วิธีอุปมาน

วิธีอุปมาน (Induction method) เป็นวิธีย้อนกลับกับวิธีอนุมาน นั่นคือเป็นวิธีการค้นหาความรู้ความจริงจากข้อเท็จจริงย่อยๆ โดยพิจารณาสิ่งที่เหมือน กัน ต่างกัน  สัมพันธ์กัน  แล้วจึงสรุปเป็นข้อเท็จจริงใหญ่

            -  การอุปมานแบบสมบูรณ์  Perfect Induction เป็นการสรุปความจริงหลักจากความจริงย่อยทุกอันที่ทำการศึกษา  กล่าวคือ การจะสรุปความจริงหลักอย่างใดอย่างหนึ่งนั้น จะต้องกำหนดขอบข่ายข้อเท็จจริงที่เป็นข้อมูลย่อยเสียก่อน จึงลงมือสังเกตและศึกษา ตรวจสอบทุกหน่วยข้อมูลย่อยให้ครบถ้วน  และนำมาประมวลเข้าด้วยกันแล้วสรุปเป็นความจริงหลัก

            -  การอุปมานแบบไม่สมบูรณ์   Imperfect Induction  เป็นการสรุปความจริงหลักจากความจริงย่อยบางส่วนไม่ครบทุกหน่วยข้อมูลทั้งหมด

            -  การอุปมานแบบเบคอน  เป็นการสรุปความจริงหลักจากความจริงย่อยที่แบ่งออกเป็นพวก ๆ เสียก่อน โดยทำการศึกษาแบ่งข้อเท็จจริงที่มีลักษณะเหมือนกัน  ลักษณะตรงกันข้าม และลักษณะอื่น ๆ

            สรุปวิธีการอุปมานเป็นการหาความจริงหลักจากความย่อย ตามหลักความน่าจะเป็นเท่านั้นไม่สามารถจะชี้ชัดลงไปให้ได้แน่นอนจึงเป็นความรู้ที่ไม่สมบูรณ์

 

บรรณานุกรม

คณาจารย์ภาควิชาการประเมินและการวิจัย.(2548). วิจัยและสถิติทางการศึกษา.  (พิมพ์ครั้งที่ 10).

            กรุงเทพมหานคร: ศูนย์ส่งเสริมวิชาการ