ถ้ามองอย่างผิวเผิน การแข่งขัน เป็นตัวกระตุ้นความก้าวหน้าของสิ่งต่างๆ ในธรรมชาติ   ดังทฤษฎี survival of the fittest

          แต่เมื่อทำความเข้าใจธรรมชาติให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น   พบว่าความร่วมมือกัน มีพลังสูงยิ่งกว่าการแข่งขัน   ที่ช่วยการอยู่รอด และอยู่ดี   มีทฤษฎีและตัวอย่างจริงมากมาย   ความรู้นี้คือหลักของนิเวศวิทยา

          KM เน้นพลังของความร่วมมือ เน้น synergy   เน้นการต่อยอดซึ่งกันและกัน   เน้นบรรยากาศของความชื่นชมต่อความสำเร็จเล็กๆ เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้    คนไทยจึงมีวัฒนธรรมที่เอื้อต่อการใช้ KM ดีกว่าฝรั่งที่มีวัฒนธรรมตัวใครตัวมัน และเน้นการแข่งขันสูง 

          อย่าหลงตามฝรั่ง ที่บูชาลัทธิปัจเจก   อย่าหลงเน้นสร้างวัฒนธรรมปัจเจก ทำลายวัฒนธรรมรวมหมู่และเกื้อกูลเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่แบบไทย  

          เพราะจุดแข็งนี้เอง ชาวนาจึงใช้เครื่องมือ KM เก่งกว่าคนมหาวิทยาลัย

วิจารณ์ พานิช
๑๖ ม.ค. ๔๑
คุ้มแม่น้ำท่าจีนหม่อมไฉไล