แค่อ่านเอกสารวาระการประชุม PMA Conference 2009 ผมก็เกิดความคิดว่า ที่จริงแล้วในโลกสมัยใหม่ ผู้คนมีสิทธิในการออกเสียงแสดงความคิดเห็นต่อการกำหนดนโยบายสาธารณะเพิ่มขึ้นกว่าสมัยก่อนอย่างมากมาย   เรามีสิทธิ์ที่จะตั้งข้อสงสัยหรือตั้งคำถามกับนักการเมือง ว่าหากได้รับเลือกตั้งจะกำหนดนโยบายในเรื่องต่างๆ อย่างไร   หากนโยบายของเขาไม่เป็นที่พอใจ เราก็ไม่เลือกเขา  

          การเมืองควรเป็นเรื่องของนโยบายสาธารณะ

          และประชาชนก็ต้องเข้าใจผลกระทบของนโยบายสาธารณะต่อสุขภาพ

          ตัวอย่างที่ชัดเจนมากสำหรับสังคมไทย คือนโยบายสาธารณะด้านการคมนาคมขนส่ง    ที่ไม่เน้นขนส่งมวลชนทางระบบราง แต่เน้นรถยนต์และถนน   ทำให้มีอุบัติเหตุจราจรสูงมาก   เกิดการสูญเสียด้านต่างๆ มากกว่าระบบรางอย่างมากมาย   และถึงแม้เราใช้ระบบถนนและรถยนต์เป็นหลัก ก็ยังมีนโยบายสาธารณะด้านความปลอดภัยบนท้องถนน ที่สามารถนำมาใช้ได้มากมาย  

          ในสหรัฐอเมริกา นโยบายสาธารณะ และวัฒนธรรมด้านอาหารที่ไม่ดี ไม่เหมาะสม  ทำให้คนเป็นโรคอ้วนมากกว่าสังคมอื่นอย่างมากมาย   ก่อผลเสียหายต่อสุขภาพของคนอเมริกันสูงยิ่ง  

          นโยบายสาธารณะไม่ใช่อยู่ในมือผู้ถืออำนาจรัฐ   แต่อยู่ในมือของพวกเรา ประชาชน   เพราะเรามีสิทธิ์ที่จะแสดงออก   คือเรามีสิทธิที่จะช่วยกันกำหนดนโยบายสาธารณะทั้งทางตรงและทางอ้อม   กำหนดทุกข์สุขของสังคม

          เราต้องช่วยกันตรวจสอบว่าโครงการต่างๆ ของรัฐ หรือของหน่วยงานสาธารณะอื่นๆ จะก่อผลกระทบต่อสุขภาวะของคนในภาพรวมอย่างไรบ้าง    เพราะจริงๆ แล้ว ไม่ว่าโครงการใด มีทั้งผลบวกและผลลบเสมอ   เราต้องช่วยกันตรวจสอบโครงการที่มีคนเพียงส่วนน้อยได้ประโยชน์   และคนส่วนใหญ่ต้องสูญเสียโดยไม่รู้ตัว

วิจารณ์ พานิช
๒๗ ม.ค. ๕๒