แบบรายงานผลการปฏิบัติงานที่ดีเลิศ (Best practice)
โรงเรียนวัดแม่เปียะ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสงขลา เขต1
««««««
ชื่อผลงาน “ค่ายพุทธบุตร - พุทธธรรม”
ชื่อผู้รายงาน นายฉัตรชัย จันทโท
ตำแหน่ง ครูโรงเรียนวัดแม่เปียะ
1. ความเป็นมา/ความสำคัญ
“ค่ายพุทธบุตร” ของโรงเรียนวัดแม่เปียะ จะจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ด้วยผู้บริหารและคณะครู ผู้ปกครองต่างเล็งเห็นถึงปัญหาของสังคมอย่างถ่องแท้ ว่าทวีความรุนแรงขึ้น ซึ่งปฏิเสธไม่ได้ว่า โรงเรียนทุกโรงเรียนต่างตระหนักถึงปัญหา ต่างๆ เช่น ยาเสพติด การทะเลาะวิวาท สิ่งยั่วยุทางสังคม ค่านิยมที่ผิดๆ หรือปัญหาอาชญากรรม ซึ่ง ไม่มีใครอยากให้มีหรืออยากให้เกิดขึ้นใน สังคม ในหมู่บ้าน หรือในโรงเรียน การมุ่งเน้นความสำคัญของคุณธรรมจริยธรรม เพื่อเป็นเสมือนการสร้างเกราะป้องกันลูกหลาน และนักเรียน ของโรงเรียน ค่ายพุทธบุตรจึงเกิดขึ้นเป็นประจำทุกปี จนได้รับเกียรติในกลุ่มโรงเรียนอำเภอนาหม่อมให้แสดงนิทรรศการ ด้านจัดการเรียนการสอน การปฏิบัติ โรงเรียนต้นแบบด้านการปฏิบัติคุณธรรมจริยธรรมในทั้งปี พ.ศ. 2550 และมอบตัวอย่างรายงานผลการเข้าค่ายพุทธบุตรไว้กับสำนักปฏิบัติธรรมเพื่อเป็นโรงเรียนต้นแบบด้านการจัดค่ายคุณธรรมจริยธรรม เมื่อปีพ.ศ. 2549
ตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 มาตรา 6 กำหนดให้จัดการศึกษา ให้สมบูรณ์ทั้งร่างกาย จิตใจ และสติปัญญา ความรู้ คุณธรรม มีจริยะธรรมและวัฒนธรรมในการดำรงชีวิตสามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข (ดี เก่ง มีสุข) รวมสาระสำคัญแล้ว หากผลิตบุคลากรให้กับประเทศชาติ ล้วนแต่เก่ง ฉลาด และเห็นแก่ตัวย่อมเกิดวิกฤต มหัตภัยวิบัติกับชาติบ้านเมืองเป็นแน่ การสร้างคนดี เก่ง เฉลียวฉลาด ย่อมทำให้สังคมเกิดสันติสุข สงบ ร่มเย็นและมีความสุขเป็นที่สุด เพราะใครๆ ก็อยากอยู่ร่วมกับคนดี และเก่ง ในทางกลับกันสังคมจะไม่สงบสุข มีเหตุต้องขัดแย้ง ไม่ลงรอยเพราะ มีแต่คนเก่ง เฉลียวฉลาดและมีคนดีน้อย
โรงเรียนวัดแม่เปียะ จึงจัดกระบวนการ หรือบ่มเพาะอุปลักษณะนิสัยอันพึงประสงค์ให้กับนักเรียน อย่างเป็นขั้นตอนกระบวนการ ดึงจุดเด่น และพัฒนาค่ายพุทธบุตร พร้อมทั้งดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง ติดต่อกันมาจนกระทั่งถึงปัจจุบัน
2. กระบวนการ / ขั้นตอนการดำเนินงานของตัวแบบ/รูปแบบ
กระบวนการสำคัญในการปลูกฟังคุณธรรมจริยธรรมต้องดำเนินการให้เป็นไปอย่างต่อเนื่อง ใช้ระยะเวลา และจะสามารถเห็นผลเป็นรูปธรรมชัดเจน แต่ต่างกับการเรียนการสอนทั่วไป ที่สามารถวัดผลได้ด้วยการสอบ คุณธรรมจริยธรรมที่โรงเรียนปลูกฝังจะติดตัวของนักเรียนไปจนตลอดชีวิต ซึ่งโรงเรียนใช้รูปแบบขั้นตอนดังนี้
