การปฏิรูปศาสนา Reformation

      เกิดขึ้นในเยอรมนีในตอนต้นศตวรรษที่ 16 โดยนักมนุษยนิยม ที่ไม่พอใจต่อบทบาทของศาสนจักร การปฏิรูปศาสนามีผลทำให้สิ้นสุดความเป็นเอกภาพทางศาสนา

สาเหตุทางการศาสนา

1.      ความเสื่อมของศาสนจักรในปลาย ศตวรรษที่ 14 ถึงตอนต้นศตวรรษที่ 15

2.      พระมีความมั่งคั่งร่ำรวย มีที่ดินมากเกินไป พระประพฤติผิดศีลธรรมไม่เคร่งครัด

3.      การไม่พอใจในการซื้อตำแหน่งของพระ พระที่ได้รับตำแหน่งปฏิบัติหน้าที่ไม่สมบูรณ์

4.      มุ่งพิธีกรรมมากเกินไป พระเรียกเก็บเงินที่ได้จากการประกอบพิธีทางศาสนามากเกินไป

5.      การขายไถ่บาป ซึ่งเป็นการค้ามากกว่าศรัทธา

สาเหตุทางการเมือง

1.      สันตะปาปาสนใจเรื่องทางโลกมากกว่าทางศาสนา เช่นเป็นผู้นำทัพเข้าสู่สงคราม

2.      กษัตริย์ต้องการขจัดอำนาจอิทธิพลของสันตะปาปา เพื่อหาผลประโยชน์จากที่ดินของวัด

สาเหตุทางเศรษฐกิจ

1.      ชนชั้นกลางให้การสนับสนุนการปฏิรูปศาสนา เพื่อยกเลิกระเบียบต่าง ๆ ที่ล้าสมัยให้เหมาะสมกับสภาพเศรษฐกิจสมัยใหม่

2.      สันตะปาปาใช้จ่ายอย่างฟุ่มเฟือย ทำให้ปนระชาชนไม่พอใจ

ด้านแนวคิด

1.      เกิดแนวคิดแบบมนุษยนิยม (Humanism) กล้าแสดงความคิด กล้ากระทำในสิงที่เห็นว่าเหมาะสม

2.      แนวคิดแบบปัจเจกชน (Individualism) ต้องการมีอิสระสภาพ แสวงหาความจริงด้วยสติปัญญาของตนเอง ไม่ใช้การชี้นำของศาสนา

3.      ผลจากการประดิษฐ์แท่นพิมพ์ของจอห์น กูเตนเบอร์ก สิ่งพิมพ์ทั้งหลายและคำภีร์ไบเบิลถูกเผยแพร่ไปสู่ประชาชน ทำให้ประชาชนมีความคิดและวิจารณญาณมากขึ้น

สาเหตุปัจจุบันจุดเริ่มต้นของการปฏิรูปศาสนาของมาติน ลูเธอร์

1.      การเรียกเก็บเงินจากสันตะปาปาลีโอที่ 10  โดยการขายใบบุญไถ่บาปเพื่อนำไปบูรณะโบสถ์เซนต์ปีเตอร์เบิร์ก

2.      ลูเธอร์ เขียนคำประท้วง 95 ข้อ ( The 95 Theses) เพื่อชี้ให้เห็นว่า ไม่ควรนำเงินเยอรมันไปสร้างวัดในอิตาลี  ให้สถาปนาเยอรมนีเป็นศูนย์กลางทางศาสนา

3.      สันตะปาปาประกาศบัพพาชณียกรรมลูเธอร์

4.      พระเจ้าชาร์ลที่ 5 แห่งอาณาจักรโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ลงโทษลูเธอร์ แต่ลูเธอร์ได้รับความช่วยเหลือจากเจ้าชายเฟเดอร์ริค และผู้ครองแคว้นอื่น ๆ ของเยอรมันนี

หลักการของลูเธอร์

1.      การช่วยเหลือให้พ้นภัยโดยความศรัทธา ไม่ใช่อาศัยการทำงาน พระเจ้ากระทำทุกอย่างถูกต้องดีงาม อันจะนำมนุษย์ไปสู่ความสุข

2.      มนุษย์สามารถศึกษาคำภีร์ไบเบิลได้ด้วยตนเอง ไม่จำเป็นต้องมีพระเป็นสื่อกลางเชื่อมระหว่างพระเจ้ากับมนุษย์

3.      ทุกคนที่เชื่อในพระเจ้าถือว่าเป็นพระโดยไม่จำเป็นต้องบวชหรือเข้าวัด

      ลูเธอร์ประกาศลัทธิลูเธอแรน (Lutherianism) ในปี ค.ศ.1530  ลัทธิต่อต้านศาสนาที่โรม เรียกว่า Protesstant แนวความคิดถูกแพร่กระจายออกไปอย่างรวดเร็ว และเป็นจุดเริ่มต้นของการปฏิรูปศาสนาไปทั่วยุโรป

ปฏิกิริยาตอบโต้ของศาสนจักรโรมันคาธอลิก

1.      การจัดตั้งสมาคมเยซูอิทซ์ ให้ศึกษาให้แก่บุตรหลานชาวคาธอลิก เพื่อจะได้ไม่เปลี่ยนไปเป็น Protesstant

2.      การจัดตั้งศาลพิเศษทางศาสนา เพื่อต่อต้านการกระทำของพวกนอกรีต มีการลงโทษอย่างรุนแรง เช่นการเผาทั้งเป็น

3.      การประชุมทางศาสนาที่เมืองเทรนท์ มีผลดังนี้คือ

-  สันตะปาปาคือประมุขของศาสนา

-  คำภีร์ไบเบิลต้องเขียนเป็นภาษาละติน

-  ห้ามขายตำแหน่งทางศาสนาและห้ามขายใบไถ่บาป

-  ไม่ให้คนที่ไม่มีความรู้มารับตำแหน่งราชาคณะ

-  ขึ้นบัญชีหนังสือต้องห้ามซึ่งเป็นของพวกนอกศาสนา หนังสือต้องห้ามจะถูกทำลาย ผู้แต่งจะถูกเผาทั้งเป็น

    วาทิน ศานติ์ สันติ : เรียบเรียง