เครื่องมือ KM มีมากมาย และคิดค้นหรือสร้างขึ้นใหม่ได้ไม่จำกัด ในการประชุมประจำสัปดาห์ของ สคส. เมื่อวันที่ ๑๐ ก.พ. ๕๒ คุณอ้อ เล่าเรื่องบทหนึ่งที่อ่านมาจากหนังสือ Positive Approach to Change : Application of Solutions Focus and Appreciative Inquiry at Work. เป็นเรื่องเครื่องมือที่เรียก “scaling questions” สำหรับเป็นเครื่องมือ ลปรร. ในบรรยากาศเชิงบวก
เช่นถามว่า “ผลงานของหน่วยงานเราได้คะแนนเท่าไร จากคะแนนเต็ม ๑๐” ให้แต่ละคนให้คะแนนอย่างอิสระ ตามด้วยคำอธิบาย
หลังจากนั้นอาจถามว่า “จากที่คุยกันมา ๕ นาที สรุปได้ว่าโดยเฉลี่ยคะแนนของเราอยู่ที่ ๖ ทำอย่างไรจะได้คะแนน ๘ ในเวลา ๒ เดือน” แล้วให้สมาชิกแต่ละคนให้ความเห็นอย่างอิสระ
ผมตีความว่า นี่คือ KM แบบใช้เป้าหมายเป็นพลังขับเคลื่อน ใช้ “คำถามเชิงให้คะแนน” เป็นเครื่องมือทำให้เกิดการ ลปรร. ในบรรยากาศเชิงบวก
ข้อความในหนังสือบอกว่า เทคนิคนี้ห้ามใช้เวลาเกิน ๑๐ นาที คุณอ้อบอกว่าเอาไปลองแล้วไม่มีทางเสร็จภายใน ๑๐ นาที ต้องใช้เวลาเพิ่มเป็นหลายเท่า ผมคิดว่าหลักสำคัญคือ ใช้สำหรับคำถามในเรื่องเล็กๆ ในงานประจำ ทำให้กระบวนการ KM เป็นเรื่องที่ไม่เป็นทางการและสอดแทรกในงานประจำวัน
วิจารณ์ พานิช
๑๐ ก.พ. ๕๒