2.1 การสร้างกิจกรรมต่อเนื่อง เช่น การที่นักเรียนเดินเข้าประตูโรงเรียนหรือกลับบ้านก็จะเข้าไปกราบพระพุทธรูปทุกครั้งและทุกวัน เมื่อร้องเพลงชาติเสร็จแล้วจะมีการสวดมนต์แปล ก่อนกลับบ้านนักเรียนจะได้สวนมนต์ ทุกวันจะให้นักเรียนทำสมาธิสงบนิ่งอย่างน้อย 3 นาที สิ่งต่างๆ เหล่านี้ล้วนแล้วแต่เป็นการบ่มเพาะ ปลูกฝังจิตใจนักเรียนให้อ่อนโยน สงบ มีสมาธิในการศึกษาเล่าเรียนขึ้นทั้งสิ้น เป็นการสร้างสมวินัยให้กับเด็กด้วยเพราะเด็กมีธรรมชาติที่ซุกซน
2.2 การสนับสนุนให้นักเรียนได้สอบนักธรรม โรงเรียนได้สนับสนุนให้นักเรียนได้ศึกษาธรรมมะกับพระอาจารย์ซึ่งเป็นพระครู หรือพระมหา อย่างเป็นขั้นตอน ตั้งแต่นักธรรมตรี นักธรรมโท และนักธรรมเอก ทำให้นักเรียนเข้าใจ รู้จักธรรมมะขั้นสูงขึ้น ซึ่งสามารถวัดผลสัมฤทธิ์ได้จากการที่โรงเรียนวัดแม่เปียะมีนักเรียน ที่สอบนักธรรมเอกผ่านจำนวนมาก
|
|
|
|
2.3 การจัดเข้าค่าย พุทธบุตร โครงการ “ค่ายพุทธบุตร – พุทธธรรม” ซึ่งโรงเรียนวัดแม่เปียะจะจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี โดยปีที่ผ่านมาได้จัดขึ้น ณ สำนักปฏิบัติธรรมวัดเอก อำเภอกระแสสินธุ์ ระหว่างวันที่ 17 – 19 พฤษภาคม 2550 มีการจัดความพร้อมแผนการดำเนินงานทุกอย่าง ตั้งแต่แต่งตั้งคณะทำงาน การติดต่อ ประชาสัมพันธ์ จัดรถ ฯลฯ ตลอดจนถึงการขออนุญาตสำนักงานเขตจังหวัด ซึ่งผลการดำเนินกิจกรรมเป็นไปตามเป้าหมาย นักเรียนตระหนักถึงความกตัญญู พระคุณของบิดา มารดา จากกิจกรรมแสงเทียนแสงธรรม สารคดีพระคุณแม่ ซึ่งซาบซึ้งกิจใจนักเรียนเป็นอย่างยิ่ง ความมีสัมมาคารวะ เคารพเชื่อฟัง จากกิจกรรมมอบตัวเป็นศิษย์ พิธีขอขมาบูชาครู การสร้างพลังเกราะป้องกันตนเองจากความชั่วร้ายทั้งปวง จากกิจกรรมปณิธานพุทธบุตร ทอดผ้าป่าความดีเผาผีความชั่ว และกิจกรรมประจำวันอื่นๆ เช่นทำวัตรเช้าเย็น ทำความสะอาด กิจกรรมนันทนาการธรรมะ กิจกรรมความสามัคคี ทั้งหมดเพื่อที่ขัดเกลาให้นักเรียนมีจิตใจที่สงบเย็น เป็นสุข และสนุก
3. จุดเด่น
จุดเด่นของกิจกรรมส่งเสริมจริยธรรมคุณธรรม สามารถมองเห็นได้ถึงรูปธรรมและนามธรรม ด้านนามธรรม เช่นกลับจากการเข้าค่าย พุทธบุตร แล้วก็จะเกิดความประทับใจ อิ่มใจ สุขใจ มากกว่าความเหน็ดเหนื่อยเพราะมีความสู้สบายใจก็เหมือนกับจิตใจได้ผักผ่อนจากความเครียดทั้งปวง จากการมุ่งเน้นด้านวิชาการอันหนักหน่วง ทำให้เป็นผลด้านรูปธรรมคือนักเรียนมีสมาธิให้กับการเรียนรู้มากยิ่งขึ้น เพราะความเบื่อหน่ายลดลงหรือหายไป เข้าใจในวิชาความรู้ที่ได้เรียน ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่สุดของการเรียน ทั้งยังส่งผลต่อการปกครองของครู คือเด็กเชื่อฟัง ไม่ดื้อรั้นเหมือนแต่ก่อน และส่งผลไปยังครอบครัวคือนักเรียนรักแม่ รักพ่อมากขึ้น ช่วยงานพ่อแม่ผู้ปกครองที่บ้าน จากที่ไม่เคยช่วยงานเลย
4. ปัจจัยของความสำเร็จ
