เกมฝึกคำศัพท์

เกมฝึกคำศัพท์สำหรับพัฒนาผู้เรียน

 

           การเรียนการสอนภาษาอังกฤษในปัจจุบันเป็นแนวการสอนเพื่อการสื่อสาร  (Communicative Approach)  ซึ่งมุ่งเน้นการสร้างและการพัฒนาทักษะทั้ง  4  ด้านให้เกิดขึ้นในตัวผู้เรียน  ได้แก่  ทักษะการฟัง  พูด  อ่าน  และเขียน  เพื่อประโยชน์ในการสื่อสาร  ซึ่งในการเรียนการสอนนั้นความรู้เรื่องคำศัพท์มีความสัมพันธ์กับทักษะทั้ง 4   ด้าน  และการที่จะเรียนรู้ภาษาอังกฤษให้ได้ดีนั้น  ผู้เรียนที่รู้คำศัพท์มาก  จำได้แม่น  สามารถนำมาใช้ได้อย่างถูกต้อง  ย่อมเรียนได้ผลดียิ่งขึ้น  ซึ่งสอดคล้องกับงานวิจัยของเสาวลักษณ์  รัตนวิชช์  (2531 : 84)  ที่กล่าวว่า  ในการพัฒนาทักษะการอ่านภาษาอังกฤษ  สิ่งสำคัญ  คือ  การพัฒนาความคิดรวบยอดเกี่ยวกับคำศัพท์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง  นอกจากนี้คำศัพท์ยังมีความสำคัญและความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับการฟัง  การพูดและการเขียนด้วย  ในด้านการฟังและการพูด  ถ้านักเรียนไม่เข้าใจความหมายของคำศัพท์  ฟังไม่รู้เรื่อง  จับใจความไม่ได้  ใช้คำผิดความหมาย  ทำให้การสื่อสารไม่ประสบผลสำเร็จ  ส่วนทางด้านการเขียนนั้นนักเรียนจะเขียนสะกดคำไม่ถูก  และเขียนไม่ได้ความชัดเจน  กล่าวคือ  ถ้านักเรียนไม่มีความแม่นยำหรือไม่มีความรู้เกี่ยวกับคำศัพท์แล้ว  นักเรียนจะเรียนภาษาให้ได้ดีทั้งการฟัง  การพูด  การอ่านและการเขียนได้ยาก

               ความรู้เรื่องคำศัพท์จึงเป็นเรื่องสำคัญในการเรียนภาษา  ดังที่ดวงเดือน  แสงชัย  (2539 : 118)  กล่าวว่า  ถ้านักเรียนคนใดมีพัฒนาการทางภาษาดีมาตั้งแต่เด็ก  คือ  รู้ศัพท์มากพอเหมาะกับวัยของตนสามารถนำคำศัพท์ไปใช้อย่างถูกต้อง  นักเรียนคนนั้นจะเข้าใจความคิดของคนอื่น  และสิ่งแวดล้อมจนสามารถสื่อความหมาย  หรือแสดงความต้องการของตนให้ผู้อื่นเข้าใจได้ด้วย  ซึ่งสอดคล้องกับวรรณพร  ศิลาขาว  (2538 : 21)  ที่กล่าวว่า  การสอนคำศัพท์มีความจำเป็นมากในการเรียนรู้ภาษา เพราะคำศัพท์จะเป็นจุดเริ่มต้นในการพัฒนาทักษะการพูด การฟัง การอ่าน  และการเขียน  ทั้งนี้เป็นเพราะคำศัพท์เป็นหน่วยหนึ่งในโครงสร้างของภาษาที่เป็นพื้นฐานของการเรียนภาษาที่ผู้เรียนจะนำมาสร้างเป็นวลี  หรือประโยคในการพูดหรือเขียน  และการฟังหรืออ่านนั้นคำศัพท์จะเป็นส่วนประกอบของข้อความที่สื่อสาร

