ท่านสังเกตเห็นหนอนออกมาจากดิน แล้วนกก็มากินหนอน จุดนั้นเองที่ท่านหยั่งรู้ถึงความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตบนโลก การหยั่งรู้นั้นเกิดขึ้นเมื่อจิตใจของท่านสงบ นิ่ง และว่าง

หนึ่งในบุคคลที่เราสนใจอยากรู้ประวัติความเป็นมาของท่านอย่างมากคือ  "พระพุทธเจ้า"

แท้จริงแล้ว ท่านเป็นใครมาจากไหน  คงไม่สำคัญเท่า ท่านสอนอะไรและคำสอนของท่านนำสู่การพ้นทุกข์ได้อย่างไร

เพียงแต่ว่า เมื่ออยากรู้เสียแล้ว ก็เลยหยุดความอยากรู้ไม่ได้เท่านั้นเอง... การออกผนวชและการตรัสรู้ คงไม่ได้เกิดจากการเห็นคนเกิดแก่เจ็บตายแค่นั้น

เคยเขียนบล็อกเรื่อง "พระพุทธเจ้าของไพร่" ตามข้อมูลและการตีความของอัมเภทการ์ ปราชญ์จัณฑาลของอินเดีย  พอให้เห็น อีกมุมหนึ่ง(เพิ่มเติมจากคำอธิบายตามวิชาศีลธรรมของไทย)ที่ทำให้เจ้าชายสิทธัตถะออกผนวช

คราวนี้ ไปซื้อสารคดีของ BBC เรื่องพระพุทธเจ้า ซึ่งเป็นข้อมูลจากฝรั่งที่ศึกษาพุทธศาสนา

สิ่งน่าสนใจที่สุดสำหรับเรา  คือ  จุด "คลิก" ของการตรัสรู้

สารคดีดังกล่าวอธิบายว่า  นักบวชสิทธัตถะได้ทดลองหาแนวทางปฏิบัติหลายทางรวมถึงการทรมานตนเองอย่างที่เรารู้กัน   ท้ายสุดเมื่อร่างกายจิตใจของท่านกำลังแย่  ท่านก็นึกถึงประสบการณ์ในอดีต

ประสบการณ์ที่ว่า  ก็คือ  ตอนที่ท่านเป็นเด็ก..

หนังสือไทยบางเล่มบอกว่า ระหว่างรอพระราชบิดา ท่านก็จะอยู่นิ่งและทำสมาธิมาตั้งแต่เด็ก

สารคดีของ BBC บอกว่า  ตอนเป็นเด็ก ท่านตามพระบิดาไปดูการทำพิธีไถนาอย่างใกล้ชิด  ท่านสังเกตเห็นหนอนออกมาจากดินที่ถูกพลิกไถพรวน  แล้วนกก็มากินหนอน   จุดนั้นเองที่ท่านหยั่งรู้ถึงความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตบนโลก   การหยั่งรู้นั้น เกิดขึ้นเมื่อจิตใจของท่านสงบ นิ่ง และว่าง...

เมื่อถึงจุดสุดท้ายของการทรมานร่างกายและตระหนักว่าไม่ใช่ทางออกเหมือนสายพิณที่ขึงตึงเจียนขาด  ท่านก็รำลึกถึงวัยเด็ก  ได้คิดว่าเมื่อจิตใจของท่าน สงบ นิ่ง ว่าง ท่านก็สามารถหยั่งรู้  เข้าใจในบางเรื่องได้โดยง่าย

ทางสายกลาง  จิตใจที่สงบ นิ่ง ว่าง ต่างหาก คือ ความสามารถในการหาทางออก    ไม่ใช่การทรมานร่างกาย.....

ท่านจึงเลิกทรมานร่างกาย และเริ่มทำจิตใจให้ว่าง สงบ... เหมือนที่ท่านเคยเป็นในวัยเด็ก....

.........เป็นคำอธิบายที่มาของการตรัสรู้ได้อย่างน่าสนใจทีเดียว...........