สรุปสาระสำคัญในการสัมมนารับฟังความคิดเห็น (Focus Group) ของผู้บริโภค
เรื่อง “กฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจค้าปลีกหรือค้าส่ง”
วันพุธที่ ๑๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๒ เวลา ๐๙.๐๐-๑๒.๐๐ น.
ณ ห้องประชุมกระทรวงยุติธรรมชั้น ๒๘ อาคารกระทรวงยุติธรรม อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี
............................................................
คณะอนุกรรมการพัฒนากฎหมายว่าด้วยการค้าที่เป็นธรรมและการคุ้มครองผู้บริโภค ในคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายได้จัดให้มีการสัมมนารับฟังความคิดเห็น (Focus Group) ของผู้บริโภค เรื่อง “กฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจค้าปลีกหรือค้าส่ง” เมื่อวันพุธที่ ๑๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๒ เวลา ๐๙.๐๐-๑๒.๐๐ น. ณ ห้องประชุมกระทรวงยุติธรรม ชั้น ๒๘ อาคารกระทรวงยุติธรรม ถนนแจ้งวัฒนะ อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี เพื่อรวบรวมความคิดเห็นของผู้บริโภคเกี่ยวกับห้างค้าปลีกสมัยใหม่ (Modern Trade) และร้านค้าปลีกแบบดั้งเดิม (โชห่วย) เพื่อนำมาวิเคราะห์ถึงปัญหาและทิศทางการแก้ไขปัญหาการค้าปลีกค้าส่งของประเทศในปัจจุบันและอนาคต และนำข้อมูลทั้งหมดดังกล่าวไปใช้ประกอบการพิจารณาเสนอความเห็นแก่คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายในการปรับปรุงร่างพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจค้าปลีกหรือค้าส่ง พ.ศ. .... ให้เหมาะสมต่อไป
ผู้เข้าร่วมการสัมมนาประกอบด้วย ตัวแทนกลุ่มผู้บริโภคจากชมรมคุ้มครองผู้บริโภคเขตสายไหม เขตลาดพร้าว เขตบางเขน สมาคมพิทักษ์ประโยชน์ผู้บริโภค สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค โดยมีศาสตราจารย์ (พิเศษ) สิทธิโชค ศรีเจริญ รองประธานอนุกรรมการพัฒนากฎหมายว่าด้วยการค้าที่เป็นธรรมและการคุ้มครองผู้บริโภค เป็นผู้อำนวยการประชุม พร้อมทั้ง นายอดุลย์ ยุววิทยาพานิชย์ อนุกรรมการพัฒนากฎหมายว่าด้วยการค้าที่เป็นธรรมและการคุ้มครองผู้บริโภคร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น โดยสรุปสาระสำคัญ ได้ดังนี้
๑. ความเห็นโดยรวมของผู้บริโภคต่อห้างค้าปลีกสมัยใหม่
ห้างค้าปลีกสมัยใหม่ (Modern Trade) เป็นทางเลือกของผู้บริโภคทั้งราคา ความหลากหลายของสินค้าและบริการ ความเป็นระเบียบของการจัดวางสินค้า ความสะอาดของสถานที่ การบริการที่ดี ความสะดวกสบาย และมีสถานที่จอดรถอย่างเพียงพอ ทั้งนี้ ตัวแทนผู้บริโภคแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับห้างค้าปลีกสมัยใหม่ โดยแบ่งเป็นผลกระทบทางบวก และทางลบ ดังนี้
๒. ความเห็นเกี่ยวกับผลกระทบของการมีห้างค้าปลีกสมัยใหม่
๒. ๑) ผลกระทบทางบวก
- ราคาสินค้าถูกกว่าร้านค้าปลีกแบบดั้งเดิม
