อ่าน คำถามบางคำถามในอนุทิน กวินรู้สึกอึ้งทึ่งเสียว กับคำถามที่ว่า คนดีอย่างไร? อย่างไรที่เรียกว่าคนดี? เพราะมันทำให้เกิดคำถามย้อนกลับว่า คนสมัยนี้ไม่รู้จักว่าอะไรคือ ความดีความชั่ว หรือไม่รู้ว่า คนดีคนชั่ว เป็นอย่างไร กันแล้วล่ะหรือ? 

คนดีคือ คนที่มี สีล+สมาธิ+ปัญญา นั่นเอง คำสอนทั้ง 84,000 พระธรรมขันธ์ ก็สามารถ สรุปสั้นๆ ด้วย สีล » สมาธิ » ปัญญา 


จะเห็นได้ว่า ปัญญา ต้องอาศัย สมาธิ ส่วน สมาธิต้อง อาศัย สีล กวินเห็น พี่สาวบางคน กำลังฝึก นั่งสมาธิ กวินอยากที่จะแนะนำเธอว่า ให้รักษา สีล ให้บริสุทธด้วย (สีลวิสุทธิ) เพราะ สัมมาสมาธิ จะเกิดขึ้นไม่ได้ หากไม่รักษา สีล เมื่อ สัมมาสมาธิ ไม่เกิดแต่อาจเกิด มิจฉาสมาธิ และอาจจะทำให้เกิด มิจฉาปัญญา

เวลาที่พระท่าน ให้สีล ให้พร ท่านก็ว่า

สีเลน สุคติงฺ ยนฺติ (สีล ย่อมนำไปสู่ สุคติ เพราะไม่ไปนำไปสู่ ทุคติ)
สีเลนโภคสมฺปทา (ศีลศีลย่อมทำให้เกิดโภค(ทรัพย์)  โภคทรัพย์ นี้คือ อริยทรัพย์ ซึ่งสามารถนำติดตัวไป ภพหน้าได้)
สีเลน นิพฺพุติงฺ ยนฺติ (จะไปพระ นิพพาน ก็อาศัย สีล)
ตสฺสมา สีลํ วิโส ธเย  (ดังนั้นจง มาถือ สีล กันเถิด)


วกกลับมาพูดเรื่อง จิตปัญญา ที่กำลังแสวงหากันอยู่นี้ นักวิชาเกินการ ระดับ ดุษฏีบัณฑิต หลายท่าน พยายามนำคำภาษาอังกฤษมาใช้ ทำให้ดูบ้าบอไปเหมือนฝรั่งมังค่า มัวไปนั่งทำกิจกรรม ค้น หา จิตปัญญา แบบเด็กอนุบาล เมื่อไรจะเจอก็ไม่รู้นะครับ ถ้าอยากมี อยากค้นพบ จิตปัญญา ก็ให้ รักษา สีล 5 เป็นอย่างต่ำเถิด ว่ามั้ยครับ (หรือเพราะคนสมัยนี้ ไม่มี จิตสีล ก็เลยไม่มี จิตสมาธิ พอไม่มีจิตสมาธิ ก็จึงไม่มี จิตปัญญา แล้วก็พากันวิ่งหา จิตปัญญา กันวุ่น ไปหมด) หรือพูดอีกนัยยะหนึ่งการที่ จิตปัญญาอ่อนแอ เพราะคนในสังคม มีสีลที่อ่อนแอ

 จิตสีล » จิตสมาธิ » จิตปัญญา

ศีล/สีล ก็คือ คำเดียว กับคำว่า ศิลา คนที่ มี จิตสีล ก็คือคนที่ มีใจแข็ง มีใจหิน เมื่อใจแข็งเหมือนหิน ก็จะทำให้เกิด มีสมาธิที่แข็ง เมื่อมีสมาธิที่แข็ง ก็จะทำให้มี ปัญญาที่แข็ง เมื่อ ปัญญาแข็ง ปัญญาก็ไม่อ่อน แอ นั่นเอง