วันที่ ๒๗ ม.ค. ๕๒ เป็นครั้งแรกในชีวิตที่ผมทำหน้าที่นำคณะบุคคลเข้าเฝ้าเจ้านาย ผมไปในฐานะหัวหน้าคณะ นำผู้ใหญ่ขององค์กรที่ร่วมเป็นเจ้าภาพจัดประชุม PMAC 2009 ได้แก่ประธานมูลนิธิ ร็อกกี้เฟลเล่อร์ ผู้อำนวยการบริหาร มูลนิธิ ร็อกกี้เฟลเล่อร์ ประธาน CMB และรองประธาน WB และมีคนไทยอีก ๒ คน คือ ศ. นพ. สุพัฒน์ วาณิชย์การ และ นพ. สุวิทย์ วิบุลผลประเสริฐ
เราเข้าเฝ้าที่ห้องรับรองชั้นบนของอาคารชัยพัฒนา เป็นห้องขนาดประมาณ ๑๐ x ๑๐ เมตร ที่ผนังด้านหนึ่งมีพระรูปฉายของสมเด็จพระเทพรัตน์ฯ ประดับหลายรูป ทรงประทานเวลาสนทนาถึง ๔๕ นาที คุยเรื่องท่านโดนนับเป็นศิษย์ของ Prof. Nevin Scrimshaw เรื่องงานด้านสาธารณสุขและการศึกษาในที่ทุรกันดารของท่าน เป็นที่น่าประทับใจที่พระองค์ท่านสนใจเรื่องราวของผู้ยากไร้เป็นคนๆ สนใจเข้าไปในรายละเอียด และนำความรู้เหล่านั้นมาประมวลเพื่อจัดระบบงาน ท่านเล่าว่า คำแนะนำของ Prof. Scrimshaw มักจะช่วยให้งานได้ผลครบถ้วนยิ่งขึ้น และเล่าเรื่องท่านไปเยี่ยม Prof. Scrimshaw ซึ่งป่วย ที่รัฐ นิวแฮมเชียร์ เมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมา
ฝรั่งเขาสนใจ ว่าความเข้มแข็งเป็นพิเศษของงานสาธารณสุข และวิชาชีพพยาบาลของไทยมีที่มาที่ไปอย่างไร เขาสนใจที่เรื่องมันโยงไปยังสมเด็จพระบรมราชชนก และสมเด็จย่า และโยงไปยังมูลนิธิ RF
ท่านเล่าเรื่องการไปรับงานมูลนิธิสมเด็จพระศรีนครินทร์ฯ ต่อจากสมเด็จกรมหลวงฯ ที่จะขยายขอบเขตการให้รางวัลพยาบาลที่ทำคุณประโยชน์ยิ่งใหญ่ ให้ครอบคลุมไปทั่วโลก ไม่จำกัดเฉพาะในประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้าน คือท่านอยากให้ใช้แนวคิดเปิดกว้างแบบเดียวกับมูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลฯ
ท่านเล่าว่าเมื่อเช้าไปพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตเกือบ ๘ พันคน ว่าท่านเป็นผู้ชำนาญในการทำงานคล้ายเครื่องจักร แต่ก็ได้มีโอกาสสังเกตและปลื้มใจที่ได้เห็นความสำเร็จของคนที่ท่านเคยช่วยเหลือ ดังกรณีทหารที่ได้รับบาดเจ็บตาบอดทั้งสองข้าง และแขนขาดข้างหนึ่ง ท่านพระราชทานเงินให้จำนวนหนึ่ง ก็โดนภรรยาฉกเงินหนีไป แต่เขาต่อสู้ชีวิต ทำธุรกิจและตั้งตัวได้ แล้วเข้าเรียนจนจบปริญญาทางกฎหมายหลังตาบอด ๓๕ ปี ท่านดีพระทัยมากที่ได้พบเขาอีกครั้งหนึ่ง และเห็นเขาประสบความสำเร็จ
การทำหน้าที่นำคนเข้าเฝ้าแบบนี้สนุกดี คือผมไม่ต้องทำอะไรเลย ไม่ต้องพูดสักคำเดียว คอยเก็บเกี่ยวประสบการณ์ดีๆ เท่านั้น ผมบอกตัวเองว่า นี่คือมหรสพในความหมายของผม ผู้ไม่ดูทีวี ไม่อ่านหนังสือนวนิยาย แต่ชอบเก็บเกี่ยวซึมซับมหรสพในชีวิตจริง
วิจารณ์ พานิช
๒๗ ม.ค. ๕๒