โครงการพัฒนาบุคลากรท้องถิ่น คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยศิลปากร จัดอบรมเชิงปฏิบัติการยุทธศาสตร์การสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน รุ่นที่ 4 หรือเรียกง่ายๆว่าอบรมการเป็นวิทยากรกระบวนการในการพัฒนาชุมชนแบบมีส่วนร่วมของชุมชน ระหว่างวันที่ 16-20 มีนาคม 2552 ณ โรงแรมดีลักษณ์ เพลส กรุงเทพ มีผู้เข้ารับการอบรมในครั้งนี้เป็นบุคลากรจากท้องถิ่น เช่น นายกเทศมนตรี นายก อบต. ปลัด นักพัฒนาชุมชน และผู้ที่ทำงานกับชุมชน จำนวน 30 คน ซึ่งผมทำหน้าที่เป็นวิทยากรกระบวนการและผู้จัดหลักสูตรนี้ครับ
ผมเชื่อมั่นนะครับว่าจากเดิมที่สังคมมองว่าองค์การปกครองส่วนท้องถิ่นยังจัดการการพัฒนาไปในทิศทางที่ยังขาดประสิทธิภาพ จนบางครั้งมีนักวิชาการบางท่านบอกว่าตอนนี้การกระจายอำนาจการปกครองสู่ท้องถิ่น เหมือนกับ "การยื่นมีดปลอกผลไม้ให้เด็ก 3 ขวบเล่น" หรือ "ยื่นอาก้าให้คนบ้าถือ" ผมว่าตอนนี้ท้องถิ่นเขาพัฒนาไปเยอะที่ดีๆเขาก็มีเยอะขับเคลื่อนไปอย่างน่าสนใจและน่าติดตามถึงพลวัฒน์การพัฒนาที่มีการบริหารการพัฒนาที่ดีและเป็นระบบ แต่ก็ต้องยอมรับว่ามีหลายแห่งยังไม่สามารถนำกระบวนการการจัดการชุมชนแบบมีส่วนร่วมไปปฏิบัติได้ อันเกิดมาจากหลายเหตุปัจจัย ส่วนใหญ่เกิดจากความไม่พร้อม ผู้บริหารท้องถิ่น(นักการเมือง)ไม่พร้อมและประชาชนก็ไม่พร้อม บุคลากรที่ช่วยขับเคลื่อนก็ไม่พร้อม การไม่พร้อมคือไม่พร้อมอะไร
ประการแรกไม่พร้อมที่จะรู้ และให้รู้ นั่นหมายถึงการเรียนรู้ร่วมกันไม่ถูกจัดหรือสนับสนุนให้เกิดขึ้น จนประชาชนเข้าใจว่ามีหน้าที่รอรับสิ่งช่วยเหลือต่างๆ จากผู้บริหารท้องถิ่น การเลือกตั้งทุกครั้งกลายเป็นสิ่งต่างตอบแทนกัน พร้อมปฏิเสธว่านี่ไม่ใช่การทุจริตการเลือกตั้ง และกลายเป็นค่านิยมที่ยอมรับกันในท้องถิ่นหลายแห่ง
ประการที่สองไม่พร้อมที่จะเริ่ม เริ่มให้เกิดกระบวนการจัดการร่วมกันแบบมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียของชุมชน การมีส่วนร่วมไม่ใช่แค่ยกมือเห็นชอบโครงการแล้วบอกว่านี่คือการมีส่วนร่วมนะครับ หากแต่ต้องเกิดการร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมรับผลประโยชน์ หรือแม้โครงการนั้นจะล้มเหลวก็ตามก็รับผิดชอบร่วมกัน เราควรถือหลักที่ว่า "มังกรฟ้าฤาจะรู้สู้งูดิน" ดังนั้นคนที่รู้และทราบปัญหาว่าเป็นอย่างไรย่อมคือประชาชน
ประการสุดท้ายไม่พร้อมที่จะรับ รับกับผลที่จะเกิดขึ้นไม่ว่าเป็นการตรวจสอบรอบด้านโดยธรรมชาติของกระบวนการ หรือความรู้ ความตื่นของประชาชนจากมิจฉาทิฏฐิและกระกระบวนการใหม่ที่มีผลกระทบต่อนักการเมืองท้องถิ่น แต่นี่เป็นเครื่องพิสูจน์ความจริงใจของบรรดาผู้ที่อาสาเข้ามาดำรงตำแหน่งว่าจริงใจหรือไม่และเป็นความใจกว้างในการเปิดรับการพัฒนาของคนในชุมชนอย่างแท้จริง
ดั้งนั้นการอบรมครั้งนี้เป็นหลักสูตรที่เสริมสร้างกระบวนการในชุมชนอย่างแท้จริง ซึ่งได้จัดมา 3 รุ่นแล้ว ซึ่งได้รับการตอบรับดีและมีการติดตามประเมินผล พูดคุยกับผู้ที่มาอบรมที่นำไปปฏิบัติต่างบอกว่าช่วยให้การพัฒนาชุมชนดีขึ้น ถึงแม้ค่อยเป็นค่อยไปแต่ประชาชนก็เกิดความรักสามัคคีกันมากขึ้นและตระหนักในคุณค่าแห่งตนที่ช่วยกันดูแลชุมชนของตนเอง อย่างไรก็ตามผมจะมาเล่าสู่กันฟังว่าในการอบรมครั้งนี้มีอะไรดีๆเกิดขึ้นบ้าง เพื่อการแลกเปลี่ยนกันครับ หากสนใจข้อมูลเกี่ยวกับข้อมูลและหลักสูตรเพิ่มเติมเข้าไปดูที่ www.thailocalpd.com และพูดคุยกับผม พรชัย แก้วประเสริฐ ได้ที่ [email protected] และมือถือ 089-211-4877 ครับ ซึ่งผมเชื่อมั่นว่าเพื่อนๆชาว G2K มีสิ่งดีๆ ที่เราจะได้แลกเปลี่ยนกันครับ ยินดีทุกคำแนะนำครับ
