด้วยมือมาสู่ยุคที่ใช้คอมพิวเตอร์ รูปรอยอักขระที่เกิดจากฝีมือมนุษย์และนำไปออกแบบเพื่อสื่อสารแทนคำพูด เรียกว่า “ตัวอักษร(letter)”

ส่วนรูปรอยตัวอักขระที่เกิดจากเครื่องจักร เครื่องคอมพิวเตอร์ หรืออุปกรณ์ทางด้านเทคโนโลยีต่าง ๆ แล้วนำไปสื่อสารสู่ผู้คนจำนวนมาก เรียกว่า “ตัวพิมพ์ (type)”เมื่อกล่าวถึงการออกแบบสิ่งพิมพ์ จึงมักปรากฏคำว่าตัวอักษรและตัวพิมพ์อยู่ปะปนคาบเกี่ยวกันเสมอซึ่ง ต้องพิจารณาจากบริบทของตัวอักขระ จะได้ไม่สับสนในความหมายที่จะเกิดขึ้น

เมื่อกล่าวถึงการออกแบบสิ่งพิมพ์ จึงมักปรากฏคำว่าตัวอักษรและตัวพิมพ์อยู่ปะปนคาบเกี่ยวกันเสมอซึ่ง ต้องพิจารณาจากบริบทของตัวอักขระ จะได้ไม่สับสนในความหมายที่จะเกิดขึ้น

ความล้มเหลวของตัวเนื้อความ

• อ่านยาก

          - เพี้ยนไปจากมาตรฐานมาก
          - มีคู่สับสน
          - ช่องไฟชิดเกินไป

• รำคาญตา

          - ลูกเล่นในการออกแบบมากไป
          - ช่องไฟไม่สม่ำเสมอ
          - ขนาดตัวอักษรไม่สมดุล
          - ความไม่ปราณีตกลมกลืนของรูปอักษร (Glyph)

การได้ศึกษารูปลักษณ์ของอักษรไทย เพื่อประโยชน์ในการออกแบบ
ทำให้รู้ว่าข้อควรระวังในการออกแบบตัวพิมพ์ไทยคือ

• ระวังคู่สับสน
• กำหนด Style จากลักษณะเด่นของอักษรไทย
  (คิดว่าหมายถึง จับลักษณะเด่นของรูปลักษณ์อักษรไทยก่อน เมื่อรู้แล้วจึงออกแบบ ใส่ Style เข้าไป)
• ตรวจสอบว่าออกแบบแล้วเกิดคู่สับสนใหม่หรือไม่

 

ลักษณะเด่น 6 ประการของอักษรไทย

1. มีหัว
     - หัวกลม : พ ผ ด ค ภ ถ ...
     - หัวม้วน : ข ช ...
     - หัวหยัก : ฃ ฆ ฑ ...
2. มีหาง
     - หางตรง : ป ฝ ฟ ฤ ฦ ...
     - หางเฉียง : ช ซ ศ ส ...
     - หางขมวดตวัด : ฬ ฮ ...
3. มีขมวดม้วน : ม น ห ...
4. มีปาก : ก ฎ ถ ...
5. มีหยัก : ฅ ต ฏ ...
6. มีเส้นสะบัด : ฐ ธ ร โ

 

อ่าน ๑๐ ตัวพิมพ์ กับ ๑๐ ยุคสังคมไทย

ที่นี่ >>>  http://www.sarakadee.com/feature/2002/09/thaifont.htm