              จากประสบการณ์ของผู้เขียนที่สอนภาษาอังกฤษในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 และ  6  รวมเป็นเวลากว่า  20  ปี  ที่โรงเรียนวัดไทร  สำนักงานเขตบางคอแหลม  กรุงเทพมหานคร  พบว่านักเรียนส่วนใหญ่มีผลการเรียนอยู่ในระดับปานกลางและอ่อน  เมื่อจัดกิจกรรมทางด้านภาษาในทักษะต่าง ๆ เช่น  การฟัง  พูด  อ่าน  และเขียน  นักเรียนไม่สามารถทำงานหรือกิจกรรมทางด้านภาษาที่ได้รับมอบหมายไว้ได้  ทั้งนี้เนื่องมาจากนักเรียนมีความรู้ในเรื่องของคำศัพท์น้อยไป  นอกจากนี้นักเรียนยังขาดความกระตือรือร้นในการเรียนภาษาและไม่มีความมั่นใจการใช้ภาษาเท่าที่ควร  แต่เมื่อผู้วิจัยใช้เกมทางภาษาเข้ามาแทรกบทเรียนในชั่วโมงใด  พบว่านักเรียนมีความกระตือรือร้นให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรมและเรียนด้วยความสนุกสนานมากขึ้น  ซึ่งสอดคล้องกับที่อรุณี  วิริยะจิตรา  (2532 : 172)  กล่าวว่า  เกมเป็นวิธีการฝึกภาษาที่ใช้ได้ผลเป็นอย่างยิ่ง  เพราะผู้เรียนจะมีความสนุกในการเรียน  และทำให้ผู้เรียนมีความกระตือรือร้นในการใช้ภาษา  นอกจากนี้สุมาลี  กีรติพงษ์  (2534 : 37)  ได้กล่าวได้ว่า  การเล่นเกมทำให้นักเรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรมที่จัดขึ้น  เกิดความสนุกสนานและช่วยเสริมการเรียนรู้ในเรื่องของคำศัพท์ได้เป็นอย่างดี  ทำให้นักเรียนฝึกฝนตนเองอยู่เสมอ  ก่อให้เกิดทัศนคติที่ดีต่อภาษาอังกฤษ  นอกจากนี้การที่นักเรียนจดจำคำศัพท์ภาษาอังกฤษได้อย่างแม่นยำ  และมีความคงทนในการจำคำศัพท์  เป็นสิ่งสำคัญประการหนึ่งที่ทำให้นักเรียนเรียนภาษาอังกฤษได้อย่างดีซึ่งสอดคล้องกับที่วรรณพร  ศิลาขาว  (2538 : บทคัดย่อ)  ได้ศึกษาเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์และความคงทนในการเรียนรู้คำศัพท์วิชาภาษาอังกฤษระดับชั้นประถมศึกษาปีที่  6  จากการสอนโดยใช้แบบฝึกหัดที่มีเกมและไม่มีเกมประกอบ  กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการทดลองครั้งนี้ได้แก่  นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่  6  ภาคเรียนที่  1  ปีการศึกษา  2538  ของโรงเรียนวัดทรัพย์สโมสร  กรุงเทพมหานคร  จำนวน  60  คน  แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง  1  ห้องเรียนจำนวน  30  คน  และกลุ่มควบคุม  1  ห้องเรียน  จำนวน  30  คน  ผลการวิจัยพบว่านักเรียนที่ได้รับการสอนโดยใช้แบบฝึกหัดที่มีเกมประกอบ  มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้สูงกว่านักเรียนที่เรียนจากการสอนโดยใช้แบบฝึกหัดที่ไม่มีเกมประกอบ  อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ   .01  จะเห็นได้ว่าการใช้เกมส่งผลให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนสูงขึ้นอย่างมีประสิทธิภาพ

                                จากหลักการและเหตุผลดังกล่าวผู้เขียนจึงสนใจที่จะศึกษาการสร้างผลการใช้เกมฝึกคำศัพท์ประกอบแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาอังกฤษ  สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่  5  โรงเรียนวัดไทร  สำนักงานเขตบางคอแหลม  กรุงเทพมหานคร

วัตถุประสงค์ของการสร้างและใช้เกมฝึกคำศัพท์

1.   เพื่อสร้างเกมฝึกคำศัพท์ประกอบแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาอังกฤษ  ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่  5/2  โรงเรียนวัดไทร  สำนักงานเขตบางคอแหลม   กรุงเทพมหานคร

2.   เพื่อศึกษาผลการใช้เกมฝึกคำศัพท์ประกอบแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาอังกฤษ  ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่  5/2  โรงเรียนวัดไทร  สำนักงานเขตบางคอแหลม   กรุงเทพมหานคร

 3.   เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้คำศัพท์   กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาอังกฤษของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่  5/2  โรงเรียนวัดไทร   สำนักงานเขตบางคอแหลม   กรุงเทพมหานคร   ที่ใช้เกมฝึกคำศัพท์ประกอบแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาอังกฤษ   

วิธีดำเนินการสร้างและใช้เกมฝึกคำศัพท์

           ผู้เขียนได้ดำเนินการสร้างและใช้เกมฝึกคำศัพท์  โดยให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบคุณภาพและประสิทธิภาพของเครื่องมือให้เป็นที่เรียบร้อยดังต่อไปนี้

1. เกมฝึกคำศัพท์  ใช้ประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ภาษาอังกฤษ ชั้นประถมศึกษาปีที่  5  โรงเรียนวัดไทร  สำนักงานเขตบางคอแหลม   กรุงเทพมหานครจำนวน  จำนวน  10  เกม และแผนการจัดการเรียนรู้ภาษาอังกฤษ  จำนวน  10  แผน  สอนสัปดาห์ละ  3  คาบ ๆ ละ 60 นาที  จำนวน  10 คาบ

