บทความ : ผู้นำแห่งการเปลี่ยนแปลง
บทบาทของผู้บริหารกับการเป็นผู้นำแห่งการเปลี่ยนแปลง ต้องดำเนินการ
1. ผู้นำแห่งการเปลี่ยนแปลง ต้องบริหารจัดการศึกษาโดยยึดแผนยุทธศาสตร์ กลยุทธ์
เป้าหมาย ตัวชี้วัด มีการติดตามผลประเมินผล
2. รูปแบบการจัดการความรู้ในสถานศึกษาเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะคนในสถานศึกษาให้
เป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้ และสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์กับตนเองและบทบาทหน้าที่ ซึ่งมีขั้นตอนและกระบวนการดังนี้
1. สร้างบรรยากาศที่เอื้อและเหมาะสมต่อการจัดการความรู้
1.1 เปลี่ยนแปลงค่านิยมและสร้างเจตคติที่ดีเพื่อให้ครูและบุคลากรทางการศึกษาเปิดรับความรู้ใหม่ ๆ พร้อมนำเสนอตัวอย่างความรู้ใหม่ ๆ ที่เราสามารถเสาะแสวงหา สืบค้นได้จากแหล่งข้อทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์
1.2 สร้างบรรยากาศที่ดีในการทำงานของทุกคนในหน่วยงาน
1.3 เตรียมความพร้อมของครูและบุคลากรทางการศึกษาในการสร้างสรรค์งานใหม่ ๆ พร้อมเป็นผู้แบ่งปันความรู้ซึ่งกันและกัน พร้อมปลูกฝังความมุ่งมั่น ความซื่อสัตย์ สุจริต และความถูกต้อง ดีงาม
1.4 นำนวัตกรรมใหม่ ๆ มาใช้ร่วมกัน
2. สร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการจัดการความรู้
2.1 จัดประชุม อบรม เพื่อสร้างความเข้าใจเบื้องต้น เช่น ความหมาย ความสำคัญ องค์ประกอบ ประโยชน์ของการจัดการความรู้
2.2 สร้างความเข้าใจเกี่ยวกับขั้นตอนในการจัดการความรู้ ตลอดจนเครื่องมือที่จะใช้ในการจัดการความรู้
2.3 ทำความเข้าใจเกี่ยวกับบทบาทหน้าที่คณะทำงาน และผู้เกี่ยวข้องในการจัดการความรู้
2.4 แจ้งเป้าหมายของการจัดการความรู้ ตลอดจนความยาก และปัญหาที่อาจจะพบในการจัดการความรู้
3. กระบวนการและเครื่องมือในการจัดการความรู้
เครื่องมือที่ใช้ในการจัดการความรู้ ประกอบด้วย การจัดการความรู้ประเภทชัดแจ้ง เช่น สื่อเทคโนโลยีสารสนเทศ และ การจัดการความรู้ประเภทฝังลึก เช่น
3.1 ประชุมสัมมนาเชิงปฏิบัติการร่วมกัน
3.2 สอนงาน
3.3 เรียนรู้โดยการปฏิบัติ
3.4 จัดชุมนุมนักปฏิบัติ
4. เรียนรู้ เพื่อสร้างความรู้ต่อยอด มีกระบวนการขั้นตอนดังนี้
4.1 การกำหนดเป้าหมาย เพื่อเป็นแนวทางในการดำเนินการ
4.2 สรรหาผู้ปฏิบัติงานที่เป็นเลิศ โดยให้ครูแต่ละคน แต่ละกลุ่มสาระจัดทำ Best Practice เพื่อร่วมกันแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกันในสถานศึกษา
4.3 ค้นหาความรู้ฝังลึกในตัวผู้ปฏิบัติ ว่าเขามีวิธีการปฏิบัติอย่างไรจึงประสบผลสำเร็จ โดยผลสำเร็จของเราจะเน้นที่ตัวผู้เรียน และผลที่เกิดขึ้นกับผู้เรียน ผู้เรียนมีการพัฒนาศักยภาพในการเรียนรู้เพิ่มขึ้น
4.4 สร้างองค์ความรู้เป็นของตนเอง
4.5 เลือกและกลั่นกรองสิ่งที่เป็นประโยชน์
4.6 เผยแพร่ความรู้ (Knowledge Distribution) กิจกรรมนี้ นำการจัดการที่เป็นระบบแล้วเผยแพร่แก่นักปฏิบัติที่มีความต้องการจะนำองค์ความรู้ที่ได้จากการจัดการความรู้ไปใช้ประโยชน์
4.7 นำความรู้ไปใช้ประโยชน์
4.8 นำความรู้ที่ได้มา และผ่านการนำไปใช้แล้วว่าเกิดประโยชน์จริง มาเก็บไว้ในระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ โดยเฉพาะอินเทอร์เน็ต อินทราเน็ต ไว้เป็นแหล่งความรู้
4.9 ตรวจสอบ เพื่อทบทวนขั้นตอนความรู้ที่ผ่านมา
5. การวัดผลการจัดการความรู้วัดผลการดำเนินการตามโครงการเพื่อเสิรมสร้างสมรรถนะคนในองค์กร
6. การยอมรับและให้รางวัล มีการให้รางวัล และประกาศเกียรติคุณเพื่อเป็นขวัญและกำลังใจในการพัฒนาต่อไป
การจัดการความรู้เป็นสิ่งที่ผู้บริหารต้องผลักดันให้เกิดขึ้นในสถานศึกษา โดยอาศัยความร่วมมือของทุกคนในสถานศึกษา แต่ไม่ใช่ว่าจะประสบผลสำเร็จในระยะเวลาอันสั้น เราจึงต้องใช้ระยะเวลาในการส่งเสริม และสร้างให้เกิดขึ้นในสถานศึกษาอย่างยั่งยืนและถาวร