การหาคำตอบทางธรรม ... จากปัญหาทางโลก เป็นสิ่งที่ผมกระทำทุกครั้งเมื่อเกิดปัญหาในใจในเรื่องราวทุก ๆ ด้าน ... เดินไปเปิดหนังสือของท่านชุติปัญโญ ... อ่านแล้วได้ความรู้สึกที่ดีจังเลย จึงอยากแบ่งปันท่านทั้งหลายเช่นกัน ครับ

 

.....................................................................................................................................

 

"สุขแท้-สุขเทียม" ความรู้สึกดีที่เราเลือกได้ ... (ท่านชุติปัญโญ)

 

ชีวิตที่กำลังก้าวไปแต่ละขณะของคนเรา ผู้คนส่วนมากต่างก็ต้องการความสุขมาเก็บไว้ในครอบครอง ท่ามกลางการเรียกร้องที่จะเติมรายละเอียดชีวิตของตัวเองให้เต็ม

ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใด เมื่อได้สิ่งที่ต้องการมาสู่อ้อมกอดแล้ว เราก็มักจะบอกใครต่อใครในขณะนั้นว่า "นี่แหละคือสิ่งที่ชีวิตต้องการ" ประหนึ่งว่าสิ่งที่เรียกร้องนั้นได้จบลงเสียที

แต่เมื่อคลุกคลีอยู่กับสิ่งที่คิดว่าดีที่สุด ทว่าเมื่ออยู่นาน ๆ เข้า เราก็มักมีคำถามผุดขึ้นมาระลอกใหม่เสมอว่า "สิ่งที่ได้ครอบครองนั้น ใช่สิ่งที่เราต้องการจริง ๆ หรือยัง?"

เป็นคำถามที่เกิดขึ้นพร้อมกับเวลาที่หมุนไป และการพลัดพรากจากหลาย ๆ สิ่งในชีวิตของเรา

 

เมื่อทุกอย่างไม่เป็นดั่งที่ใจหวัง และไม่สามารถหยุดยั้งความรู้สึกที่มากระตุ้นให้หายสงสัย เราจึงเริ่มเป็นทุกข์กับคำถามที่หาคำตอบไม่เจอ ทุกข์กับความหวังที่จะก้าวไปในอนาคต เพราะอายุที่มากขึ้นแต่ความสำเร็จกลับอ่อนกำลังลง

เราจึงเป็นเพียงผู้ไขว้คว้าหาความสุข แต่สิ่งที่ได้มากลับเป็นเพียงการคว้าสิ่งที่ไม่มีตัวตน เหมือนดั่งการไล่คว้าหมอกในยามเช้า ซึ่งดูเหมือนว่ามีอยู่จริง แต่พอแสงแดดทอประกาย ควันจาง ๆ ที่เราคิดว่า มีอยู่ก็กลับมลายหายไป

เมื่อทุกอย่างไม่เป็นดั่งหวัง และเวลาในชีวิตเราเริ่มหมดไป สิ่งที่เข้ามาทดแทนให้ชีวิตพออยู่ได้ และหล่อเลี้ยงใจให้คลายเหงา จึงไม่ใช่เรื่องราวของ "อนาคต" แต่กลับเป็น "อดีต" ที่ผ่านมา

เพราะจะมองไปข้างหน้าที่เรียกว่าอนาคต ก็ช่างเลือนรางเต็มที จะก้าวต่อไปในสิ่งที่เคยคิดว่าสวยงามในความรู้สึกก็เหมือนการออกแรงเพื่อคว้าความหวังใหม่ ที่ไม่สามารถก่อให้เป็นรูปร่างได้สักที

เราจึงได้แค่หวังว่าจะอยู่ต่อไปได้อย่างไร โดยไม่ให้ใจของตัวเองเดียวดายไร้ที่หวัง เพราะจากที่เคยคิดว่าอนาคตจะงดงาม ก็ต้องมาสร้างสุขเพื่อให้ตัวเองดำรงอยู่กับสิ่งที่เรียกว่าความทรงจำในอดีตแทน

แต่หากใครได้เดินมาสู่เส้นทางของชีวิต และคิดว่าจะหาความสุขจากอดีตที่ผ่านมาได้ สิ่งที่ต้องแลกเปลี่ยนกับความสุขในความทรงจำ ก็ต้องมี "ข้อมูลของความสุข" ในเรื่องนั้น ๆ ผสมอยู่ด้วยเช่นกัน