2. ข้อสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้คำศัพท์ก่อนเรียน  และหลังเรียน  เพื่อเปรียบเทียบดูพัฒนาการการเรียนรู้คำศัพท์

การนำเกมฝึกคำศัพท์ไปทดลองใช้

           ผู้เขียนได้นำข้อสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้คำศัพท์ก่อนเรียน  จำนวน  30  ข้อ  สอบเก็บคะแนนนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่  5/2  โรงเรียนวัดไทร  สำนักงานเขตบางคอแหลม   กรุงเทพมหานคร ภาคเรียนที่  2  ปีการศึกษา  2551  ซึ่งเป็นกลุ่มตัวอย่าง  จำนวน  34  คน  เพื่อเปรียบเทียบคะแนนหลังจากใช้เกมฝึกคำศัพท์ประกอบแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาอังกฤษ  จำนวน  10  เกม  ดังนี้  1.  เกมภาพปริศนา  2.  เกมวงล้อคำศัพท์  3.  เกมกล่องปริศนา  4.  เกมบัตรคำหาคู่   5.  เกมรถไฟหาคู่  6.  เกมเรียงร้อยคำศัพท์กับหม้อหรรษา  7.  เกมเปิดผอบพบคำศัพท์  8.  เกมไข่นำโชค  9.  เกมกลิ้งลูกเต๋า  10. เกมจ่ายตลาด

ผลการใช้เกมฝึกคำศัพท์

           หลังการใช้เกมฝึกคำศัพท์ประกอบแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาอังกฤษกับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่  5/2  โรงเรียนวัดไทร  สำนักงานเขตบางคอแหลม   กรุงเทพมหานคร ภาคเรียนที่  2  ปีการศึกษา  2551  ซึ่งเป็นกลุ่มตัวอย่าง  จำนวน  34  คน ปรากฏผลดังนี้คือ  ผู้เรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้คำศัพท์   กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาอังกฤษสูงขึ้น   เพราะผู้เรียนมีคะแนนสอบหลังการใช้เกมฝึกคำศัพท์ประกอบแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาอังกฤษ พัฒนาสูงขึ้นกว่าคะแนนสอบก่อนการใช้เกมฝึกคำศัพท์

ประโยชน์การใช้เกมฝึกคำศัพท์

           1. เป็นแนวทางสำหรับครูผู้สอนภาษาอังกฤษในการใช้เกมฝึกคำศัพท์ประกอบแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาอังกฤษ  เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้คำศัพท์ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาอังกฤษ

2. เป็นการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ  เพราะขณะที่ผู้เรียนปฏิบัติหน้าที่ที่กำหนดให้  ผู้เรียนทุกคนให้ความร่วมมือ  กล้าแสดงออก  มีความมั่นใจในตนเอง  สนองความต้องการของผู้เรียน

3. ผู้เรียนเรียนรู้อย่างสนุกสนาน  มีความตื่นตัว  กระตือรือร้นกับการเรียนรู้ตลอดเวลา

ข้อเสนอแนะ

          1. ในการใช้เกมฝึกคำศัพท์นั้น  ครูผู้สอนควรชี้แจงกับผู้เรียนถึงจุดมุ่งหมายของการเล่นเกมว่า  เป็นการฝึกคำศัพท์โดยใช้กิจกรรมเกมเข้ามาประกอบเพื่อเป็นการทบทวนคำศัพท์และทำให้ผู้เรียนจำคำศัพท์ได้  เพราะบางครั้งผู้เรียนไม่เข้าใจและมุ่งหวังที่จะแข่งขันกับเพื่อนเพื่อเอาชัยชนะมากกว่า  จนบางครั้งลืมตัวส่งเสียงดัง  เพื่อเชียร์เพื่อนของตนเองจนรบกวนห้องข้างเคียง

        2.  ในการแบ่งกลุ่มเล่นเกม  ควรใช้วิธีการแบ่งกลุ่มที่หลากหลายเพื่อให้ผู้เรียนได้เปลี่ยนกลุ่มในการทำกิจกรรมร่วมกับผู้อื่น  ซึ่งจะทำให้ผู้เรียนมีโอกาสได้ช่วยเหลือกันมากยิ่งขึ้น

        3.  ครูผู้สอนควรใช้เกมฝึกคำศัพท์ภาษาอังกฤษ  โดยคัดเลือกเกมที่มีประโยชน์และนำมาแทรกในขั้นตอนต่าง ๆ ของการเรียนการสอนภาษาอังกฤษ  โดยอาจทำแบบฝึกหัดทบทวนให้กับผู้เรียนหลังการสอน  เพื่อช่วยให้ผลสัมฤทธิ์ในการเรียนของนักเรียนสูงขึ้น  ครูผู้สอนควรเปิดโอกาสให้ผู้เรียนเลือกเกมที่ชอบมาประกอบการสอนบ้าง  จะทำให้ผู้เรียนรู้สึกว่ามีส่วนร่วมในด้านการเรียนการสอน