- สินค้ามีคุณภาพดี สดใหม่
- ผู้บริโภคมีทางเลือกสินค้าและบริการหลากหลาย สามารถเลือกสินค้าได้ตามใจชอบ และมีป้ายบอกราคาสินค้า
- ผู้บริโภคได้รับความสะดวก สบาย เพราะห้างค้าปลีกสมัยใหม่เป็นแหล่งรวมสินค้าและบริการครบวงจร นอกจากนี้ ยังมีที่จอดรถกว้างขวาง สะดวกสบายอีกด้วย
- การบริการดี พนักงานสุภาพและยิ้มแย้มแจ่มใส
- สภาพแวดล้อมดี สถานที่สะอาด
๒.๒) ผลกระทบทางลบ
- กลยุทธ์สินค้าราคาถูกของห้างค้าปลีกสมัยใหม่นั้นกระทบกับความสัมพันธ์ของคนในชุมชน เนื่องจากผู้บริโภคเห็นว่าห้างค้าปลีกสมัยใหม่ขายสินค้าในราคาถูก แต่ร้านค้าปลีกแบบดั้งเดิมขายสินค้าราคาแพงกว่ามาก โดยผู้บริโภคขาดความรู้ความเข้าใจในเรื่องอำนาจต่อรอง และขีดความสามารถในการแข่งขันที่แตกต่างกัน จึงเกิดความขัดแย้ง และสร้างบรรยากาศไม่ดีในการอยู่ร่วมกันในชุมชน และผู้บริโภคคิดว่าการขยายตัวของห้างค้าปลีกสมัยใหม่ส่งผลกระทบร้านค้าปลีกแบบดั้งเดิมเท่านั้น ไม่กระทบผู้บริโภค โดยผู้บริโภคเห็นว่าได้ประโยชน์จากการมีห้างค้าปลีกสมัยใหม่ เนื่องจากได้รับประโยชน์จากสินค้าราคาถูก และมีความสะดวกมากกว่า
- กลยุทธ์การตลาดที่ไม่ตรงกับที่ลงโฆษณา เช่น ลงโฆษณาลดราคาสินค้า ๓ วัน แต่เมื่อผู้บริโภคไปซื้อสินค้าในวันแรกที่ลดราคาก็ไม่สามารถซื้อสินค้าได้ เนื่องจากห้างค้าปลีกสมัยใหม่อ้างว่าสินค้าหมด ซึ่งไม่เป็นธรรมกับผู้บริโภค
- กลยุทธ์การตลาดที่ไม่ตรงไปตรงมา เช่น วางป้ายราคาสินค้าสองชนิดใกล้กันทำให้ผู้บริโภคสับสน
- กลยุทธ์ราคาถูกทำให้ผู้บริโภคเข้าไปซื้อสินค้าในห้างค้าปลีกสมัยใหม่ โดยกลยุทธ์ดังกล่าวเป็นการสร้างความต้องการบริโภคเกินความจำเป็น นอกจากนี้ เมื่อผู้บริโภคเข้าไปซื้อสินค้าในห้างค้าปลีกสมัยใหม่ไม่ได้ซื้อเฉพาะสินค้าที่ลดราคาเท่านั้น ยังซื้อสินค้าราคาปกติอื่นๆ อีกด้วย ซึ่งอาจสร้างนิสัยใช้จ่ายฟุ่มเฟือยได้
- ปัญหาการจราจรติดขัด
- ปัญหาขยะมูลฝอยจากห้างค้าปลีกสมัยใหม่
- การใช้พลังงานมากขึ้น ทั้งไฟฟ้าและน้ำประปา
- เป็นแหล่งนัดพบ มั่วสุมของเยาวชน
- ประชาชนในชุมชนไม่มีส่วนร่วมในการให้ความเห็นประกอบการอนุญาตก่อสร้างห้างค้าปลีกสมัยใหม่
๓. ความเห็นโดยรวมของผู้บริโภคต่อห้างค้าปลีกแบบดั้งเดิม (โชห่วย)
ร้านค้าปลีกแบบดั้งเดิม (โชห่วย) ต้องปรับปรุงร้านและบริการให้ดีขึ้น ให้สะอาด เป็นระเบียบ ให้ลูกค้าสามารถเลือกสินค้าได้เอง มีป้ายราคาที่แน่นอน ปรับปรุงบริการของเจ้าของร้าน และราคาสินค้าต้องเป็นธรรมด้วย เนื่องจากร้านค้าปลีกแบบดั้งเดิมที่ตั้งอยู่ลึกในชุมชนมักจะคิดราคาสินค้าแพงมาก เพราะเห็นว่าผู้บริโภคไม่มีทางเลือก
๔. ข้อเสนอแนะและแนวทางแก้ไข
ควรให้ผู้บริโภคมีส่วนร่วมในการอนุญาตให้ก่อสร้างห้างค้าปลีกแบบสมัยใหม่ และหน่วยงานของรัฐต้องให้เข้ามามีบทบาทในการให้ความเป็นธรรมแก่ผู้บริโภคและร้านค้าปลีกแบบดั้งเดิมด้วย
สุชาอรฯ/ครองภาคย์/อัครพงษ์ฯ
๑๖ มี.ค.๕๑
