ผมมารู้จัก CSR จริงๆ ก็เมื่อได้สัมผัสกับมันด้วยตัวเอง   โดยได้รับเชิญเข้ามา เป็นกรรมการธนาคารไทยพาณิชย์เพื่อขับเคลื่อนงาน CSR ของธนาคารผ่านมูลนิธิสยามกัมมาจล   บัดนี้เป็นเวลา ๒ ปีเศษแล้ว และงาน CSR ของธนาคารไทยพาณิชน์ก็เริ่มชัดเจนมากแล้ว    ถึงเวลาที่ผมจะลองทำ AAR กับตนเอง ว่าผมเข้าใจ CSR อย่างไร  

          ผมฟันธง ว่า CSR ของแท้ต้องหวังผลที่ S ไม่ใช่หวังผลที่ C   ซึ่งก็คือ CSR แบบพอเพียง   ซึ่งหมายความว่าองค์กร (C – corporate) ต้องไม่หวังผลประโยชน์ขององค์กรเป็นหลัก ในการทำงาน CSR   ต้องหวังผลหรือประโยชน์ของสังคม (S – Society) เป็นหลัก  

          ผมมีความเห็นว่า CSR ที่แยกออกมาทำนอกธุรกรรมหรือภารกิจหลักขององค์กร ยังไม่ใช่หัวใจของ CSR    ตัวหัวใจของ CSR หรือ CSR หลักต้องอยู่ในงานประจำของ องค์กรนั่นเอง   อย่างในองค์กรธุรกิจ CSR ฝังอยู่ในการทำงานอย่างรับผิดชอบต่อลูกค้า  ต่อผู้ถือหุ้น  ต่อพนักงาน  และต่อสังคมวงกว้าง   นั่นคือ CSR ที่แท้จริง  

          จะเห็นว่า องค์กรที่มี CSR คือองค์กรที่มีความพอดี พอเพียง ไม่โลภมาก   ไม่แสวงหาผลประโยชน์ให้แก่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งขององค์กรมากเกินไป   การมี CSR ที่แท้จริงจึงต้องมีวิธีคิดแบบพอเพียงเป็นฐานคิด

          ธนาคารไทยพาณิชย์ตัดเงินกำไรส่วนหนึ่ง (ประมาณ ๐.๕%) บริจาคให้แก่มูลนิธิสยามกัมมาจล   เพื่อทำงานสร้างสรรค์ให้แก่สังคมในเรื่องการพัฒนาเยาวชน   โดยมีหลักการคือไม่เน้นทำเอง   แต่เน้นสร้างเครือข่ายหน่วยงานที่ทำเรื่องเยาวชนอยู่แล้ว    ให้เกิดความร่วมมือ เกิดการประสานพลัง ในเรื่องการพัฒนาเยาวชนของประเทศ    มูลนิธิสยามกัมมาจล เน้นส่งเสริมให้เยาวชนรวมตัวกันเป็นผู้คิดและลงมือทำเอง เพื่อพัฒนาตัวเอง   เน้นกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม เน้นทำงานอาสาสมัครให้แก่สังคม   ซึ่งก็คือการพัฒนาจิตอาสาโดยเยาวชนลงมือทำเอง  

          มูลนิธิสยามกัมมาจลใช้เครื่องมือ การจัดการความรู้ เป็นตัวขับเคลื่อนกิจกรรมพัฒนาเยาวชน   โดยส่งเสริมให้มีการเสาะหา success story ที่เยาวชนรวมตัวกันทำดีให้แก่ชุมชน/ท้องถิ่น/สังคม   ออกเผยแพร่ เพื่อยกย่อง ให้กำลังใจ และเชื่อมโยงกับเยาวชนกลุ่มอื่นๆ    รวมทั้งจัดเวที ลปรร. ระหว่างเยาวชนเหล่านั้น 

          เป้าหมายหลักของมูลนิธิสยามกัมมาจล คือผลประโยชน์ของสังคม   ไม่ใช่ผลประโยชน์ของธนาคารไทยพาณิชย์ 

          ผม AAR กับตัวเองต่อว่า   ในเมื่องานของมูลนิธิสยามกัมมาจลไม่ใช่งานหลักของ CSR   และงาน CSR ที่เป็นตัวหลักต้องบูรณาการอยู่ในธุรกรรมหลักของธนาคารไทยพาณิชย์   และหากผมจะทำหน้าที่ CSR Watch ให้แก่ธนาคารไทยพาณิชย์    ผมก็ต้องคอยตรวจสอบระวังระไวในเรื่องวิธีคิด วิธีทำงาน ของธนาคารไทยพาณิชย์    ให้มีความพอดี อยู่ในกรอบหรือทิศทางของความรับผิดชอบต่อสังคมตามแนว BSC (Balanced Score Card)   ซึ่งผมภูมิใจที่จะอวดว่า ในการประชุมคณะกรรมการธนาคารไทยพาณิชย์    ผมเห็นสะเก็ดดาวแห่งความรับผิดชอบต่อสังคมเต็มไปหมด

          และส่วนของการลงทุนให้แก่สังคมในการส่งเสริมการพัฒนาเยาวชนนั้น   สิ่งที่ธนาคารไทยพาณิชย์ ให้มากไม่ใช่เงิน   แต่เป็นการให้ “ปัญญา” (wisdom) ของคณะกรรมการ CSR   ที่เอาจริงเอาจังในการทำหน้าที่ steering ให้แก่มูลนิธิสยามกัมมาจล

          ท่านที่สนใจบันทึกของผมเกี่ยวกับ CSR อ่านได้ที่นี่

 

วิจารณ์ พานิช
๘ ก.พ. ๕๒