คราวก่อนผมได้พูดถึงเรื่องของการเบี่ยงประเด็นเพื่อปฏิเสธการอ้างเหตุผลของผู้พูด คราวนี้ผมอยากจะพูดถึงตัวอย่างอีกอย่างที่เป็นลักษณะเฉพาะของ "เหตุผลวิบัติ" ที่ปรากฏให้เห็นในชีวิตประจำวันบ่อยๆ  วิธีนี้มักจะได้ผลเมื่อมี "ความวิตก" ของคนเข้ามาเกี่ยวข้อง (พูดในสิ่งที่ทำให้วิตก) แท้จริงแล้วอาจจะพูดสิ่งที่ไม่สมเหตุสมผลอยู่

ลักษณะเฉพาะของการให้เหตุผลแบบนี้ก็คือ 

เนื่องจาก E เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นได้ ดังนั้น E จะเกิด

แน่นอน นี่เป็นการสรุปที่ไม่สมเหตุสมผลที่สุดในจักรวาล การที่เหตุการณ์เกิดขึ้นได้จริงๆแล้ว อาจจะมีความเป็นไปได้ในการเกิดที่ต่ำมาก แต่ผู้พูดกลับสรุปทันทีว่าสิ่งนั้นจะเกิด

ตัวอย่างที่ผมพบบ่อย

  1. "เนื่องจากหลายเดือนก่อนเครื่องบินเพิ่งตกไป ดังนั้นเครื่องบินจึงเป็นสิ่งที่อันตราย เราจึงไม่ควรขึ้นเครื่องบิน"

    ความไม่สมเหตุสมผลอยู่ตรงที่ว่า การที่จะสรุปได้ว่าอะไรบางอย่างอันตราย ต้องดูจากเปอร์เซ็นต์ความผิดพลาด ก่อนที่จะสรุป อีกอย่างการที่สายการบินบางสายทำงานไม่ดี ไม่ได้หมายความว่าเครื่องบินทั้งหมดอันตราย

  2. "เนื่องจากมีความเป็นไปได้ที่ทักษิณจะล้มสถาบัน ดังนั้น ถ้าทักษิณกลับมา เขาจะทำลายสถาบัน"

    คำพูดนี้ผมเคยได้ิยินหลายครั้ง ฟังอย่างไรก็ทะแม่งๆ ความเป็นไปได้ตรงนั้นแทบเป็นศูนย์ ถึงแม้เขาอาจจะคอรัปต์ แต่ผมไม่เห็นหลักฐานเกี่ยวกับเรื่องสถาบันแม้แต่อย่างเดียว

สังเกตุว่าตัวอย่างทั้งสองด้านบน เป็นการใช้ "ความกลัว" ในผลลัพธ์ที่จะเกิดของผู้ฟังทำให้สิ่งที่พูดฟังแล้วดูสมเหตุสมผลมากขึ้น 

ใครเคยได้ยินตัวอย่างอะไรทำนองนี้อีกบ้าง ลองเอามาแชร์กันบ้างนะครับ

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

เบี่ยงประเด็น: http://gotoknow.org/blog/notitle/255981

Fallacies: http://gotoknow.org/blog/neutral/206114