มิใช่เป็นข้อมูลของความทรงจำที่นึกถึงคราใด แล้วจิตใจหงอยเหงาทุกที แต่ควรเป็นความรู้สึกที่ทำให้ชีวิตแจ่มใสและมีกำลังใจที่จะอยู่ต่อ นั่นก็คือ "ความดีที่ได้ทำมา" แม้อาจจะไม่ใช่ความแท้ทั้งหมด แต่ก็มีความสุขเทียมที่ทำให้เราไม่เหงาจนเกินไปคอยปลอบขวัญ

 

เพราะเมื่อกล่าวโดยเนื้อแท้ของความดีในทุกวิถี เราก็มักชื่นชมว่า เป็นสิ่งที่สวยงามเสมอ อาจเริ่มต้นจากความดีที่เล็ก ๆ จนกระทั่งถึงความดีที่ผลิบานกิ่งก้านให้เติบโต ล้วนแสดงถึงภาวะที่ชวนให้เข้าไปสัมผัสใกล้ ๆ

ตรงกันข้ามกับความชั่วที่เกิดจากใจ และการลงมือทำของแต่ละคน สิ่งเหล่านี้ไม่สามารถทำให้ความทรงจำเบิกบานได้ ซ้ำร้ายกลับช่วยตอกย้ำให้เราต้องเจ็บปวด เมื่อความรู้สึกนั้นผุดขึ้นมา

ด้วยว่าหากต้องการความสุขที่งดงาม และสัมผัสความรู้สึกดีที่แม้จะไม่แท้ทั้งหมด เพราะคิดเพียงแค่ว่าเรายังเป็นปุถุชนคนธรรมดา และยังต้องคิดเรื่องต่าง ๆ นานา

เราเองก็ต้องรู้จักที่จะสร้างวิธีเข้าใกล้ความรู้สึกดี ๆ และความรู้สึกที่เป็นสุขนั้นให้ได้ ด้วยการสร้างความทรงจำที่ดีไว้เพื่อให้ใจได้ระลึกถึง

เพราะแม้เราจะคิดว่าอดีตคือสิ่งที่ผ่านเข้ามา เพื่อให้เรามีเรื่องราวของชีวิตให้คิดถึง แต่ในความจริงที่ซ่อนอยู่อีกต่อหนึ่ง สิ่งที่เรียกว่าเป็น "อดีต" ที่ทำให้คำนึงหา ก็คือ "ปัจจุบัน" ที่เราเคยสร้างมานั่นเอง

 

เพราะอดีตที่ผ่านมา ก็คือปัจจุบันของวันนี้

ปัจจุบันของวันนี้ ก็สืบเนื่องมาจากอดีตที่ล่วงเลยผ่าน

อนาคตของวันหน้า ก็คือ กาลเวลาที่สืบเนื่องมาจากปัจจุบัน

อดีต ปัจจุบัน และอนาคต จึงเป็นสิ่งที่เกิดจากขณะเดียวกันที่สืบต่อมาเรื่อย ๆ นั่นเอง

 

ดังนั้น หากต้องการให้ความทรงจำของเรา ที่ทำให้นึกถึงคราใดแล้วสุขใจทุกที สิ่งที่เราควรสร้างให้มีก็คือ "ความสุขและความดีที่เป็นปัจจุบัน"

 

เพราะปัจจุบันคือชีวิตจริง ที่เราสามารถกำหนดชะตากรรมของเราได้ เป็นการชี้วัดที่จะให้อดีตที่จะเกิดขึ้น ได้มีความทรงจำที่ดีไว้คอยปลอบขวัญ

และปัจจุบันอีกเช่นกัน ที่จะทำให้เรามีความสุขทุกขณะ ซึ่งเป็นความสุขที่เกิดขึ้นที่นี่และเดี๋ยวนี้ทันที พร้อมกันนั้นปัจจุบันที่ทอดเงาของความดี ก็จะส่งไปสู่อนาคตที่เราสามารถวาดหวังไว้ได้ว่า จะให้มันเป็นไปอย่างไร

"สุขแท้-สุขเทียม" จึงเป็นความรู้สึกดีที่เราสามารถเลือกที่จะให้เกิดขึ้นในชีวิตได้ ด้วยตัวและหัวใจของเราเอง

 

......................................................................................................................................

 

เป็นความสุขที่เกิดจากใจของเราเอง

บุญรักษา ทุกท่าน ครับ :)

 

...................................................................................................................................... 

แหล่งอ้างอิง

ชุติปัญโญ.  มองโลกให้งาม ชีวิตก็งาม.  พิมพ์ครั้งที่ 2.  กรุงเทพฯ: ใยไหม, 2551.