คนลาวโดยสัญชาติลาว[1] หมายถึงคนลาวที่มีเชื้อสายลาวหรือเชื้อสายต่างประเทศ ซึ่งบิดามารดาที่มีสัญชาติต่างประเทศหรือเป็นไร้รัฐไร้สัญชาติหรือบุคคลที่ไม่มีสัญชาติลาวมาก่อน ซึ่งอาจเป็นบุคคลที่เกิดในดินแดนหรือนอกดินแดนของสาธารณะรัฐ ประชาธิปไตย ประชาชนลาวหรือไม่ก็ตาม ซึ่งบุคคลดังกล่าวได้สัญชาติลาวหลังการเกิดหรือมีสัญชาติลาวโดยการแปลงสัญชาติ การได้รับสัญชาติลาวคืน ก็ถือว่าเป็นคนลาวโดยกฎหมายที่กำหนดตามมาตรา14[2] มาตรา21[3] ของกฎหมายว่าด้วยสัญชาติลาวปีพ.ศ. ๒๐๐๔
ตัวอย่าง ในกรณีของ นาย สมชาย หลวงปะเสิด เกิดเมื่อวันที่ 1มกราคม ค.ศ. 1970 ที่ประเทศเวียดนาม สัญชาติจีน เชื้อสายจีน ศาสนาพุทธ อาชีพค้าขาย เข้ามาในประเทศลาวปี ค.ศ. 1994 ที่ บ้านหนองพะยา อำเภอเมืองไชธานี นครหลวงเวียงจันทน์
ตอนแรกเกิดนายสมชาย ไม่มีจุดเกาะเกี่ยวและไม่มีนิติสัมพันธ์ใดๆกับรัฐของสาธารณะรัฐ ประชาธิปไตย ประชาชนลาว เพราะบิดา มารดาเป็นเชื้อสายจีน มีสัญชาติจีน แต่นายสมชายเกิดที่ประเทศเวียดนามและได้มีสัญชาติเวียดนามหลังการเกิดหรือได้สัญชาติโดยหลักดินแดน หลังปี ค.ศ. 1994 นายสมชายก็ได้อพยพเข้ามาในประเทศลาวซึ่งได้มีนิติสัมพันธ์กับรัฐของสาธารณะรัฐ ประชาธิปไตย ประชาชนลาวและได้มีสัญชาติลาวในปี ค.ศ.2007 ซึ่งนายสมชายมีสัญชาติลาวโดยกฎหมายลาว[4]
ตัวอย่าง ในกรณีของนายสุระศักดิ์ หารชะนะ เกิดเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม ค.ศ. 1958 ที่ แขวงสะหวันนะเขต ประเทศลาว ได้อพยพไปอยู่ที่ประเทศอังกฤษจนได้สัญชาติอังกฤษ ต่อมาได้ย้ายกลับมายังประเทศลาว ซึ่งได้รับสัญชาติลาวคืนในปี ค.ศ.2007 ปัจจุบันอยู่บ้าน โพนป่าเป้า เมืองศรีสัตนาก นครหลวงเวียงจันทน์[5]
[1] มาตรา34, แห่งรัฐธรรมนูญของ สปปลาวปี ค.ศ. 2003.
[2] มาตรา14, เงื่อนไขการได้สัญชาติลาวของพลเมืองต่างประเทศ หรือคนไร้รัฐไร้สัญชาติ
พลเมืองต่างประเทศ หรือคนไร้รัฐไร้สัญชาติอาจได้สัญชาติลาวตามคำร้องขอของผู้เกี่ยว ถ้าหากว่ามีเงื่อนไขคบถ้วนดังนี้
๑) มีอายุแต่สิบแปดปีขึ้นไปในเวลาที่ทำคำร้องขอเอาสัญชาติลาว ๒) เครารพรัฐธรรมนูญและกฎหมายของ ส ป ป ลาว ๓) รู้พูด อ่านและเขียนภาษาลาวได้ระดับที่แน่นอน ๔) มีหลักฐานที่ยืนยันได้เชื่อมเข้าสังคมและวัฒนธรรม(กรกลืน)ลาว รู้และเคารพจารีตประเพณีที่ดีงามของลาว ๕) มีสุขภาพดี ไม่เป็นพญาติติดแปดที่ร้ายแรง ไม่ติดยาเสพติด ๖) ไม่ได้ถูกศาลพิพากษาลงโทษตัดอิดสละภาพ(จำคุก) ๗) ได้ประกอบส่วนในการปกปักรักษาและพัฒนาประเทศชาติ ๘) ไม่ได้สร้างความเสียหายให้แก่ผลประโยชน์ของชาติ ๙) ได้สละสัญชาติเดิมของตน(ยกเว้นคนไร้สัญชาติ) ๑๐) ได้อยู่ใน ส ป ป ลาว อย่างต่อเนื่อง แต่สิบปีขึ้นไปก่อนเวลาทำคำร้องขอเอาสัญชาติลาว
สำหลับบุคคลที่มีความรู้ด้านวิชาเฉพาะขั้นเซี่ยวชาญกำหนดเวลาดังกล่าวนี้น้อยกว่า ๑๑) มีวิชาเฉพาะวิชาชีพใดหนึ่งที่มั่นคง มีสถานะเศรษฐกิจที่มั่นคง
[3]มาตรา ๒๑, การได้สัญชาติลาวคืน ผู้ที่ได้เสียสัญชาติลาวไปแล้วอาจได้สัญชาติลาวคืนใหม่ตามคำร้องขอของผู้เกี่ยวและตามความเห็นชอบของคณะประจำสภาแห่งชาติแห่ง ส ป ป ลาว
ผู้ร้องขอเอาสัญชาติลาวคืนใหม่ต้องนำเอาหลักฐานมายืนยันว่าตนเคยมีสัญชาติลาวมาก่อน
[4] มาตรา ๑๔, แห่งกฎหมายว่าด้วยสัญชาติลาว ค.ศ. ๑๐๐๔.
[5] มาตรา ๒๑.กฎหมายว่าด้วยสัญชาติลาว พ.ศ.๒๐๐๔.
