คิดในแนวหนึ่ง คนเรางอกอวัยวะได้   อย่างผมเป็นคนขี้ลืม ก็มีเครื่องบันทึกเสียงช่วยบันทึกความจำ   และมีกล้องถ่ายรูปถ่ายเหตุการณ์ และ presentation ต่างๆ ไว้   สิ่งเหล่านี้เป็น “สมอง” ที่อยู่นอกร่างกายของผม   เดี๋ยวนี้ผมไปไหนต้องพก “สมองนอก” ทั้งสองชิ้นไปด้วยเสมอ

          อีกอวัยวะหนึ่งที่งอกได้ คือหูกับปาก   เวลานี้เราสามารถพูดให้คนที่อยู่ไกลๆ ที่ไหนก็ได้ ได้ยิน    โดยที่เสียงนั้นผ่านคลื่นในอากาศ   และในทำนองเดียวกัน เราก็ได้ยินเสียงที่เปล่งมาไกลโพ้น ผ่านคลิ่นในอากาศ   คือโทรศัพท์มือถือ

          เดี๋ยวนี้ไม่ว่าไปไหน ผมนำ “สมองนอก” ไปด้วย ๓ ชิ้น   คือ iPhone, กล้องถ่ายรูป, และเครื่องบันทึกเสียง   แต่ละชิ้นขนาดเล็ก พกพาได้สบาย   ถือเป็นความสะดวกสบายในยุคเทคโนโลยี   ช่วยให้ชีวิตประจำวันสะดวกและมีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น  

          “อวัยวะ” ที่งอกได้ในปัจจุบัน ยังเป็นสิ่งนอกกาย    ต่อไปเทคโนโลยี สเต็มเซลล์ จะช่วยให้สามารถงอกอวัยวะภายในร่างกายของตัวเราเองได้  

          ที่จริงเวลานี้เราก็งอกอวัยวะที่เป็นส่วนหนึ่งของร่างกายเราได้   เช่นตับ สมอง    แต่ทำได้ช้ามาก   ไม่ทันการใช้งานในชีวิตประจำวันตามปกติ  

วิจารณ์ พานิช
๙ ก.พ. ๕๒