แกงโฮะ อาหารเอกลักษณ์ของชาวล้านนา

แกงโฮะ อาหารเอกลักษณ์ของชาวล้านนา

           วัฒนธรรมการกินของชาวล้านนา ได้รับการยอมรับว่ามีเอกลักษณ์และโดดเด่น ดังจะเห็นว่าอาหารที่มีชื่อเสียงเป็นเอกลักษณ์ของภาคเหนือเป็นที่รู้จักอยู่ทั่วไป มีมากมายหลายชนิด เช่น แกงอ่อม แกงฮังเล น้ำพริกอ่อง ลาบเมือง แต่มีอาหารชนิดหนึ่งที่เป็นการประยุกต์และถนอมอาหารไม่ให้เน่าเสียก่อนเวลาอันสมควร นั่นก็คือ แกงโฮะ

          คำว่า โฮะ หมายความว่า รวมกัน  แกงโฮะ หมายถึง กับข้าวที่ได้จากแกงหลายชนิด นำมารวมกันแล้วปรุงขึ้นใหม่  แกงโฮะนั้นน่าจะเกิดขึ้นที่วัด  เนื่องจากในเทศกาลงานบุญทางศาสนา จะมีชาวบ้านนำอาหารมาถวายพระเป็นจำนวนมาก พระ เณรฉันไม่หมด ครั้นจะปล่อยให้บูดเน่าก็น่าเสียดาย เพราะอาหารส่วนใหญ่ที่ชาวบ้านนำมาถวายล้วนเป็นอาหารอย่างดี เช่น แกงอ่อม แกงฮังเล และอาจจะมีแกงประเภทแกงกะทิบ้าง  ลูกศิษย์วัดจึงนำอาหารเหล่านั้นมา “โฮะ” รวมกัน นำขึ้นตั้งไฟหรือผัดในน้ำมัน เติมวุ้นเส้น หน่อไม้ และปรุงรสชาติตามชอบ และเผยแพร่สู่คนพื้นบ้านจนเป็นที่นิยมตราบจนปัจจุบัน

นางภคมน  ยอดจันทร์ เจ้าของร้านอาหารเมืองป้าแก้ว ในตลาดธานินทร์ จังหวัดเชียงใหม่ผู้คลุกคลีกับการทำอาหารพื้นเมืองและแกงโฮะมานานกว่า 20 ปี  เล่าว่า แกงโฮะ มีความแตกต่างจากแกงชนิดอื่นๆ เพราะทำจากแกงหลายๆอย่างรวมกัน ทำให้ได้รสชาติที่กลมกล่อม  โดยส่วนประกอบของแกงโฮะ นั้น ไม่ได้กำหนดตายตัว อาจจะประกอบไปด้วยแกงอ่อม แกงเผ็ด แกงแค  มาผัดรวมกัน เพิ่มวุ้นเส้น หน่อไม้และผักตามชอบ แต่ส่วนประกอบที่ขาดไม่ได้ ก็คือ แกงฮังเล แกงเผ็ด เพื่อรสชาติที่เข้มข้น

 

          แกงโฮะ แบ่งได้สองประเภท คือแกงโฮะที่ทำจากแกงเก่ารวมกัน และแกงโฮะที่ทำขึ้นมาใหม่  โดยจะใช้เนื้อหมูติดมัน ผักต่างๆ เช่น ผักกาด ถั่วฝักยาว ผักตำลึง หน่อไม้ดอง วุ้นเส้น มะเขือเปราะ ใบมะกรูด เครื่องปรุงน้ำพริกแกง และผงฮังเล มาผัดรวมกัน  ซึ่งรสชาติก็จะมีความแตกต่างกันเล็กน้อย ตรงที่แกงโฮะจากแกงเก่ารวมกันนั้น จะได้รสชาติที่เข้มข้น และเข้าถึงเครื่องเทศมากกว่า  

เป็นที่รู้กันในหมู่ชาวเหนือว่า เราจะได้รับประทานแกงโฮะหลังจากงานบุญผ่านไปแล้ว 1 วัน เช่น งานสงกรานต์ งานบวช งานศพ งานตานก๋วยสลากภัตร เป็นต้น    เพราะชาวบ้านจะทำอาหารไว้เป็นจำนวนมาก เมื่อรับประทานไม่หมด จึงเอามาโฮะ รวมกัน กลายเป็นแกงโฮะที่มีรสชาติอร่อย

แกงโฮะ ถือเป็นสิ่งที่แสดงให้เห็นถึงลักษณะการปรุงอาหารของชาวล้านนา ที่รู้จักการใช้ประโยชน์และถนอมอาหารมายาวนาน รวมไปถึงวิถีชีวิตความเป็นอยู่ เป็นอาหารที่ขึ้นชื่อลือชา จนกลายเป็นเอกลักษณ์ของภาคเหนือมาจนถึงปัจจุบัน

 ขอบคุณความรู้ ดีดี จาก http://www.fm100cmu.com/blog/Lanna/content.php?id=195