ศึกษานิเทศก์ ถือเป็นกลุ่มบุคคลสำคัญที่มีส่วนทำให้การจัดการศึกษาของประเทศประสบความสำเร็จหรือล้มเหลว ถ้าศึกษานิเทศก์มีทักษะ/มีสมรรถนะที่จำเป็นครบถ้วน และมีความเป็นมืออาชีพอย่างแท้จริง น่าจะมีผลดีอย่างยิ่งต่อการยกระดับคุณภาพการศึกษาของประเทศ

ในวันที่ 18 มีนาคม 2552 ผมได้รับเชิญไปเป็นวิทยากรในการฝึกอบรมหลักสูตร “การอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อพัฒนาสมรรถนะศึกษานิเทศก์ เรื่อง การจัดการเรียนรู้และการวิจัยเพื่อพัฒนาการศึกษา”  จัดโดยมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ณ โรงแรมแอมบาสเดอร์ สุขุมวิท 11 กรุงเทพฯ (ผู้เข้าอบรมคือ ศึกษานิเทศก์เขตพื้นที่การศึกษา กทม.1  2  3  นนทบุรี  ปทุมธานี  สมุทรปราการ และ ศึกษานิเทศก์สังกัดกรุงเทพมหานคร) โดยผมได้รับมอบหมายให้บรรยายในเรื่อง  “ศึกษานิเทศก์มืออาชีพ และ การพัฒนาศักยภาพศึกษานิเทศก์”

          ในเวลาอันสั้นประมาณ 1 ชั่วโมง 15 นาที(เป็นการบรรยายค่อนข้างเป็นการเปิดรายการแรก ๆ) ผมตั้งใจว่าจะนำเสวนาในประเด็นหลัก 2 ประการ คือ

1. ศึกษานิเทศก์มืออาชีพ...คืออย่างไร ...โดยในทัศนะผมและการสรุปจากผลงานวิจัยต่าง ๆ เห็นว่า ศึกษานิเทศก์มืออาชีพน่าจะมีทักษะ/สมรรถนะต่อไปนี้

1.1 พื้นฐานความรู้ดี(Degree Capital)

        1.2 มีการสะสมองค์ความรู้ใหม่ ๆ ด้านการจัดการศึกษา/การจัดการเรียนรู้

             (Intellectual Capital)

        1.3 มีเครือข่ายวิชาชีพ/เพื่อนร่วมพัฒนางาน(Social-Network Capital)

        1.4 มีเทคนิคและทักษะพื้นฐานเพื่อการนิเทศ(Conceptual Skills, Technical Skills และ Social Skills) ต่อไปนี้

     1) ทักษะการบริหารจัดการเชิงระบบ(วิเคราะห์ปัญหาความต้องการจำเป็น  การพัฒนาทางเลือกหรือวิธีการใหม่ ๆ มาใช้ในการยกระดับคุณภาพการศึกษา  การวางแผน/จัดทำแผนยุทธศาสตร์/แผนปฏิบัติการ   การกำกับติดตามงาน  การประเมินความก้าวหน้า  การประเมินผล การติดตามผลหรือศึกษาผลกระทบต่างๆ)

     2) ทักษะจัดการ  การทำงานเป็นทีม การทำงานเป็นหมู่คณะ ทักษะมนุษย์สัมพันธ์

     3) ทักษะการสื่อสาร(ความสามารถด้านภาษา  การใช้เทคโนโลยีเพื่อการสื่อสาร)

     4) ทักษะวิชาการ เช่น การเขียนบทความทางวิชาการ  การวิจัย  การประเมิน

     5) ทักษะการบริหารจัดการชุดโครงการวิจัย/การเป็นหัวหน้าชุดโครงการวิจัย

        1.5 มีการบริหารจัดการองค์ความรู้ เพื่อการนิเทศ(Self KM) ที่เป็นระบบ

        1.6 ปฏิบัติการใด ๆ ด้วย Action Model ที่เป็นรูปธรรม

        1.7 ปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพ

 

2. การพัฒนาศักยภาพศึกษานิเทศก์ สู่การเป็นมืออาชีพ..(ทางเลือกใด ได้ผลสูงสุด)

                2.1  In-service Training...การอบรมหลักสูตรระสั้นต่าง ๆ

        2.2  Self-Evaluation , Self-Determination  and  Self-Training...ประเมินตนเอง วางแผนพัฒนาตนเอง และดำเนินการศึกษา ค้นคว้า ทดลอง หาข้อสรุปใด ๆ ด้วยตนเอง

2.3  ร่วมในเครือข่าย หรือกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่จัดโดยองค์กรต่าง ๆ หรือจัดผ่านระบบอินเตอร์เน็ต

        2.4  Buddy System/Mentoring System...การใช้ระบบพี่เลี้ยง

        2.5  etc     

        ในประเด็นที่ 2 ตั้งใจว่าจะให้สมาชิกร่วมอภิปรายว่า  “ในทัศนะของศึกษานิเทศก์เอง  คิดว่าทางเลือกใดน่าจะได้ผลดีที่สุด ในการพัฒนาศักยภาพศึกษานิเทศก์ให้ก้าวสู่การเป็นมืออาชีพ”

 

.........ท่านผู้มีประสบการณ์ทั้งหลาย คิดอย่างไร ลองช่วยเสนอแนะนะครับ......