ความสำเร็จของค่าย พุทธบุตร และกิจกรรมการเสริมสร้าง คุณธรรมจริยธรรมประจำวัน ให้แก่นักเรียนโรงเรียนวัดแม่เปียะ จะสำเร็จได้โดยสมบูรณ์ ด้วยมาจาก การที่ผู้บริหารเล็งเห็นความสำคัญอันถ่องแท้ของการสร้างคนดี คนเก่ง การที่คณะครูมีความสามัคคี มีน้ำหนึ่งน้ำใจเดียวกันที่จะร่วมกันพัฒนาลูกศิษย์ของตนให้เป็นคนดี คนเก่ง ไปพัฒนาสังคม ประเทศชาติบ้านเมือง โดยไม่มองเฉพาะแค่ครูผู้รับผิดชอบประจำค่าย เพียงคนสองคน เช่นครูท่านอื่นๆ ยกย่องนักเรียนที่ทำความดีหน้าเสาธงให้นักเรียนทั้งหมดได้เห็นเป็นตัวอย่างที่ดี หรือการอบรมคุณธรรมจริยธรรมสอดแทรกในรายวิชาที่สอนซึ่งจะสามารถปลูกฝังเด็กให้เข้าใจ และอยากปฏิบัติ ปัจจัยสำคัญของความสำเร็จอีกประการหนึ่งคือ ผู้ปกครอง ผู้ปกครองให้การสนับสนุนร่วมมือ และไม่เข้าข้างลูกหลานเมื่อกระทำความผิด ต้องช่วยกันรายงานหรือร่วมมือเป็นหูเป็นตาให้กับครูแม้นักเรียนบางคนจะไม่ใช้ลูกหลานก็ตาม เพราะเด็กสามารถมีพฤติกรรมที่จะเลียนแบบ หรือชักจูงไปในทางที่ผิดได้เสมอ
ปัจจัยสำคัญสามประการ ผู้บริหารเห็นชอบ คณะครูร่วมใจกัน สามัคคี ผู้ปกครองให้ความร่วมมือในทุกกิจกรรมและช่วยเหลือ โรงเรียนวัดแม่เปียะก็จะมีผลงาน กิจกรรมด้านคุณธรรมจริยธรรมสูง และที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือ การได้รับการสนับสนุนด้านงบประมาณอย่างพอเพียงมาตลอด
5. ผลการดำเนินงาน
ผลการดำเนินงานค่ายพุทธบุตรปีล่าสุด สามารถวัดระดับความพึงพอใจโดยวัดเป็นค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน มีนักเรียนจำนวน 175 คน จากชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 และ 6 พร้อมคณะครูผู้ดูแล 10 ท่านพึงพอใจกับความรู้ ความเข้าใจในธรรมมะที่ได้รับจากวิทยากร ( X = 4.79) รู้สึกสบายจิตใจและพึงพอใจ ของสถานที่ที่ปฏิบัติธรรม จากค่าเฉลี่ยที่ X = 4.66 ระยะเวลาปฏิบัติธรรมและกิจกรรมที่ได้ปฏิบัติที่มีค่าเฉลี่ยที่ระดับสูงที่ 4.57 (ตลอดจนเนื้อหาสาระและอื่นๆ ซึ่งผลแห่งความสำเร็จนี้มีค่าความสัมฤทธิ์เฉลี่ยมาตรฐานมากกว่า 90 %
(*** หมายเหตุ ขั้นความพึงพอใจสูงสุดอยู่ที่ ระดับ 5)
ซึ่งเมื่อเปรียบเทียบกับงบประมาณที่ใช้คือ 49,400 บาท (จำนวน 185 คน ค่าอาหาร
ค่าน้ำปานะ ค่าพาหนะรถบัสสองคัน ค่าวิทยากร ค่าน้ำไฟบำรุงวัด ค่าวุฒิบัตร และค่าจิปาถะอื่นๆ) เป็นการใช้งบประมาณอย่างคุ้มค่าในราคาพอเพียงแต่ผลตอบรับและผลสัมฤทธิ์ประมาณค่าไม่ได้
ซึ่งจากการดำเนินงานเข้าค่ายพุทธบุตร ตลอดหลายปีมานี้ทำให้ข้าพเจ้าเองรู้สึกภาคภูมิใจแม้จะเหน็ดเหนื่อยเมื่อล้าบ้างจากวัยใกล้เกษียณ แต่ทว่าการจัดค่ายพุทธบุตรเสร็จแล้วทุกครั้ง จะเป็นผลทำให้ข้าพเจ้าเหมือนมีแรงกายใจ ในการทำงานต่อไปด้วยความบริบูรณ์ ซึ่งข้าพเจ้าหวังที่จะเห็นโรงเรียนวัดแม่เปียะดำเนินการเข้าค่ายส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมเช่นนี้ไปตลอด เพราะผลของการที่ได้นักเรียนที่ดี เป็นคนดี มีคุณค่ามากมายต่อโรงเรียนและสังคม อันเป็นเลิศนานับปการ
««««««
