น่าดีใจที่ได้อ่านหนังสือ  เมื่อหมอเป็นมะเร็ง ของคุณหมอธันย์ (อ้างถึงท่านด้วยนามแฝงที่คุณลูกสาวผู้น่ารักของท่าน-ดาวลูกไก่ใช้ค่ะ) เพราะทำให้เกิดแรงบันดาลใจที่จะนำความรู้เกี่ยวกับเรื่องนี้มาเผยแพร่แบบเข้าใจง่ายๆ ตามแบบอย่างที่ท่านทำไว้ เพื่อให้คนทั่วๆไปที่ไม่อยู่ในสายวิชาชีพเราได้เข้าใจระบบของร่างกาย จะได้ช่วยอวัยวะต่างๆของเราเองให้ทำงานอย่างมีความสุขได้ดียิ่งขึ้น 

ในช่วงที่คุณหมอธันย์ไปโรงพยาบาลโดยด่วนเพื่อให้ลูกศิษย์หมอๆของท่านผ่าตัดนั้น เนื่องจากท่านเป็นศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเรื่องนี้ ทำให้ท่านรู้ตัวเลยว่าอาการที่เกิดนั้นน่าจะมาจากมะเร็ง ท่านได้รำพึงกับตัวเองต่อว่าต่อมไทมัสกับต่อมน้ำเหลืองทั้งหมด ว่าทำไมเรื่องร้ายแรงแบบนี้จึงไม่รายงานให้ทราบกันแต่เนิ่นๆ แล้วท่านก็ย้อนคิดได้ว่า ระบบภูมิคุ้มกันของท่านได้เตือนมาแล้ว จากการที่ท่านตรวจพบ (จากผลการตรวจด้วยนักเทคนิคการแพทย์ ในห้องแล็บนี่แหละค่ะ) ว่าท่านมีแอนติเจนเฉพาะเซลล์มะเร็งสูงขึ้นตั้งเยอะ จาก 5 หน่วยกลายเป็น 50-60 หน่วยแล้วก็ยังมีอาการทางร่างกายให้ท่านรู้สึกได้บ้างในช่องท้อง แต่ท่านไม่ได้สนใจการเตือนเหล่านี้เท่าที่ควร จนทำให้อาการล่วงเลยมาถึงขั้นรุนแรงนั่นเอง

ทหารเอกที่ท่านกล่าวถึงเป็นชุดแรกๆในหนังสือ เมื่อหมอเป็นมะเร็ง ที่เรียกว่า เซลล์น้ำเหลืองลิมโฟไซต์นั้น มีบทบาทอย่างมากในการตรวจหามะเร็งของร่างกาย แต่ก่อนที่จะแนะนำต้องขอนำเสนออวัยวะต่างๆที่เกี่ยวข้องกับระบบนี้ซึ่งมีอยู่ทั่วร่างกายเสียก่อน ด้วยสไลด์สวยๆของสถาบันมะเร็งแห่งชาติสหรัฐฯ (ซึ่งอนุญาตให้นำมาเผยแพร่ได้) ตามเคยค่ะ

  

ในอวัยวะเหล่านี้จะเป็นที่อยู่ของเจ้าตัวเก่ง ลิมโฟไซต์ นี่เองแหละค่ะ เป็นทั้งที่โต พัฒนาการแล้วก็ปฏิบัติงานด้วย

  • เริ่มจาก"โบน แมร์โร่" หรือไขกระดูก เนื้อเยื่อในช่องกลวงตรงกลางของกระดูกนั่นเองค่ะ ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดสำคัญที่สุดสำหรับเซลล์ทุกชนิดในเลือดทีเดียว รวมทั้งเซลล์ของระบบภูมิคุ้มกันด้วยนะคะ
  • ต่อมไทมัส อยู่ที่หลังกระดูกหน้าอก เป็นที่เติบโตของ "ที ลิมโฟไซต์" หรือ "ที เซลล์" ลิมโฟไซต์ตัวเอกอีกกลุ่มที่คุณหมอธันย์เล่าถึงไว้ค่อนข้างเยอะอีกเหมือนกัน
  • "สปรีน" หรือม้ามนั่นเอง เป็นอวัยวะรูปร่างแบนๆอยู่ด้านบนซ้ายของช่องท้อง เป็นอวัยวะที่มีพื้นที่พิเศษให้เซลล์ในระบบภูมิคุ้มกันทั้งหลายรวมพลเพื่อต่อสู้กับแอนติเจนแปลกปลอม เช่นเดียวกับในต่อมน้ำเหลืองต่างๆ  
  • ส่วนกลุ่มของต่อมน้ำเหลืองจะพบกระจายอยู่หลายๆส่วน โดยเฉพาะในเยื่อบุทางเดินระบบย่อยอาหาร ทางเดินหายใจและปอด รวมทั้งต่อมทอนซิล ต่อมอะดีนอยด์แล้วก็ ไส้ติ่ง ด้วย

 

ดูภาพนี้แล้วคงจะพอนึกออกนะคะว่า ทำไมคุณหมอธันย์ถึงคุยกับต่อมไทมัสและต่อมน้ำเหลืองทั้งหลาย เพื่อจะถามถึงการตรวจหาเซลล์มะเร็ง ในหนังสือ เมื่อหมอเป็นมะเร็ง ตอนที่ท่านกำลังเดินทางไปโรงพยาบาล