ความรู้เกี่ยวกับพระราชพิธี
พระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลวันปิยะมหาราช
พระราชพิธีวันคล้ายวันสวรรคต พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตรงกับวันที่ 23 ตุลาคม เป็นวันที่ระลึกสำคัญของชาติ เรียกว่า วันปิยมหาราช มีพระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลทักษิณานุประทานในพระบรมมหาราชวัง และถวายพวงมาลาที่พระบรมราชานุสาวรีย์ ณ ลานพระราชวังดุสิต
พระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลวันปิยมหาราช ครั้งแรกถัดจากปีที่ได้ถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว หลังจากนั้นพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในรัชกาลต่อ ๆ มา ทรงบำเพ็ญพระราชกุศลทักษิณานุประทานตามพระราชประเพณี โดยเชิญพระโกศพระบรมอัฐิพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ออกประดิษฐานบนพระแท่นนพปฎลมหาเศวตฉัตร และเชิญพระพุทธรูปปางประจำพระชนมวาร ประดิษฐาน ณ โต๊ะหมู่ในพระที่นั่งจักรีมหาปราสาทหรือพระที่นั่งอนันตสมาคม แล้วเสด็จฯ ไปถวายพวงมาลาที่พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระลานพระราชวังดุสิตที่เรียกว่าพระบรมรูปทรงม้า
ครั้นต่อมาเมื่อสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ และสมเด็จพระศรีสวรินทราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าเสด็จสวรรคตและถวายพระเพลิงพระบรมศพแล้ว เมื่อถึงอภิลักขิตสมัย คล้ายวันสวรรคตพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เชิญพระบรมอัฐิออกประดิษฐานข้างเคียงพระโกศพระบรมอัฐิพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ร่วมในพระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลทักษิณานุประทานด้วย
ในวันปิยมหาราช เจ้าหน้าที่กระทรวงมหาดไทยซึ่งต่อมาเป็นกรุงเทพมหานคร ร่วมด้วยกระทรวงวัง ซึ่งต่อมาเป็นสำนักพระราชวัง ได้จัดตกแต่งพระบรมราชานุสาวรีย์ ตั้งราชวัติฉัตร 5 ชั้น ประดับโคมไฟ ราวเทียน กระถางธูป ทอดเครื่องราชสักการะที่หน้าพระบรมราชานุสาวรีย์ตั้งแต่นั้นมาจนถึงปัจจุบัน
พระราชพิธีในรัชกาลปัจจุบัน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินไปถวายพวงมาลาที่พระบรมราชานุสาวรีย์ ณ ลานพระราชวังดุสิต แล้วเสด็จพระราชดำเนิน ไปประกอบพระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลทักษิณานุประทาน ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ในพระบรมมหาราชวัง
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ที่เคารพรักของทวยราษฎร์ ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณอเนกประการทั้งในการปกครองความเจริญของบ้านเมือง และความร่มเย็นเป็นสุขแก่ประชาชนชาวไทย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวนับแต่รัชกาลที่ 6 ถึงรัชกาลปัจจุบัน จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ประกอบพระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลเนื่องในวันคล้ายวันสวรรคต พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นพระราชพิธีประจำปี
