Stress Response of Microbiology

วันนี้เป็นการทบทวนสิ่งที่เรียนมาคะ เรื่องความเครียด แต่ไม่ใช่ของคน เป็นของจุลินทรีย์นะคะ ซึ่งบางอย่างหนึ่งอาจจะลืมไปบ้าง เพราะไม่ได้ทำงานด้านนี้.....

ความเครียด (Stress) ในที่นี้หมายถึง สภาวะการขาดสารอาหาร การมีสารเคมีที่เป็นพิษ นั่นคือ สภาวะทางกายภาพที่ไม่เหมาะสมต่อการเจริญและการอยู่รอดของจุลินทรีย์ ทำให้จุลินทรีย์ตอบสนองต่อความเครียดที่เกิดขึ้น (stress response) โดยการปรับตัว (adaptation) เพิ่มความทนทาน (tolerance) ส่งผลให้จุลินทรีย์เพิ่มระดับหรือความสามารถในการก่อโรค เนื่องจาก จุลินทรีย์มีการสังเคราะห์โปรตีน โดยอาศัย sigma (б) factor สงสัยไหมคะว่า sigma (б) factor  คืออะไร แล้ววันหลังหนึ่งจะเขียนเรื่องนี้คะ

ในชีวิตประจำวัน ถ้าเราทำอาหาร หรือเก็บรักษาอาหาร โดยเฉพาะใช้  hurdle technology ถ้าแปรรูปอย่างรวดเร็วทันทีทันใด จะเรียกว่า Shock เช่น cold shock ยกตัวอย่างนะคะ เชื้อV. cholerae เป็นสาเหตุของอหิวาตกโรค มีมากในอาหารทะเล เมื่อเรารับประทานกุ้งแช่น้ำปลา ซึ่งเป็นกุ้งที่ไม่สุก เมื่อทำความสะอาด แล้วนำเข้าแช่ในตู้เย็น เรียก cold shock  หลังจากนั้นราดด้วยน้ำปลา น้ำมะนาว เป็นการดูความทนทานจากกรด (acid tolerance) ซึ่งจุลินทรีย์จะมีความทนทานเพิ่มขึ้น ถ้าเราท้องร่วง เมื่อนำอาหารมาตรวจแล้วจะพบเชื้อ หรือไม่พบ ถ้าไม่พบ เชื้ออาจอยู่ในสภาวะ Viable but not culturable ซึ่งเป็นระยะที่อันตรายมาก สามารถตรวจสอบด้วยวิธี PCR แต่ในชีวิตประจำวันคงทำไม่ได้  ต้องระวังนะคะ