ชีวิตต้องเทียมด้วยควายสองตัว

พุทธทาสภิกขุ 21 เมษายน 2513 มนุษย์ ชีวิตต้องเทียมด้วยควายสองตัว สามารถดับทุกข์ที่เกิดได้และป้องกันความทุกข์ที่ยังไม่เกิดได้

ควายตัวต้น      เป็นตัวรู้       (ความรู้)   ฉลาด

ควายตัวปลาย  เป็นตัวแรง    โง่แข็งแรงมาก

           มีความสว่างไสวทางวิญญาณ (Spiritual Enlightinment)

ความรู้- เป็นควายตัวที่หนึ่ง

เทคโนโลยี่ - มีแต่เรี่ยวแรง  เป็นความยตัวที่ 2 ไม่มีความสว่างไสวทางวิญญาณ เป็นทาสของเทคโนโลยีนั้น

เป็นมนุณย์หรือเป็นคน  พุทธทาสภิกขุ

เป็นมนุษย์                 เป็นได้                 เพราะใจสูง

เหมือนหนึ่งยูง           มีดี                      ที่แววขน

ถ้าใจต่ำ                   เป็นได้                  แต่เพียงคน

ย่อมเสียที                ที่ตน                     ได้เกิดมา

ใจสะอาด                 ใจสว่าง                 ใจสงบ

ถ้ามีครบ                  ควรเรียก                มนุสสา

เพราะทำถูก             พูดถูก                   ทุกเวลา

เปรมปรีดา               คืนวัน                    สุขสันต์จริง

ใจสกปรก                มืดมัว                    และร้อนเร่า

ใครมีเข้า                 ควรเรียก                ว่าผีสิง

เพราะพูดผิด           ทำผิด                     คิดประวิง

แต่ในสิ่ง                 นำตัว                      กลั้วอบาย

คิดดูเถิด                 ถ้าใคร                    รีบขวนขวาย

ให้ใจสูง                  เสียได้                     ก่อนตัวตาย

ก็สมหมาย              ที่เกิดมา                  อย่าเชือนเอย ฯ

มนุษย์ แปลว่าผู้มีจิตใจสูง

ใจมนุษย์จะสูงได้เพราะมีสิ่งต่าง ๆ ต่อไปนี้บรรจุอยู่ภายใน คือ

1. ความรู้                   2. ความสามารถ

3. คุณธรรม                4. อุดมคติ

5. อุดมการณ์              5. ความสงบสุข