ที่จริงการฝึกนักศึกษาปริญญาเอกไทยคงจะมีความเข้มข้นที่หลากหลาย นศ. ในโครงการ คปก. ทุกคน (หรือเกือบทุกคน) คงจะได้รับการฝึกฝน (mentoring) ที่ดีมาก แต่ผมก็พบว่า นักศึกษาปริญญาเอกไทย ในหลายหลักสูตร ไม่ได้เอาใจใส่ฝึกฝนทักษะที่สำคัญ ต่อบัณฑิตระดับปริญญาเอกเท่าที่ควร เช่นทักษะในการเขียนวิทยานิพนธ์ที่ดี ทักษะในการนำเสนอผลงานวิจัยที่ดี ทักษะในการนำเสนอตนเองในการหางาน เป็นต้น ดังตัวอย่างที่ดีของ MSU ที่ อ. ศิริสุข เล่าใน http://gotoknow.org/blog/sirisuhk
ผมได้มีโอกาสเห็นนักศึกษาปริญญาเอกของมหาวิทยาลัยไทยแห่งหนึ่งเขียนวิทยานิพนธ์ที่จะต้องแก้ไขภาษาและวิธีนำเสนออย่างมากมาย ทั้งๆ ที่เนื้อหาของการวิจัยเพื่อวิทยานิพนธ์ค่อนข้างดีมาก ทำให้ผมนึกออกว่า ในประเทศไทยเรายังไม่มีการกำหนดว่ามหาวิทยาลัยจะต้องมีบริการอะไรบ้างให้แก่ นศ. ป. เอก – โท จึงมีบางมหาวิทยาลัยจัดหลักสูตรปริญญาเอกแบบเอาเปรียบ นศ. อย่างน่าละอาย เราจะมีวิธีการใดที่จะช่วยกันยกระดับคุณภาพของหลักสูตร (หมายถึงการจัดกระบวนการเรียนรู้) ระดับปริญญาเอก
ผมคิดว่า สกอ. น่าจะจัดให้มีการประเมินวิธีการที่มหาวิทยาลัยต่างๆ จัดการเรียนรู้ของนักศึกษาปริญญาเอก และประเมินคุณภาพของบัณฑิตปริญญาเอก เพื่อหาทางร่วมกันกำหนดกรอบหรือแนวทางการจัดการเรียนรู้/ฝึกฝน ทักษะวิชาการให้แก่ นศ. ป. เอก นำเสนอไว้เป็นเกณฑ์ปฏิบัติ ขั้นต่ำ ขั้นกลาง ขั้นสูง สำหรับให้ นศ. เลือกที่เรียนที่เกิดประโยชน์ต่อการเรียนรู้ของตนเอง ส่วน นศ. ที่ไม่ต้องการเรียนหนัก ไม่ต้องการความรู้ ต้องการแต่ปริญญา สกอ. คงต้องพิจารณาว่าจะปล่อยไปไหม
วิจารณ์ พานิช
๑๘ พ.ย. ๕๑
ขอความกรุณาช่วยบอกว่า มีบางมหาวิทยาลัยจัดหลักสูตรปริญญาเอกแบบเอาเปรียบ นศ. อย่างน่าละอายนั้น มีมหาวิทยาลัยไหนบ้าง บอกเป็นนัยๆ ก็ได้คะ จะได้ไม่หลวมตัวเข้าไปเรียน