“ตามรอยหอยเชอรี”
ประเด็นปัญหาหรือสิ่งที่ต้องการพัฒนา

          จากการจัดการเรียนการสอนรายวิชาวิทยาศาสตร์  ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3    จากสภาพการสอนที่ผ่านมา  พบว่านักเรียนบางส่วนมีความเบื่อหน่าย   เรียนอย่างไม่มีจุดมุ่งหมาย  ขาดความกระตือรือร้น   ขาดการมีปฏิสัมพันธ์ และความร่วมมือรับผิดชอบภายในกลุ่ม จากปัญหาดังกล่าวส่งผลให้นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ต่ำ จึงได้นำประเด็นดังกล่าว  มาพิจารณาแล้วพบว่า  รูปแบบการจัดการเรียนการสอนนั้น เป็นปัจจัยสำคัญอย่างหนึ่ง   ที่จะช่วยให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้  มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่สูงขึ้น

         จากปัญหาดังกล่าว  ข้าพเจ้าจึงสำรวจความสนใจของนักเรียน  สำรวจแหล่งเรียนรู้ระบบนิเวศและสิ่งแวดล้อม ในท้องงถิ่น   จากนั้นจึงได้เลือกศึกษาระบบนิเวศและสิ่งแวดล้อม   บริเวณเวินพระสุกและแม่น้ำสองสี     ในพื้นที่  ต.  กุดบง  อ.  โพนพิสัย  จ.  หนองคาย   ครูแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้ให้นักเรียนทราบและให้ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับระบบนิเวศ  องค์ประกอบ   ความสัมพันธ์ และการเปลี่ยนแปลงในระบบนิเวศ  จากนั้น แบ่งผู้เรียนออกเป็นกลุ่มตามความสมัครใจ กลุ่มละ 5 – 6  คน  แล้วกำหนดจุดศึกษา ให้นักเรียนแต่ละกลุ่ม  ชี้แจงเอกสารแบบปฏิบัติกิจกรรมที่ ผู้เรียนจะต้องบันทึก  จากนั้นให้นักเรียนระดมพลังสมอง  เพื่อกำหนดข้อปฏิบัติที่เหมาะสม เช่น  ความปลอดภัยของผู้เรียน และวิธีการศึกษาที่จะทำให้ได้ข้อมูลตามต้องการ นักเรียนเตรียมเอกสาร  ข้อมูล อุปกรณ์ในการปฏิบัติกิจกรรม เช่น แบบบันทึก ดินสอ  ปากกา ถุงพลาสติก เป็นต้น  

           นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาระบบนิเวศตามจุดศึกษาที่กำหนดไว้ แล้วตอบคำถามที่ได้จากการสังเกต โดยการ จดบันทึกข้อมูลในแต่ละแหล่งที่ได้ศึกษา แล้วกลับมารายงานผลที่ห้องเรียน ระหว่างการศึกษาสำรวจ นักเรียนพบเห็น สิ่งใดที่น่าสนใจบ้าง  ปัญหาอุปสรรคที่เกิดขึ้น ให้นักเรียนแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นระหว่างกลุ่ม    นักเรียนสรุปเกี่ยวกับองค์ประกอบทางกายภาพของระบบนิเวศ เช่นปริมาณแสงแดด  ความหลากหลายของพืชชนิดต่าง ๆ  ฯลฯ
            สรุปเกี่ยวกับข้อมูลที่ได้จากแหล่งศึกษา  องค์ประกอบของระบบนิเวศซึ่งในแต่ละจุดศึกษา จะมีทั้งใกล้เคียงและแตกต่างกัน   สภาพปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศของแหล่งศึกษา    ห่วงโซ่อาหารในบริเวณที่ศึกษาที่นักเรียน สามารถสังเกตและบันทึกเกี่ยวกับห่วงโซ่อาหารที่หลากหลาย

            ประเมินผลจากแบบบันทึกข้อมูลและการนำเสนอรายงานของแต่ละกลุ่ม  แล้วนำภาพวาดเกี่ยวกับห่วงโซ่อาหาร  จัดบอร์ดที่หน้าชั้นเรียน  


ผลสำเร็จ

       จากการที่นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3   ได้ศึกษาระบบนิเวศและสิ่งแวดล้อมที่บริเวณเวินพระสุกและแม่น้ำสองสี  ในพื้นที่ ต. กุดบง  อ. โพนพิสัย  จ.  หนองคาย  นั้น   พบว่านักเรียนมีความสุข   มีทักษะการทำงานเป็นกลุ่มดีขึ้น   ผลการ รายงานของกลุ่มแต่ละกลุ่มเป็นที่น่าพอใจ   นักเรียนสามารถสร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง   มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น