. . การภาวนาเป็นการเปิดพื้นที่ด้านในโดยอาศัย “การรู้เนื้อรู้ตัว” . . . การภาวนาคือทุกสิ่งทุกอย่าง . . . การภาวนาคือเส้นทาง . . . การภาวนาคือชีวิต . . .

          ผมกลับมาจาก “การฝึกภาวนา” เป็นเวลาสี่วัน (6 – 9 ม.ค.) แล้วครับ พูดถึงการภาวนา (Meditation) ผมว่าหลายคนคงจะนึกไปถึงการนั่งนิ่งๆ หลับตาที่พวกเรามักเรียกกันว่า “การทำสมาธิ” ตอนที่ผมแปลหนังสือ Osho เล่มแรกนั้น ผมเองก็แปลคำว่า Meditation เป็นการทำสมาธิไป แทนที่จะใช้คำว่า “การภาวนา” ซึ่งน่าจะถูกต้องกว่า

          ถ้าคำว่า Meditation หรือการภาวนานั้นไม่ใช่การทำสมาธิแล้ว . . .  ตกลงการภาวนานั้นหมายถึงอะไรกันแน่ ผมจะลองหยิบคำอธิบายสั้นๆ หลายๆ คำที่คุณตั้ม - คุณวิจักขณ์ พานิช (วิทยากรของหลักสูตรนี้) ได้อธิบายไว้เป็นช่วงๆ มาร้อยเรียงกัน ดังต่อไปนี้

              . . . การภาวนาเป็นการเปิดพื้นที่ (space) เป็นการสร้างมณฑลของการตื่นรู้  . . . เป็นพื้นที่ที่มีทุกอย่างอยู่ในนั้น ไม่มีสิ่งใดถูกกั้นหรือถูกกีดกันออกไป  . . . เป็นคล้ายๆ กับการเดินอยู่บนท้องทุ่งอันกว้างใหญ่  . . . เป็นการยอมรับทุกสิ่งทุกอย่างได้โดยไม่มีเงื่อนไขใดๆ  . . . เป็นการเปิดพื้นที่ให้กับตัวเองและให้ผู้อื่น  . . . เป็นกระบวนการภายในที่จะช่วยคลี่คลาย “ปม” ในอดีตได้  . . . แต่ต้องอย่าไปเข้าใจว่ามันเป็นกิจกรรมที่ทำเพื่อให้ “ดูดี” หรือมี “ความขลัง”  . . . แน่นอน มันอาจไม่ใช่เรื่องที่สนุกสนาน แต่มันก็ไม่ใช่เรื่องที่ต้องเคร่งเครียดด้วยเช่นกัน  . . . ค่อยๆ ฝึกทำ ค่อยๆ ปรับไป ไม่มีวิธีใดที่จัดได้ว่าเป็นวิธีที่ “ดีที่สุด”

               สรุปว่า . . . การภาวนาเป็นการเปิดพื้นที่ด้านในโดยอาศัย “การรู้เนื้อรู้ตัว” . . . การภาวนาคือทุกสิ่งทุกอย่าง . . . การภาวนาคือเส้นทาง . . . การภาวนาคือชีวิต . . . เปรียบได้กับ "การเดินทางของนักรบ (ชัมบาลา)" ที่กำลังเดินเข้าสู่สมรภูมิด้วย “ความรู้เนื้อรู้ตัว” พร้อมที่จะเผชิญกับสถานการณ์ต่างๆ ได้ด้วยใจที่มั่นคง . . . 

         ท่านที่อ่านแล้วงงๆ นั่นเป็นเพราะว่า การภาวนานั้นไม่สามารถเข้าใจได้ด้วยการให้ความหมาย ด้วยเหตุนี้ วิทยากรจึงไม่ได้ใช้การอธิบายมากนัก หากแต่เน้นหนักไปที่การฝึกปฏิบัติ จะมีคำอธิบายสอดแทรกบ้างก็เป็นครั้งคราวเท่านั้น และเป็นการให้ความหมายที่ค่อนข้างหลากหลาย แบบสั้นๆ แต่ที่กล่าวมาข้างต้นนั้น นั่นเป็น “ความซุกซน” เป็นผลของ “ความจำและความคิด”ที่ผมมีในเรื่องนี้ แล้วนำคำอธิบายสั้นๆ เหล่านั้นมาร้อยเรียงเข้าด้วยกัน ถ้าความคิด ความจำ นี้ยังไม่หยุดทำงาน ท่านก็คงจะได้อ่านแง่มุมอื่นๆ ในบันทึกต่อไป ในบันทึกนี้มีรูปมาฝาก 2 รูปครับ รูปทางซ้ายคือบรรดาผู้เข้าร่วม ส่วนรูปทางขวาคือคุณวิจักขณ์ วิทยากร/ครูผู้สอนครับ